239
دانشنامه احاديث پزشكي - جلد اوّل

د ـ نيشكر

۳۴۳.امام كاظم عليه السلام :نيشكر ، گرفتگى هاى مجارى و رگ ها را باز مى كند و هيچ بيمارى و بدى اى در آن نيست.

ه ـ روزه

۳۴۴.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بر شما باد روزه؛ چرا كه طغيان رگ ها را فرو مى نشاند و سرمستى را مى بَرَد. ۱

و ـ شام خوردن

۳۴۵.امام صادق عليه السلام :شام را وا مگذار ، هر چند به سه لقمه نان و نمك باشد. هر كس يك شب شام را واگذارد ۲ ، يك رگ در بدن وى مى ميرد و اين رگ ، هرگز زنده نمى شود.

۳۴۶.امام رضا عليه السلام :در بدن ، رگى است كه آن را «عَشا (شام)» گويند. اگر شخصْ شام خوردن را واگذارد ، آن رگ تا صبح او را نفرين مى كند و مى گويد: «خدا ، تو را گرسنه بدارد ، چنان كه مرا گرسنه بداشتى ، و تشنه بدارد ، چنان كه تشنه ام نگاه داشتى». ۳ پس مبا دا كسى از شما شام را واگذارد ، هر چند به يك لقمه نان يا جرعه اى آب باشد.

ر. ك: ج۲ ، ص۳۳۳ ح ۱۷۵۶

1.ناگفته نماند مؤلّف در تبيين معناى عبارت «مَحْسَمَة للعروق» كه در روايت آمده ، از فيض القدير ، چنين نقل كرده است : در المصباح آمده است «حَسَمَه حَسما فانحَسَمَ» يعنى : «آن را بُريد و بُريده شد» و «حسمتُ العِرقَ» ، به حذف مضاف گفته مى شود و اصل آن ، چنين است : «حسمتُ دَمَ العِرق» ؛ يعنى آن كه : «رگ را بُريدى و با داغ نهادن و با آتش گذاردن بر آن ، خونريزى را متوقّف ساختى» . ابن اثير در النهاية گفته است : «مَحْسَمَة للعرق» ، يعنى : «كاهنده قدرت همبسترى» ، و «مذهبة للأشر» ، يعنى : «از ميان بَرَنده سرمستى» ، بدان معنا كه روزه ، خون رگ ها را كاهش مى دهد و سرچشمه مَنى را كم مى كند و سرمستى انسان را در هم مى شكند .

2.چنان كه پيش تر اشاره شد ، به نظر مى رسد اين توجّه ناظر به نظام دو وعده اى است . م .

3.علاّمه مجلسى مى گويد: «اين دعا ، يك مثَل است براى بيان زيان ديدن آن رگ و در نتيجه ، زيان رساندن آن به بدن ، گويا كه آن رگ ، دعا مى كند و دعايش هم بر آورده مى شود» (بحار الأنوار: ج ۶۶ ص ۳۴۷) .


دانشنامه احاديث پزشكي - جلد اوّل
238

د ـ قَصَبُ السُّكَّرِ

۳۴۳.الإمام الكاظم عليه السلام :قَصَبُ السُّكَّرِ يَفتَحُ السُّدودَ ۱ ، ولا داءَ فيهِ ولا غائِلَةَ . ۲

ه ـ الصَّومُ

۳۴۴.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :عَلَيكُم بِالصَّومِ ؛ فَإِنَّهُ مَحسَمَةٌ لِلعُروقِ ومَذهَبَةٌ لِلأَشَرِ . ۳

و ـ العَشاءُ

۳۴۵.الإمام الصادق عليه السلام :لا تَدَعِ العَشاءَ ولَو بِثَلاثِ لُقَمٍ بِمِلحٍ . مَن تَرَكَ العَشاءَ لَيلَةً ماتَ عِرقٌ في جَسَدِهِ ولا يَحيا أبَدا . ۴

۳۴۶.الإمام الرضا عليه السلام :إنَّ فِي الجَسَدِ عِرقا يُقالُ لَهُ : العَشاءُ ، فَإِن تَرَكَ الرَّجُلُ العَشاءَ لَم يَزَل يَدعو عَلَيهِ ذلِكَ العِرقُ إلى أن يُصبِـحَ ، يَقولُ : أجاعَكَ اللّهُ كَما أجَعتَني ، وأظمَأَكَ اللّهُ كَما أظمَأتَني . فَلا يَدَعَنَّ أحَدُكُمُ العَشاءَ ولَو بِلُقمَةٍ مِن خُبزٍ أو شَربَةٍ مِن ماءٍ . ۵

راجع: ج۲ ، ص ۳۳۲ ، ح ۱۷۵۶ .

1.في بحار الأنوار : «السدد» بدل «السدود» .

2.مكارم الأخلاق ، ج ۱ ، ص ۳۶۳ ، ح ۱۱۹۱ ، بحار الأنوار ، ج ۶۶ ، ص ۱۸۹ ، ح ۲.

3.كنز العمّال ، ج ۸ ، ص ۴۵۰ ، ح ۲۳۶۱۰ نقلاً عن أبي نعيم في الطبّ عن شدّاد بن عبداللّه .

4.مكارم الأخلاق ، ج ۱ ، ص ۴۲۴ ، ح ۱۴۴۷ و ۱۴۴۸ ، بحار الأنوار ، ج ۶۶ ، ص ۳۴۵ ، ح ۲۰.

5.الكافي ، ج ۶ ، ص ۲۸۹ ، ح ۱۲ عن سهل بن زياد عن بعض الأهوازيّين ، بحار الأنوار ، ج ۶۶ ، ص ۳۴۷ ، ح ۲۶.

  • نام منبع :
    دانشنامه احاديث پزشكي - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    مرتضي خوش نصيب، محمّد تقي سبحاني نيا، رسول افقي، احمد سعادت فر، حسين صابري
    تعداد جلد :
    2
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    02/01/1383
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 9236
صفحه از 712
پرینت  ارسال به