۶۵۴۵.عنه صلى الله عليه و آله :الدَّينُ على ثلاثةِ وُجُوهٍ : رَجُلٌ إذا كانَ لَهُ فَأنظَرَ و إذا كانَ علَيهِ أعطى و لَم يُماطِلْ فذلكَ لَهُ و لا علَيهِ ، و رجلٌ إذا كانَ لَهُ استَوفى و إن كانَ علَيهِ أوفى فذلكَ لا لَهُ و لا علَيهِ ، و رجلٌ إذا كانَ لَهُ استَوفى و إذا كانَ علَيهِ مَطَلَ فذلك علَيـهِ و لا لَهُ . ^۱

۶۵۴۶.عنه صلى الله عليه و آله :مَطْلُ الغَنِيِّ ظُلمٌ . ^۲

(انظر) بحار الأنوار: ۱۰۳/۱۴۶ باب ۳ .
وسائل الشيعة : ۱۳/۸۹ باب ۸ ، و ص ۱۱۲ باب ۲۵.
الصدقة : باب ۲۲۱۱ .

۶۵۴۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بدهى سه گونه است : كسى كه هرگاه طلبكار باشد مهلت مى دهد و چون بدهكار باشد [به موقع ]مى پردازد و تعلّل نمى ورزد؛ چنين كسى سود مى برد و زيان نمى كند، و كسى كه اگر طلبكار باشد ، به موقع مى گيرد و اگر بدهكار باشد، نيز به موقع مى پردازد ؛ چنين كسى نه سودى مى برد و نه زيانى مى كند، و كسى كه اگر طلبكار باشد به موقع پس مى گيرد و اگر بدهكار باشد در پرداخت آن تأخير و تعلّل مى ورزد ، چنين كسى زيان مى كند و سودى نمى برد .

۶۵۴۶.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :تعلّل ورزيدن توانگر [در پرداخت بدهى] ظلم است .

۱۳۳۱

الحَثُّ عَلى كِتابَةِ الدَّينِ

الكتاب :

يا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إذا تَدايَنْتُم بِدَيْنٍ إلَى أجَلٍ مُسَمّىً فَاكْتُبُوهُ» . ^۱

الحديث :

۶۵۴۲.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :أصنافٌ لا يُستَجابُ لَهُم ، مِنهُم مَن أدانَ رَجُلاً دَيناً إلى أجَلٍ فلَم يَكتُبْ علَيهِ كِتاباً و لَم يُشهِدْ علَيهِ شُهُوداً . ^۲

۶۵۴۳.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :مَن ذَهَبَ حَقُّهُ عَلى غَيرِ بَيِّنَةٍ لَم يُؤجَرْ . ^۳

(انظر) بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۱۵۴ باب ۵ .وسائل الشيعة : ۱۳ / ۹۳ باب ۱۰ .

۱۳۳۲

النَّهيُ عَنِ المُماطَلَةِ فِي الدَّينِ

الكتاب :

فَإنْ أمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أمانَتَهُ وَ لْيَتَّقِ اللّهَ رَبَّهُ» . ^۴

الحديث :

۶۵۴۴.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :مَن يَمطُلْ على ذِي حَقٍّ حَقَّهُ و هُو يَقدِرُ على أداءِ حَقِّهِ فعلَيهِ كُلَّ يومٍ خَطيئةُ عَشّارٍ . ^۵

۱۳۳۱

ترغيب به يادداشت كردن بدهكاريها

قرآن :

«اى كسانى كه ايمان آورده ايد! چون وام مدّت دار به يكديگر دهيد آن را بنويسيد» .

حديث :

۶۵۴۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :چند گروهند كه دعايشان مستجاب نمى شود از جمله ، كسى كه وام مدّت دار به كسى بدهد اما آن را يادداشت نكند يا چند گواه نگيرد .

۶۵۴۳.امام صادق عليه السلام :كسى كه به دليل نداشتن گواه، حقّش ضايع شود، مأجور نيست .

۱۳۳۲

نهى از تعلّل در پرداخت بدهى

قرآن :

«اگر كسى از شما ديگرى را امين دانست، آن كس كه امين دانسته شده امانت را باز دهد و بايد كه از پروردگار خود ، اللّه ، بترسد» .

حديث :

۶۵۴۴.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :اگر كسى بتواند حقّ كسى را بپردازد و تعلّل ورزد، هر روز كه بگذرد، گناه باجگير برايش نوشته شود .