(انظر) عنوان ۵۶۰ «اليقين».

۲۴۵۵

أدَبُ العِبادَةِ

الكتاب :

وَ مَا تَكُونُ فِى شَأْنٍ وَ مَا تَتْلُوا مِنْهُ مِن قُرْآنٍ وَ لاَ تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلاَّ كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِيضُونَ فِيهِ وَ مَا يَعْزُبُ عَن رَّبِّكَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْأَرْضِ وَ لاَ فِى السَّمَاءِ وَ لاَ أَصْغَرَ مِن ذَلِكَ وَ لاَ أَكْبَرَ إِلاَّ فِى كِتابٍ مُّبِينٍ» . ^۱

الحديث :

۱۱۷۷۲.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :اُعبُدِ اللّهَ كَأنَّكَ تَراهُ، فَإن لَم تَكُن تَراهُ، فَإنَّهُ يَراكَ . ^۲

۱۱۷۷۳.عنه صلى الله عليه و آله :اُعبُدِ اللّهَ و لا تُشرِكْ بِهِ شَيئا، و اعمَلْ للّهِِ كأنّكَ تَراهُ . ^۳

۱۱۷۷۴.عنه صلى الله عليه و آله :الإحسانُ أن تَعبُدَ اللّهَ كَأنَّكَ تَراهُ، فإن لَم تَكُن تَراهُ فَإنَّهُ يَراكَ . ^۴

(انظر) معرفة اللّه : باب ۲۶۱۴، ۲۶۱۵.

۲۴۵۵

آداب عبادت

قرآن:

«و در هيچ كارى نباشى و از سوى او (خداوند) هيچ [آيه اى] از قرآن نخوانى و هيچ كارى نكنيد، مگر اينكه بر شما گواه باشيم آنگاه كه بدان مبادرت مى ورزيد. و هموزن ذره اى، نه در زمين و نه در آسمان از پروردگار تو پنهان نيست، و نه كوچكتر و نه بزرگتر از آن چيزى نيست، مگر اينكه در كتابى روشن [ درج شده] است» .

حديث:

۱۱۷۷۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خدا را چنان عبادت كن كه گويى او را مى بينى؛ و اگر تو او را نمى بينى او تو را مى بيند.

۱۱۷۷۳.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خدا را بندگى كن و هيچ چيزى را شريك او مگردان و براى خدا چنان كار كن كه گويى او را مى بينى.

۱۱۷۷۴.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :احسان ، اين است كه خدا را چنان عبادت كنى كه گويى او را مى بينى؛ زيرا اگر تو او را نمى بينى، او كه تو را مى بيند.

۲۴۵۳

دَورُ التَّفَقُّهِ فِي العِبادَةِ

۱۱۷۶۵.الإمامُ عليٌّ عليه السلام :سَكِّنوا في أنفُسِكُم مَعرِفَةَ ما تَعبُدونَ؛ حَتّى يَنفَعَكُم ما تُحَرِّكونَ مِنَ الجَوارِحِ بِعِبادَةِ مَن تَعرِفونَ . ^۱

۱۱۷۶۶.عنه عليه السلام :لا خَيرَ في عِبادَةٍ ليسَ فيها تَفَقُّهٌ . ^۲

۱۱۷۶۷.عنه عليه السلام :لا خَيرَ فِي عِبادَةٍ لا عِلمَ فيها . ^۳

۱۱۷۶۸.الإمامُ زينَ العابدينُ عليه السلام :لا عِبادَةَ إلاّ بالتَفَقُّهِ . ^۴

۱۱۷۶۹.الإمامُ الرِّضا عليه السلام :أوّلُ عِبادَةِ اللّهِ مَعرِفَتُهُ . ^۵

(انظر) الفقه : باب ۳۱۹۴.
الفكر : باب ۳۲۰۰.
ص الورع : باب ۳۹۹۸.

۲۴۵۴

دَورُ اليَقينِ فِي العِبادَةِ

۱۱۷۷۰.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :لا عِبادَةَ إلاّ بِيَقينٍ . ^۶

۱۱۷۷۱.الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ لَمّا سَمِعَ رَجُلاً منَ الحَرورِيَّةِ يَتَهَجَّدُ و يَقراُ ـ: نَومٌ على يَقينٍ خَيرٌ مِن صَلاةٍ في شَكٍّ. ^۷

۲۴۵۳

نقش شناخت در عبادت

۱۱۷۶۵.امام على عليه السلام :شناخت خدايى را كه مى پرستيد در جانهاى خود جاى دهيد ، تا خم و راست شدنهايتان براى عبادتِ كسى كه مى شناسيدش، شما را سود دهد.

۱۱۷۶۶.امام على عليه السلام :در عبادتى كه با شناخت توأم نباشد، خيرى نهفته نيست.

۱۱۷۶۷.امام على عليه السلام :عبادتى كه همراه آگاهى نباشد، ارزشى ندارد.

۱۱۷۶۸.امام زين العابدين عليه السلام :هيچ عبادتى جز با شناخت ارزش ندارد.

۱۱۷۶۹.امام رضا عليه السلام :آغاز بندگىِ خدا ، شناخت اوست.

۲۴۵۴

نقش يقين در عبادت

۱۱۷۷۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :هيچ عبادتى جز با يقين ارزش ندارد.

۱۱۷۷۱.امام على عليه السلامـ چون صداى عبادت شبانه و تلاوت قرآن مردى از حروريه (خوارج نهروان) را شنيد ـفرمود : خوابى كه با يقين همراه باشد، بهتر از نمازى است كه با شكّ توأم باشد.