105
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهاردهم

۱۱۳۳۳.سنن أبى داوودـ به نقل از ابو سعيد خُدرى ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله هر گاه غذايش را تمام مى كرد ، مى گفت : «سپاس ، خدايى را كه ما را آب و غذا داد و مسلمانمان قرار داد» .

۱۱۳۳۴.المعجم الأوسطـ به نقل از اَنَس ـ: پيامبر خدا فرمود : «[گاه چنين است كه] غذاى كسى در پيشِ او نهاده مى شود ، و هنوز سفره جمع نشده ، گناهانش آمرزيده مى شود» .
گفته شد : چگونه ، اى پيامبر خدا؟
فرمود : «چون غذا نهاده شد ، بسم اللّه بگويد و وقتى جمع شد ، الحمد للّه » .

۱۱۳۳۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در دعا هنگام دست كشيدن از غذا ـ: بار خدايا! تو را سپاس كه غذا و آب مى دهى و سير و سيراب مى گردانى . پس تو را سپاس كه نعمتت هرگز انكار كردنى نيست و با تو بدرود نمى توان گفت (از تو دست نمى توان شُست) و هيچ كس از تو بى نياز نيست .

۱۱۳۳۶.سنن أبى داوودـ به نقل از ابو ايّوب انصارى ـ: پيامبر خدا ، هر گاه مى خورد يا مى آشاميد ، مى گفت : «سپاس ، خداوندى را كه غذا و آب مى دهد و آن را گوارا مى سازد ، و برايش راه خروجى قرار داده است» .

۱۱۳۳۷.صحيح البخارىـ به نقل از ابو اُمامه ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله پس از آن كه سفره اش برچيده مى شد ، مى گفت : «سپاسِ فراوان و پاك و خجسته ، خداوند را ؛ سپاسى هماره كه بسنده نيست و از آن، بى نياز نتوان بود، اى پروردگار ما!» . ۱

۱۱۳۳۸.الشُّكر ، ابن ابى دنياـ به نقل از اَنَس ـ: پيامبر خدا ، چون غذايش را مى خورد ، مى گفت : «سپاس ، خداوندى را كه به من ، خوراك و آب داد و هدايتم فرمود و مرا به هر آزمونى نيكو ، آزمود . سپاس ، خداوندِ روزى ده نيرومندِ استوار را . ۲
بار خدايا! هر آن خوبى اى را كه به ما عطا كردى و هر آن خوبى اى را كه روزىِ ما كردى ، از ما باز مگير و ما را از سپاس گزارانت قرار ده» .

1. . درباره معانى محتمل ديگرى كه براى بخش انتهايىِ اين دعا بر شمرده اند ، ر .ك : نيل الأوطار : ج ۸ ص ۱۶۷ ، تحفة الأحوذى : ج ۹ ص ۲۹۷ ، الأذكار النَّوَوية : ص ۲۰۱ ـ ۲۰۳ ، عون المعبود : ج ۱۰ ص ۳۲۸ .

2. . متين : هر چيز محكم و نيرومندى است كه هيچ ضعف و سستى اى به آن راه نمى يابد . وصف خداوند به نيرومندى و متانت ، بدان معناست كه او در هر كارى ، در كمال توانايى و اقتدار است (مجمع البحرين : ج ۳ ص ۱۶۷۰ «متن») .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهاردهم
104

۱۱۳۳۳.سنن أبي داوود عن أبي سعيد الخدري إنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله كانَ إذا فَرَغَ مِن طَعامِهِ قالَ :الحَمدُ للّه ِِ الَّذي أطعَمَنا وسَقانا ، وجَعَلَنا مُسلِمينَ. ۱

۱۱۳۳۴.المعجم الأوسط عن أنَس عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله :إنَّ الرَّجُلَ لَيوضَعُ طَعامُهُ بَينَ يَديَهِ فَما يُرفَعُ حَتّى يُغفَرَ لَهُ .
فَقيلَ : يا رَسولَ اللّه ِ! بِمَ ذاكَ؟ قال : يَقولُ : «بِسمِ اللّه ِ» إذا وُضِعَ ، وَ«الحَمدُ للّه ِِ» إذا رُفِعَ. ۲

۱۱۳۳۵.رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ مِن دُعائِهِ عِندَ الفَراغِ مِنَ الطَّعامِ ـ: اللّهُمَّ لَكَ الحَمدُ أطعَمتَ وسَقَيتَ ، وأشبَعتَ وأروَيتَ ، فَلَكَ الحَمدُ غَيرَ مَكفورٍ ، ولا مُوَدَّعٍ ، ولا مُستَغنىً عَنكَ. ۳

۱۱۳۳۶.سنن أبي داوود عن أبي أيّوب الأنصاري :كانَ رَسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله إذا أكَلَ أو شَرِبَ قالَ : الحَمدُ للّه ِِ الَّذي أطعَمَ وسَقى ، وسَوَّغَهُ ۴ ، وجَعَلَ لَهُ مَخرَجا. ۵

۱۱۳۳۷.صحيح البخاري عن أبي اُمامة:إنّ النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله كانَ إذا رُفِعَ مائِدَتُهُ قالَ : الحَمدُ للّه ِِ كَثيرا طَيِّبا مُبارَكا فيهِ ، غَيرَ مَكفِيٍّ ولا مُوَدَّعٍ ولا مُستَغنىً عَنهُ ، رَبَّنا. ۶

۱۱۳۳۸.الشُّكر لابن ابي الدنيا عن أنس :كانَ رَسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله إذا أكَلَ قالَ : الحَمدُ للّه ِِ الَّذي أطعَمَني وسَقاني وهَداني وكُلَّ بَلاءٍ حَسَنٍ أبلاني ، الحَمدُ للّه ِِ الرَّزّاقِ ذِي القُوَّةِ المَتينِ ۷ ، اللّهُمَّ لا تَنزِع مِنّا صالِحا أعطَيتَنا ، ولا صالِحا رَزَقتَنا ، وَاجعَلنا لَكَ مِن الشّاكِرينَ. ۸

1. سنن أبي داوود : ج ۳ ص ۳۶۶ ح ۳۸۵۰ .

2. المعجم الأوسط : ج ۵ ص ۲۰۹ ح ۵۱۰۴ .

3. مسند ابن حنبل : ج ۶ ص ۳۱۰ ح ۱۸۰۹۳؛ الإقبال : ج ۱ ص ۲۴۵ وليس فيه «و أشبعت» ، بحار الأنوار : ج ۹۸ ص ۱۵ ح ۲ .

4. سَاغَ الشَّرابُ : أي دَخَلَ سهلاً (النهاية : ج ۲ ص ۴۲۲ «سوغ»).

5. سنن أبي داوود : ج ۳ ص ۳۶۶ ح ۳۸۵۱ .

6. صحيح البخاري : ج ۵ ص ۲۰۷۸ ح ۵۱۴۲ .

7. المتين : الشديد القويّ الّذي لا يعتريه وهن ولا يمسُّه لغوب ، والمعنى في وصفه بالقوّة ، والمتانة أنّه قادر بليغ الاقتدار على كلّ شيء (مجمع البحرين : ج ۳ ص ۱۶۷۰«متن») .

8. الشكر لابن أبي الدنيا : ص ۷۹ ح ۱۷۰ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد چهاردهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 7339
صفحه از 594
پرینت  ارسال به