423
دانشنامه احاديث پزشكي - جلد اوّل

۷۰۸.امام صادق عليه السلام :بِهْ ، معده را گشايش مى دهد ، ۱ دل را استحكام مى بخشد ؛ و خداوند ، هيچ پيامبرى را برنينگيخته ، مگر آن كه بِهْ نيز خورده است .

ه ـ خربزه

۷۰۹.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بر شما باد خوردن خربزه ؛ چرا كه در آن ، ده ويژگى است : غذاست ، آب است ، شستشو دهنده است ، خوش بو كننده است ، ۲ مثانه را مى شويد ، شكم را مى شويد ، آب كمر را فراوان مى سازد ، بر نيروى همبسترى مى افزايد ، سردى مزاج را از ميان مى بَرَد ، و پوست را تميز مى كند .

و ـ باقلا

۷۱۰.امام صادق عليه السلام :باقلا را با پوستش بخوريد ؛ چرا كه معده را پاك مى كند .

ز ـ حَزا

۷۱۱.امام صادق عليه السلام :حزا ۳ به همراه آب سرد ، براى معده سودمند است .

1.مجلسى در ذيل اين حديث گفته است: در بيشتر نسخه ها همين عبارت «يفرج المعدة» آمده است، امّا اين تعبير داراى معنايى كه با اين موضع سازگار باشد نيست، مگر آن كه گفته شود «يفرج» [از ريشه فرج ]به معناى شكافتن و گشودن است و خود كنايه از وسعت دادن به معده و به وجود آمدن اشتها به غذاست. در برخى از نسخه ها نيز «يصوح» آمده كه به معناى «خشك مى كند» است. در برخى ديگر هم «نضوح» [يعنى پاك كننده] آمده كه از ساير ضبط ها معناى روشن ترى دارد .

2.در متن حديث ، «اُشنان» آمده و آن ، نام گياهى است كه به عنوان مادّه كمكى در شست و شو از آن استفاده مى شده است. اين واژه ، اساساً پارسى است كه به زبان عربى درآمده و شكل و تلفظ پيشين خود را نيز حفظ كرده است. م.

3.حزا ، گياهى است شبيه كرفس ، ولى با برگ هايى پهن تر . در فارسى آن را «دينارويه» مى گويند. بويى تلخ دارد و داراى دو نوع صحرايى و باغى است. نوع صحرايى را به شيرازى «برگ كازرونى» و نوع باغى را «آهودوستك» مى نامند (لغت نامه دهخدا : ج ۶ ص ۸۹۰۵) . م .


دانشنامه احاديث پزشكي - جلد اوّل
422

۷۰۸.عنه عليه السلام :السَّفَرجَلُ يُفَرِّجُ المَعِدَةَ ، ويَشُدُّ الفُؤادَ ، وما بَعَثَ اللّهُ نَبِيّا قَطُّ إلاّ أكَلَ السَّفَرجَلَ . ۱

ه ـ البِطّيخُ

۷۰۹.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :عَلَيكُم بِالبِطّيخِ ؛ فَإِنَّ فيهِ عَشرَ خِصالٍ : هُوَ طَعامٌ ، وشَرابٌ ، واُشنانٌ ، ورَيحانٌ ، ويَغسِلُ المَثانَةَ ، ويَغسِلُ البَطنَ ، ويُكثِرُ ماءَ الظَّهرِ ، ويَزيدُ فِي الجِماعِ ، ويَقطَعُ البُرودَةَ ، ويُنَقِّي البَشَرَةَ . ۲

و ـ الباقِلاَءُ

۷۱۰.الإمام الصادق عليه السلام :كُلُوا الباقِلّى بِقِشرِهِ ؛ فَإِنَّهُ يَدبَغُ المَعِدَةَ . ۳

ز ـ الحَزاءُ

۷۱۱.الإمام الصادق عليه السلام :إنَّ الحَزاءَ جَيِّدٌ لِلمَعِدَةِ بِماءٍ بارِدٍ . ۴

1.المحاسن ، ج ۲ ، ص ۳۶۷ ، ح ۲۲۸۳ عن إسحاق بن مطهّر ، بحار الأنوار ، ج ۶۶ ، ص ۱۷۱ ، ح ۲۰ .

2.طبّ النبيّ صلى الله عليه و آله ، ص ۸ عن ابن عبّاس ، بحار الأنوار ، ج ۶۲ ، ص ۲۹۷ ؛ الفردوس ، ج ۳ ، ص ۱۳۸ ، ح ۴۳۷۱ عن ابن عبّاس نحوه ، كنز العمّال ، ج ۱۰ ، ص ۴۶ ، ح ۲۸۲۸۸.

3.الكافي ، ج ۶ ، ص ۳۴۴ ، ح ۳ ، المحاسن ، ج ۲ ، ص ۳۰۹ ، ح ۲۰۲۹ كلاهما عن صالح بن عقبة ، مكارم الأخلاق ، ج ۱ ، ص ۳۹۷ ، ح ۱۳۴۷ عن الإمام الرضا عليه السلام ، بحار الأنوار ، ج ۶۶ ، ص ۲۶۶ ، ح ۴.

4.المحاسن ، ج ۲ ، ص ۳۲۳ ، ح ۲۰۹۰ ، بحار الأنوار ، ج ۶۶ ، ص ۲۴۲ ، ح ۱ وراجع : الكافي ، ج ۸ ، ص ۱۹۱ ، ح ۲۲۰.

  • نام منبع :
    دانشنامه احاديث پزشكي - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    مرتضي خوش نصيب، محمّد تقي سبحاني نيا، رسول افقي، احمد سعادت فر، حسين صابري
    تعداد جلد :
    2
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    02/01/1383
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 9732
صفحه از 712
پرینت  ارسال به