۳۲۳۹.وداع عبّاس بن على عليه السلام :
هنگام بازگشت و خداحافظى ، بر سرِ قبر بِايست و بگو :
تو را به خدا مى سپارم و خدا را به مراقبت از تو ، فرا مى خوانم و بر تو سلام مى دهم . به خدا و پيامبرش ، ايمان آورديم ، و نيز به آنچه از جانب خدا آورْد . خدايا ! ما را در گروه گواهان بنويس . خدايا ! اين را آخرين زيارت قبر فرزند برادر پيامبرت صلى الله عليه و آله از جانب من ، قرار مده و زيارت او را هميشه ، تا هر گاه كه مرا باقى مى دارى ، روزى ام كن و مرا با او و پدرانش در بهشت ، محشور كن و مرا با پيامبر و اوليايت ، آشنا كن .
خدايا ! بر محمّد و خاندان محمّد ، درود فرست و مرا بر ايمان به خودت ، تصديق پيامبرت ، ولايت على بن ابى طالب و امامان عليهم السلام ، و بيزارى از دشمنانشان بميران ، كه من به آن ، خشنود هستم . خدا بر محمّد و خاندانش درود فرستد !
سپس براى خود ، پدر و مادرت ، و مردان و زنان باايمان ، دعا كن و هر دعايى كه خواستى ، برگزين و به مرقد حسين عليه السلام باز گرد و در آن جا نماز و زيارت بسيار بخوان و بار و بُنه ات را و نيز استراحت و خورد و خوراكت را در نينوا و غاضريّه ۱ قرار ده و چون خواستى حركت كنى ، با حسين عليه السلام ، وداع كن .
باب وداع :
وداع ، اين گونه است كه نزد قبر مى آيى و مانند ايستادنت در اوّل زيارت ، بر سرِ قبر مى ايستى و به آن ، رو مى كنى و مى گويى :
سلام بر تو ، اى ولىّ خدا ! سلام بر تو ، اى ابا عبد اللّه ! تو ، سپر عذاب منى و اكنون ، هنگام بازگشت من است ، نه از سرِ روى گرداندن ، و نه جاى گزين كردن كسى ديگر به جاى تو ، و نه مقدّم داشتن غير تو بر تو ، و نه بى رغبتى به نزديكى تو ، كه خود را در معرضِ پيشامدها گذاشته ام و خانه و كاشانه را رها نموده ام . مرا در روزِ ندارى و نيازم در ياب ؛ روزى كه پدر و مادرم و فرزندانم و دوستان و خويشانم ، هيچ يك به كار من نمى آيند .
از خدايى كه اندازه كرد و آفريد ، مى خواهم كه به خاطر شما ، گِره از كارم بگشايد . از خدايى كه دورىِ جايت را بر من مقدّر كرده ، مى خواهم كه اين را آخرين ديدار و بازگشت من ، قرار ندهد . از خدايى كه چشمم را بر تو گريان ساخته ، مى خواهم كه آن را تكيه گاه من ، قرار دهد . از خدايى كه مرا از خانه و كاشانه ام به اين جا رسانده ، مى خواهم كه آن را اندوخته من قرار دهد . از خدايى كه مكان تو را به من نشان داده و مرا به تسليم شدن در برابر تو و زيارتت ره نموده ، مى خواهم كه مرا به حوض شما درآورد و همراهى با شما را در بهشت و كنار پدران صالحت ، روزى ام سازد .
سلام بر تو ، اى گزيده خدا ! سلام بر محمّد بن عبد اللّه ، حبيب خدا و برگزيده او ، امين و پيام آورش و سَرور پيام آوران ! سلام بر امير مؤمنان و وصىّ پيامبرِ خداى جهانيان و رهبر روسپيدان ! سلام بر امامان ره يافته در راه ! سلام بر هر كس از شما كه در كربلاست و نيز رحمت و بركات خدا نثارش باد !
سلام بر فرشتگان مانده و ماندگار و تسبيحگوى خدا كه قيام كننده به فرمان خدا هستند ! سلام بر ما و بر بندگان صالح خدا ! ستايش ، ويژه خداى جهانيان است .
آن گاه ، با انگشت سبّابه راستت ، به قبر ، اشاره كن و بگو :
سلام خدا و سلام فرشتگان مقرّبش ، پيامبرانِ فرستاده شده و بندگان صالحش ـ اى فرزند پيامبر خدا ـ بر تو ، و بر روح و پيكرت ، و بر فرزندان تو و هر كس از دوستانت كه در اين جا حاضر است ! تو را به خدا مى سپارم و خدا را به مراقبت از تو ، فرا مى خوانم ، و بر تو سلام مى كنم . به خدا ، پيامبرش و آنچه از نزد خدا آورده است ، ايمان آورديم . خدايا ! «ما را جزو گواهان بنويس» .
سپس ، دستانت را به سوى آسمان ، بالا ببر و بگو :
خدايا ! بر محمّد و خاندان محمّد ، درود فرست و آن را آخرين زيارت من از فرزند پيامبرت ، قرار مده و زيارت او را تا هميشه بودنم ، روزى ام كن . خدايا ! مرا از محبّت ايشان ، بهره مند كن ، اى پروردگارِ جهانيان !
خدايا ! از تو مى خواهم كه بر محمّد و خاندان محمّد ، درود فرستى و اين را آخرين زيارت او از جانب من قرار ندهى ؛ ولى اگر چنين كردى ـ پروردگارا ـ ، مرا با او ، پدران و دوستانش ، محشور بگردان ، و اگر مرا باقى گذاردى ـ پروردگارا ـ ، بازگشت دوباره و دوباره به نزد او را در سايه رحمتت ، روزى ام كن ، اى مهربان ترينِ مهربانان ! خدايا ! مرا نزد اوليايت ، نيك نام بگردان .
خدايا ! بر محمّد و خاندان محمّد ، درود فرست و مرا از ياد خود ، [غافل مكن و ] به افزون كردن دنيا و سرگرم شگفتى هاى شادى زاى آن و گرفتار جلوه هاىِ زيبايش شدن ، مشغول مكن و نيز با تنگ گرفتن بر من ، آن گونه كه رنج تحصيل روزى ، به كردار نيكم زيان برسانَد و دلم انديشه آن ، پُر شود ، مشغولم مساز و از دنيا ، آن اندازه به من عطا كن كه از مردم شرورت ، بى نياز شوم و مرا به خشنودى تو برساند ، اى [ خداى ] رحمان ! سلام بر شما ، اى فرشتگان خدا و زائران قبر ابا عبد اللّه !
سپس ، گونه راستت را يك بار و گونه چپت را يك بار بر قبر مى گذارى و در دعا و درخواست ، پافشارى مى كنى .
وداع با شهيدان :
آن گاه ، به سوى قبرهاى شهيدان ، رو مى كنى و با آنان ، خداحافظى مى نمايى و مى گويى :
سلام و رحمت و بركات خدا بر شما ! خدايا ! اين را آخرين ديدار من از ايشان ، قرار مده و مرا در عمل صالح ، يارى دادن فرزند پيامبرت و حجّتت بر خلقت جنگيدن همراه وى كه [توفيقش را] به ايشانْ عطا كردى ، شريك كن .
خدايا ! ما را با ايشان و در بهشتت ، كنار شهيدان و صالحان ، گِرد هم آور ، كه همراهانى نيكويند ! شما را به خدا مى سپارم و بر شما ، سلام مى كنم ! خدايا! بازگشت به سوى ايشان را روزى ام كن و مرا با ايشان ، محشور بفرما ، اى مهربان ترينِ مهربانان !
سپس ، بيرون برو و رويت را از قبر مگردان تا از جلوى چشمانت ، ناپيدا شود . آن گاه ، در كنار درِ حرم ، رو به قبله بِايست و بگو :
خدايا ! من ، از تو ، به حقّ محمّد و خاندان محمّد ، و حُرمت محمّد و خاندان محمّد ، و به شأنى كه براى محمّد و خاندانش قرار داده اى ، مى خواهم كه بر محمّد و خاندان محمّد ، درود فرستى و عملم را بپذيرى و كوششم را مشكور بدارى و اجابت همه دعاهايم را به من ، بنمايى و آن را آخرين زيارت من از او ، قرار ندهى و مرا با نيكى و پرهيزگارى ، به سوى او باز گردانى و بركت زيارت او را در دين و دنيا، به من نشان دهى و روزىِ فراخ و افزونت را بر من گسترده سازى ؛ روزىِ فراوان شده و پاكيزه . به من ، روزىِ فراخ ، حلال ، فراوان ، زودآينده ، سرشار و ريزان ، بدون رنج و منّتِ كسى از بندگانت ، بده و آن را از فضلت ، گسترده و از عطايت ، فراوان قرار ده ، كه تو گفته اى : « و از فضل خدا بخواهيد » ، و من ، از فضل تو مى خواهم و از دست پُرِ تو مى طلبم . پس مرا ناكام باز مگردان كه من ضعيفم . پس برايم دوچندان كن و تا پايان عمرم ، مرا عافيت ده و مرا در هر نعمتى كه به بندگانت بخشيده اى ، پُربهره ترين ، قرار ده و مرا از آنچه هستم ، بهتر و مقصدم را از جايى كه از آن مى بُرم و مى روم ، نيكوتر ، و درونم را از بُرونم ، خوب تر قرار ده ، و مرا پناه ده از آن كه مردم در من ، خيرى ببينند و در من نباشد ، و از داد و ستد ، پر روزى ترينِ آن را نصيب من ساز .
سَرورم ! به من و خانواده ام چنان روزىِ فراخى بده كه ما را از آدميان پست ، بى نياز كند و هيچ يك از خلقت را بر ما ، منّتى نباشد . مرا از كسانى قرار ده كه به تو پاسخ گفتند و به وعده ات ، ايمان آوردند و از فرمانت ، پيروى نمودند . مرا ناكام ترينِ ميهمانان و زائرانِ فرزند پيامبرت ، قرار مده و مرا از فقر و جايگاه هاى رسوايى در دنيا و آخرت ، پناه ده و مرا كامياب و پيروز ، باز گردان ، با دعايى مستجاب ، به بهترين شكلى كه هر يك از زائران اوليايت را باز مى گردانى . آن را آخرين زيارت من از ايشان ، قرار مده ، و اگر چنين نشد [ و در گذشتم ] ، مرا بيامرز و از من ، خشنود شو ، پيش از آن كه از فرزند پيامبرت ، دور شوم .
اكنون ، هنگام بازگشت من است ـ اگر به من اجازه دهى ـ ، نه از سرِ روى گرداندن از تو يا دوستانت ، و نه از سرِ جاى گزين كردن كسى به جاى تو يا ايشان .
خدايا ! مرا از پيشِ رو و پشتِ سر و راست و چپ ، محافظت فرما تا به خانواده ام برسانى ، و چون رساندى ، از من ، كناره مگير و بر من و ايشان ، زرهِ نگه دارنده ات را بپوشان و مرا از زحمت همه آفريدگانت ، كفايت كن ، و از رسيدن بدىِ هر يك از خلقت به من ، جلوگيرى كن ، كه تو صاحب اين كار و بر آن ، توانايى . همه آنچه را خواسته ام ، به من عطا كن و بر من ، منّت بگذار و از فضلت بر من بيفزاى ، اى مهربان ترينِ مهربانان !
سپس ، در حالى كه «تحميد» و «تسبيح» و «تهليل» و «تكبير» مى گويى ، به خواست خدا ، باز گرد . ۲
1.نينوا ، نام تاريخى منطقه كربلا و نام دشتى است كه كربلا در آن ، واقع است و غاضريّه ، روستايى از منطقه كوفه و نزديك به كربلاست (ر . ك : نقشه شماره ۴ در پايان جلد ۵) .
2.اين زيارت با آن كه سندش به اهل بيت عليهم السلام نمى رسد ، امّا در كتاب هاى معتبرى نقل شده است . اين زيارت ، كامل ترين و جامع ترين زيارت امام حسين عليه السلام است و با ملاحظه متن و مأخذهاى آن ، مى توان آن را به احتمال فراوان ، از زيارات مأثور (رسيده از اهل بيت عليهم السلام ) دانست .
