9
فهرستگان نسخه‌هاي خطّي حديث و علوم حديث شيعه 1

۹ . الإيجاز (الوجيزة)(عربى)

مقدمه

الحمد للّه‏ رب العالمين ، و الصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين ، محمّد و آله الطيبين الطاهرين .
حديث ، بعد از قرآن كريم ، يكى از منابع اصلى انديشه و رفتار مسلمانان است . به همين دليل ، دانشمندان در سده‏هاى گذشته براى به دست آوردن حديث و كتابت آن ، سختى‏هاى زيادى را متحمل مى‏شدند و در نقل آن ، دقت و حساسيت زيادى به خرج مى‏دادند و براى اهليت روايت حديث ، شروطى را قائل مى‏شدند .
با وجود اهتمام زياد عالمان به نقل روايت و حفظ آثار حديثى ، كتاب‏هاى حديثى زيادى در حوادث روزگار از بين رفته و آيندگان از آنها محروم شده‏اند .
بعد از پيروزى انقلاب اسلامى در ايران ، توجه ويژه‏اى به احياى آثار حديثى مبذول گرديد ، هر چند كه تاكنون حديث ، جايگاه واقعى خود را در جامعه علمى ما نيافته است .
بر همين اساس ، ضرورت اطلاع رسانى جامع درباره آثار حديثى شيعه براى تدوين تاريخ حديث و بررسى و احياى آثار حديثى احساس مى‏گرديد .
طرح تدوين «فهرستگان نسخه‏هاى خطى حديث و علوم حديث» براى پاسخگويى به اين نياز ، در سال ۱۳۷۶ ش ، در مركز تحقيقات دارالحديث آغاز شد كه هم اكنون پس از شش سال ، نخستين محصول آن ـ با توفيق و عنايت ايزد

از : محمّد جعفر بن سيف الدين شريعتمدار استر آبادى (۱۲۶۳ ق)

رساله مختصرى است در قواعد درايه و كلّيات علم رجال ، در ضمن ده مطلب و يك خاتمه . اين كتاب ، گزيده اثر ديگر مؤلف به نام لب اللباب است كه براى ايجاد سهولت استفاده طلاب از كتاب‏هاى رجال ، تأليف شده است
[ التراث العربى ۴۵۰ / ۵ با عنوان «الوجيزه» ، الذريعة ۲ / ۴۸۶ ]
آغاز : الحمد للّه‏ على نواله والصلوة ... اما بعد فيقول ... محمّد جعفر الاسترآبادى ان هذه رسالة على وجه الايجاز والاجمال فى علم الرجال .
انجام : و منهم الكشى و منهم البرقى و مشايخ الاجازة كثيرة تعلم من ملاحظه كتب الرجال .

نسخه‏ها

۱۲ / ۱ . قم ، دار الحديث : ۳۶۳ ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نستعليق ، حسين بن محمّد على شفتى (ساكن قريه نهزم شفت) ، جمعه ۱۴ صفر ۱۲۴۵ق ، كربلاى معلا ، رساله دوم مجموعه ، « ۱۱۶پ ـ ۱۲۱ر » ۴ برگ ، ۱۹ سطر [ فهرست دار الحديث ] .
۱۳ / ۲ . قم ، مرعشى : ۳۳۱۱ ، نستعليق ، محمّد جعفر استرآبادى (مؤلف) ، رمضان المبارك ۱۲۴۶ق [ فهرست مرعشى : ۹ / ۹۲ ] .
۱۴ / ۳ . آران و بيدگل ، امامزاده هلال بن محمّد : ۶۶ ، آغاز : برابر نمونه ، نستعليق نازيبا ، بدون نام كاتب ، رمضان المبارك ۱۲۴۶ق ، رساله پنجم مجموعه ، اين نسخه در مجله وقف ميراث جاويدان با شماره ۱۳۰ معرّفى شده است ، « ۱۸۰ر ـ ۱۸۳پ » ۴ برگ ، ۱۵×۲۱ سم [ مجله وقف ميراث جاويدان : ۳ / ۷۰ ؛ فهرست امامزاده هلال ] .
۱۵ / ۴ . قم ، مرعشى : ۳۰۶۶ ، عنوان معرّفى : الوجيزة ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نسخ ، آقا بابا بن ملا محمّد مهدى شهميرزادى (شاهميرزايى) ، ۱۲۵۶ق ، رساله هشتم مجموعه ، « ۱۶۶ر ـ ۱۷۴پ ، ۹ برگ ، ۱۵ سطر ، ۱۰×۱۵ سم [ فهرست مرعشى : ۸ / ۲۹۰ ] .
۱۶ / ۵ . تهران ، سپهسالار : ۲۷۰۷ ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، ۱۲۵۸ق ، رساله دوم مجموعه ، « ۳۸پ ـ ۶۳ » ۲۶ برگ [ فهرست سپهسالار : ۳ / ۲۲۵ ] .


فهرستگان نسخه‌هاي خطّي حديث و علوم حديث شيعه 1
8

آثار ديگر مؤلف عبارت‏اند از :
جام جهان نما به فارسى در كلام : مدرسه نمازى ، شماره ۵۵۷ (فهرست ، ج ۱ ، ص ۲۹۲) و كتاب‏خانه آية اللّه‏ مرعشى ، شماره ۵۰۲ (فهرست ، ج ۲ ، ص ۱۰۹) ؛
معاد به فارسى : مدرسه نمازى خوى ، شماره ۵۵۷ (فهرست ، ج ۱ ، ص ۲۹۲ و الذريعة ، ج ۲۱ ، ص ۱۷۲ و۱۷۷) كه آن را پس از مباحثه‏اى با شيخ محمّد تقى در كرمانشاه نگاشته است ؛
كتاب الرضاع (الذريعة ، ج ۱۷ ، ص ۲۷۵) ؛
كتاب الارث (الذريعة ، ج ۲۶ ، ص ۳۷) ؛
تعليقات على ابواب المفاهيم (الذريعة ، ج ۲۶ ، ص ۲۱۲) .
سه نسخه ديگر از كتاب أنوار البصائر در كتاب‏خانه دانشكده ادبيات دانشگاه اصفهان موجود است (نشريه نسخه‏هاى خطّى : ج ۱۱ و ۱۲ ، ص ۸۸۳ ؛ نامه بهارستان ، شماره ۲ ، ص ۱۲۷) .
[ فهرست آستان قدس رضوى ۶ / ۶۲۴ ، الذريعة ۱۲ / ۲۷ و ۲۶ / ۵۸ با عنوان «زبدة الرجال» . ]
آغاز : الحمد للّه‏ والصلوة ... اما بعد فهذه زبدة من الرجال الراوين لاخبار الآل اذكرهم فى هذه الرسالة لاعتمادى عليهم و اضم الى ذلك كلّيات فى دراية الحديث و فى معرفة التميز عند الاشتراك .

نسخه‏ها

۹ / ۱ . قم ، گلپايگانى : ۱۳۴ / ۱۸ ، فقط باب اوّل را دارد ، آغاز : برابر نمونه ، نور محمّد لاريجانى ، ۱۲۳۳ق ، در اين نسخه نام مؤلف حسن بن محمّد ذكر شده است ، رساله دوم مجموعه ، ۱۷ برگ [ فهرست گلپايگانى ، قديم : ۱ / ۶۷ ] .
۱۰ / ۲ . مشهد ، آستان قدس رضوى : ۸۶۳۸ ، آغاز : برابر نمونه ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، ۱۴ برگ [ فهرست آستان قدس : ۶ / ۶۲۴ ] .
۱۱ / ۳ . قم ، مدرسه حجازيها : ۱۷۰ / ۵۷ / ۸۵۰۰ ، عنوان معرّفى : اقسام الحديث ، آغاز : فوائد في بيان اقسام الحديث وانواعه وحدودهما، محمّد بن حسن شريف (مؤلف)، بدون تاريخ كتابت ، رساله سوم مجموعه ، در اين نسخه نام مؤلف محمّد بن حسن شريف ذكر شده است ، « ۲۱۰ ـ ۲۱۱ » ۲ برگ ، ۳۴ سطر ، ۹×۱۷ [ فهرست مدرسه حجازيها ] .

  • نام منبع :
    فهرستگان نسخه‌هاي خطّي حديث و علوم حديث شيعه 1
    تعداد جلد :
    12
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1382
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 3873
صفحه از 493
پرینت  ارسال به