433
دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل

۵ / ۷

ويژگى‏هاى خردمندان ۱

قرآن

«مسلّما در آفرينش آسمان‏ها و زمين ، و در پىِ يكديگر آمدن شب و روز ، براى خردمندان ، نشانه‏هايى [قانع كننده] است» .

«همانان كه خدا را [در همه احوال،] ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ، ياد مى‏كنند و در آفرينش آسمان‏ها و زمين مى‏انديشند [ ومى‏گويند كه:] پروردگارا ! اينها را بيهوده نيافريده‏اى ؛ منزّهى تو! پس ، ما را از عذاب آتش [ دوزخ] در امان بدار» .

«پس بشارت بده به آن بندگان من كه به سخن ، گوش فرا مى‏دهند و بهترينِ آن را پيروى مى‏كنند . اينان‏اند كه خدا آنان را راه نموده و اينان‏اند همان خردمندان» .

«به راستى ، در سرگذشت آنان ، براى خردمندان ، عبرتى است» .

حديث

۶۱۸. پيامبر خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : خردمند ، آن است كه به دين خود ، چندان بپردازد كه از ديگران فارغ باشد .

۶۱۹. امام على عليه‏السلام : نرمى، كليد دستيابى به درستى و خوى خردمندان است .

۶۲۰. امام على عليه‏السلام : از خردمند ، شجاع‏تر وجود ندارد .

۶۲۱. امام على عليه‏السلام : جوان‏مردى، جز براى خردمندان ، به كمال نمى‏رسد .

1.خرد را در عربى ، از آن جهت «لُبّ» گويند كه مغز و حقيقت انسان است و بدون آن ، انسان از انسانيت ، توخالى خواهد بود. گفتنى است كه آيات و احاديث اين باب ، از خردمندان به «اولو الألباب» تعبير كرده‏اند ؛ امّا چنان كه پيش‏تر (ص ۴۰۵ پ ۱) گفته شد ، فارسىِ اين تعبير ، همانند تعابير ديگر ترجمه مى‏شود .


دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل
432

۵ / ۷

صِفاتُ اُولِي الأَلبابِ

الكتاب

« إنَّ فِى خَلْقِ السَّمَـوَ تِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَـفِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لاَيَـتٍ لّأُوْلِى الْأَلْبَـبِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَـمًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِى خَلْقِ السَّمَـوَ تِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَـذَا بَـطِلاً سُبْحَـنَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ » . ۱

«فَبَشِّرْ عِبَادِ* الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أحْسَنَهُ اُوْلَـئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَ اُوْلَـئِكَ هُمْ اُوْلُواْ الْأَلْبَـبِ» . ۲

«لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لّأُوْلِى الْأَلْبَـبِ» . ۳

الحديث

۶۱۸. رسول اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : اللَّبيبُ مَنِ اشتَغَلَ بِدينِهِ عَن كُلِّ أحَدٍ. ۴

۶۱۹. الإمام عليّ عليه‏السلام : الرِّفقُ مِفتاحُ الصَّوابِ وشيمَةُ ذَوِي الأَلبابِ. ۵

۶۲۰. عنه عليه‏السلام : لا أشجَعَ مِن لَبيبٍ. ۶

۶۲۱. عنه عليه‏السلام : لا تَكمُلُ المُرُوَّةُ إلاّ لِلَبيبٍ. ۷

1.آل عمران : ۱۹۰ و ۱۹۱ .

2.الزمر : ۱۷ و ۱۸ .

3.يوسف : ۱۱۱ .

4.تنبيه الخواطر : ج ۲ ص ۱۱۸ .

5.غرر الحكم : ح ۱۷۴۶ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۵۲ ح ۱۳۶۳ .

6.غرر الحكم : ح ۱۰۵۹۱ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۵۳۳ ح ۹۷۲۴ .

7.غرر الحكم : ح ۱۰۶۰۹ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۵۳۷ ح ۹۸۸۳ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي - جلد اوّل
    سایر پدیدآورندگان :
    رضا برنجكار
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 12760
صفحه از 518
پرینت  ارسال به