443
دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل

۶۵۰. امام كاظم عليه‏السلام ـ خطاب به هشام بن حكم ـ : اى هشام! بر تنهايى شكيبا بودن ، نشانه نيرومندى خرد است . پس ، آن كه از خداوند شناخت پيدا كند، از دنياطلبان و دنيادوستان ، كناره مى‏گيرد و به آنچه نزد خداوند است، ميل مى‏نمايد و خداوند، مونس او در وحشت ، همراهش در تنهايى، سرمايه‏اش در تنگ‏دستى، و عزيز كننده او در نبودِ تبار و قبيله خواهد بود .

۵ / ۹

خردمندترين انسان

۶۵۱. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : كامل‏ترينِ مردم در خرد ، مطيع‏ترينِ آنان در برابر خداوند و عامل‏ترينِ آنان به دستورهاى اوست .

۶۵۲. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : كامل‏ترين مردم در خرد ، كسانى هستند كه از خداوند ، بيشتر هراس دارند و از او بيشتر اطاعت مى‏كنند .

۶۵۳. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : نيكوترين شما در خردمندى ، كسانى هستند كه از محرّمات الهى ، بيشتر اجتناب كنند و به دستورهاى الهى عامل‏تر باشند .

۶۵۴. تنبيه الخواطر : پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فرمود : «خداوند، بندگان برگزيده‏اى دارد كه آنان را در برترين جاى بهشت اِسكان مى‏دهد ؛ زيرا آنان در دنيا خردمندتر از ديگران بوده‏اند».
گفته شد : آنان چگونه بوده‏اند ؟
فرمود : «همّت آنان، سبقت جستن به سوى چيزهايى بود كه خدا را خشنود مى‏كرد . از اين رو، دنيا در نزد آنان سبُك بود و به زيادتىِ دنيا رغبتى نداشتند . آنان مدّتى اندك، شكيبايى ورزيدند و زمانى دراز در راحتى به سر مى‏برند .

۶۵۵. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : آگاه باشيد كه خردمندترين انسان، كسى است كه خداوند را
بشناسد و از او پيروى كند ؛ دشمنانِ خدا را بشناسد و آنان را نافرمانى كند ؛ جايگاه اقامت خود را بشناسد و آن را آباد سازد؛ و بداند كه به زودى ، سفر خواهد كرد ، پس توشه بر دارد .


دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل
442

۶۵۰. الإمام الكاظم عليه‏السلام ـ لِهِشامِ بنِ الحَكَمِ ـ : يا هِشامُ ، الصَّبرُ عَلَى الوَحدَةِ عَلامَةُ قُوَّةِ العَقلِ ، فَمَن عَقَلَ عَنِ اللّه‏ِ اعتَزَلَ أهلَ الدُّنيا وَالرّاغِبينَ فيها ، ورَغِبَ فيما عِندَ اللّه‏ِ ، وكانَ اللّه‏ُ آنِسَهُ فِي الوَحشَةِ ، وصاحِبَهُ فِي الوَحدَةِ ، وغِناهُ فِي العَيلَةِ ، ومُعِزَّهُ مِن غَيرِ عَشيرَةٍ. ۱

۵ / ۹

أعقَلُ النّاسِ

۶۵۱. رسول اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : أكمَلُ النّاسِ عَقلاً أطوَعُهُم لِلّهِ وأعمَلُهُم بِطاعَتِهِ. ۲

۶۵۲. عنه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : أكمَلُ النّاسِ عَقلاً أخوَفُهُم لِلّهِ وأطوَعُهُم لَهُ. ۳

۶۵۳. عنه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : أحسَنُكُم عَقلاً أورَعُكُم عَن مَحارِمِ اللّه‏ِ وأعمَلُكُم ۴ بِطاعَةِ اللّه‏ِ. ۵

۶۵۴. تنبيه الخواطر: قال صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: إنَّ لِلّهِ تَعالى خَواصًّا مِن خَلقِهِ يُسكِنُهُمُ الرَّفيعَ الأَعلى مِنَ الجِنانِ لِأَنـَّهُم كانوا أعقَلَهُم فِي الدُّنيا .
قيلَ : وكَيفَ كانوا ؟
قالَ : كانَت هِمَّتُهُمُ المُسارَعَةَ إلى رَبِّهِم فيما يُرضيهِ ، فَهانَتِ الدُّنيا عَلَيهِم ولَم يَرغَبوا في فُضولِها ، فَصَبَروا قَليلاً وَاستَراحوا طَويلاً. ۶

۶۵۵. رسول اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : ألا وإنَّ أعقَلَ النّاسِ عَبدٌ عَرَفَ رَبَّهُ فَأَطاعَهُ ، وعَرَفَ عَدُوَّهُ فَعَصاهُ ، وعَرَفَ دارَ إقامَتِهِ فَأَصلَحَها ، وعَرَفَ سُرعَةَ رَحيلِهِ فَتَزَوَّدَ لَها. ۷

1.الكافي : ج ۱ ص ۱۷ ح ۱۲ عن هشام بن الحكم ، تحف العقول : ص ۳۸۷ ، بحار الأنوار : ج ۷۸ ص ۳۰۱ ح ۱ .

2.تاريخ بغداد : ج ۱۳ ص ۴۰ ح ۶۹۹۷ عن زيد بن عليّ عن آبائه عليهم‏السلام .

3.تحف العقول : ص ۵۰ ، بحار الأنوار : ج ۷۷ ص ۱۵۴ ح ۱۲۶ .

4.فيالمصدر: «وأعلمكم» والصحيح ما أثبتناه كمافيسبل‏الهدى‏والرشاد: ج۹ ص۳۳۰ وفتح القدير: ج۲ ص۴۸۴.

5.الدرّ المنثور : ج ۴ ص ۴۰۴ نقلاً عن الحاكم في التاريخ عن ابن عمر.

6.تنبيه الخواطر : ج ۲ ص ۲۱۴ ، إرشاد القلوب : ص ۱۵ ، تيسير المطالب : ص ۳۶۶ نحوه ؛ حلية الأولياء : ج ۱ ص ۱۷ عن البرّاء بن عازب نحوه .

7.أعلام الدين : ص ۳۳۷ ح ۱۵ عن ابن عمر ، بحار الأنوار: ج ۷۷ ص ۱۷۹ ح ۱۵.

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    رضا برنجكار
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 12943
صفحه از 518
پرینت  ارسال به