طبابت ، كار خداوند است

قرآن كريم ، از ابراهيمِ خليل عليه السلام نقل مى كند كه فرمود:
« وَ إِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ . ^۱ و چون بيمار شوم ، او (خداوند) شفايم مى دهد » .
اين سخن ، بدين معناست كه طبابت ، كار خداوند متعال است و طبيب واقعى ، اوست . ^۲ خداوند است كه خواصّ درمانى را در داروها نهاد و در نظام آفرينش ، براى هر دردى دارويى آفريد ^۳ و به انسان ، استعداد شناخت دردها و داروها و چگونگى درمان آنها را عنايت كرد و بدين سان ، او را مظهر نام هاى «طبيب» و «شافى» خود ، قرار داد ، چنان كه پيامبران الهى نيز (براى درمان بيمارى هاى جان) مَظهر اين نام هاى مقدّس هستند. امام على عليه السلام ، در توصيف پيامبر صلى الله عليه و آله مى فرمايد :
طَبيبٌ دَوّارٌ بِطِبِّهِ ، قَد أحكَمَ مَراهِمَهُ ، و أحمى مَواسِمَهُ ، يَضَعُ ذلِكَ حَيثُ الحاجَةُ إلَيهِ ، مِن قُلوبٍ عُمىٍ ، و آذانٍ صُمٍّ ، و ألسِنَةٍ بُكمٍ . مُتَتَبِّعٌ بِدَوائِهِ مَواضِعَ الغَفلَةِ ، ومَواطِنَ الحَيرَةِ . ^۴
طبيبى بود كه طبابت را بر بالين بيماران مى بُرد ، مرهم را درست بر جايى كه بايد ، مى نهاد و آن جا كه بايسته بود ، داغ مى نشاند . او اين همه را بدان جا مى رساند كه نيازمندش بود : دل هاى بى فروغ، گوش هاى ناشنوا و زبان هاى ناگويا . با درمان خويش ، منزلگاه هاى بى خبرى و جايگاه هاى سرگشتگى انسان را مى جست .
بنا بر اين ، از نگاه اسلام ، طبيب و دارو ، خواه براى روح (جان / روان) و خواه

درآمد

اهمّيت پزشكى

در حوزه علوم بشرى ، پزشكى ، سرآمد همه دانش هاست ؛ چرا كه فلسفه ساير علوم ، بهره ورى انسان از مواهب زندگى است و اين هدف ، جز در پرتو سلامت جسم و جان ، ميسّر نيست . ^۱ از اين رو ، امام باقر عليه السلام مى فرمايد:
وَ اعلَم أنَّهُ لا عِلمَ كَطَلَبِ السَّلامَةِ ، و لا سَلامَةَ كَسَلامَةِ القَلبِ . ^۲
بدان كه نه هيچ دانشى ، چون جُستن سلامت است و نه هيچ سلامتى ، چون سلامتِ دل .
اين سخن ، به روشنى نشان مى دهد كه از نگاه اسلام ، طبّ روان ، ارجمندتر از طبّ تن ، و طبّ تن ، ارزشمندتر از ساير علوم است. اين حديث نبوى نيز بدين معنا اشاره دارد كه مى فرمايد :
العِلمُ عِلمانِ : عِلمُ الأَديانِ ، وعِلمُ الأَبدانِ . ^۳
دانش بر دو گونه است : دانش دين ها و دانش بدن ها .