483
دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل

۷۷۴. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله ـ هنگامى‏كه از ايشان‏در مورد خرد سؤال‏شد ـ : [ خرد، ]عمل‏به‏طاعت خداست. به راستى كه عمل كنندگان به دستورهاى خداوند ، همان خردمندان‏اند .

۷۷۵. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : از خداوند پيروى كن تا خردمند ناميده شوى، و از او نافرمانى مكن كه نادان ناميده مى‏شوى .

۷۷۶. امام على عليه‏السلام : خردمند ، آن است كه در مسير اطاعت از پروردگار ، هوسش را نافرمانى كند .

۷۷۷. امام على عليه‏السلام : اگر خداوند سبحان ، به طاعت خود ترغيب نمى‏كرد ، سزاوار بود كه به اميد دستيابى به رحمت او ، اطاعت شود .

۷۷۸. امام على عليه‏السلام ـ در حكمت‏هاى منسوب به ايشان ـ : بر خردمند است كه به حكمت ـ كه خردش را زنده مى‏دارد ـ بيشتر دل‏بسته باشد تا به غذايى كه جسمش را زنده مى‏دارد .

۷۷۹. امام على عليه‏السلام : بندگان خدا ! تقوا پيشه كنيد ؛ تقواى خردمندى كه انديشه، دلش را مشغول داشته، و ترس، بدنش را ناتوان كرده، و شب‏زنده‏دارى ، خواب اندكش را ربوده، و اميد ، او را به تشنگىِ (روزه) روزانه وا داشته، و زُهد، شهوت‏هايش را ميرانده، و ياد خدا زبانش را به حركت در آورده است و ترس را براى امان يافتن خود، پيش داشته، و از خيالات، در راه روشن ، دورى گزيده و نزديك‏ترين راه رسيدن به مقصد را انتخاب كرده است و دام‏هاى فريب، او را گرفتار نساخته‏اند و امور مشتبه بر او پنهان نگرديده است ، [ و اين همه] در حالى است كه بر خوشىِ بشارت و آسايش نعمت ، در خوش‏ترين خواب و آسوده‏ترين روز، دست يافته است .
[ چنين شخصى] از گذرگاه دنيا به شايستگى گذر كرده و توشه آخرت را با خوش‏بختى پيش فرستاده ، و به خاطر ترس [ بر از دست دادن مهلت‏ها ]پيش‏دستى كرده و بر فرصت‏ها چنگ انداخته ، و به جستجو رغبت نشان داده و به حالت گريز پيش رفته ، و در امروز، فردايش را پاييده و پيشاپيش ، خود را نگريسته است .
[براى او] بهشت به عنوان پاداش و بخشش ، و آتش، براى كيفر است ، و خداوند، به عنوان انتقام‏گيرنده و يارى رساننده، و قرآن به عنوان حجّت و مدّعى، كافى است .


دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل
482

۷۷۴. عنه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله ـ لَمّا سُئِلَ عَنِ العَقلِ ـ : العَمَلُ بِطاعَةِ اللّه‏ِ ، وإنَّ العُمّالَ بِطاعَةِ اللّه‏ِ هُمُ العُقَلاءُ. ۱

۷۷۵. عنه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : أطِع رَبَّكَ تُسَمّى عاقِلاً ، ولا تَعصِهِ تُسَمّى جاهِلاً. ۲

۷۷۶. الإمام عليّ عليه‏السلام : العاقِلُ مَن عَصى هَواهُ في طاعَةِ رَبِّهِ. ۳

۷۷۷. عنه عليه‏السلام : لَو لَم يُرَغِّبِ اللّه‏ُ سُبحانَهُ فيطاعَتِهِ لَوَجَبَ أن يُطاعَ رَجاءَ رَحمَتِهِ. ۴

۷۷۸. عنه عليه‏السلام ـ فِي الحِكَمِ المَنسوبَةِ إلَيهِ ـ : يَجِبُ عَلَى العاقِلِ أن يَكونَ بِما أحيا عَقلَهُ مِنَ الحِكمَةِ أكلَفَ مِنهُ بِما أحيا جِسمَهُ مِنَ الغِذاءِ. ۵

۷۷۹. عنه عليه‏السلام : اِتَّقُوا اللّه‏َ عِبادَ اللّه‏ِ تَقِيَّةَ ذي لُبٍّ شَغَلَ التَّفَكُّرُ قَلبَهُ ، وأنصَبَ الخَوفُ بَدَنَهُ ، وأسهَرَ التَّهَجُّدُ غِرارَ نَومِهِ ، وأظمَأَ الرَّجاءُ هَواجِرَ يَومِهِ ، وظَلَفَ الزُّهدُ شَهَواتِهِ ، وأوجَفَ الذِّكرُ بِلِسانِهِ ، وقَدَّمَ الخَوفَ لِأَمانِهِ ، وتَنَكَّبَ المَخالِجَ عَن وَضَحِ السَّبيلِ ، وسَلَكَ أقصَدَ المَسالِكِ إلَى النَّهجِ المَطلوبِ ، ولَم تَفتِلهُ فاتِلاتُ الغُرورِ ، ولَم تَعمَ عَلَيهِ مُشتَبِهاتُ الاُمورِ ، ظافِرًا بِفَرحَةِ البُشرى وراحَةِ النُّعمى ، في أنعَمِ نَومِهِ وآمَنِ يَومِهِ .
وقَد عَبَرَ مَعبَرَ العاجِلَةِ حَميدًا ، وقَدَّمَ زادَ الآجِلَةِ سَعيدًا ، وبادَرَ مِن وَجَلٍ ، وأكمَشَ في مَهَلٍ ، ورَغِبَ في طَلَبٍ ، وذَهَبَ عَن هَرَبٍ ، وراقَبَ في يَومِهِ غَدَهُ ، ونَظَرَ قُدُمًا أمامَهُ .
فَكَفى بِالجَنَّةِ ثَوابًا ونَوالاً ! وكَفى بِالنّارِ عِقابًا ووَبالاً ! وكَفى بِاللّه‏ِ مُنتَقِمًا ونَصيرًا ! وكَفى بِالكِتابِ حَجيجًا وخَصيمًا ! ۶

1.روضة الواعظين : ص ۸ ، بحار الأنوار : ج ۱ ص ۱۳۱ ح ۲۰ .

2.حلية الأولياء : ج ۶ ص ۳۴۵ عن أبي سعيد الخدري ، الفردوس : ج ۵ ص ۲۸۲ ح ۸۱۹۰ كلاهما عن أبي هريرة ، كنز العمّال : ج ۳ ص ۳۸۰ ح ۷۰۴۰ .

3.غرر الحكم : ح ۱۷۴۷ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۲۳ ح ۱۶۶ .

4.غرر الحكم : ح ۷۵۹۴ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۴۱۷ ح ۷۰۸۱ .

5.شرح نهج البلاغة : ج ۲۰ ص ۳۲۲ ح ۶۹۰ .

6.نهج البلاغة : الخطبة ۸۳ ، بحار الأنوار : ج ۷۷ ص ۴۲۶ ح ۴۴ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    رضا برنجكار
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 13068
صفحه از 518
پرینت  ارسال به