سه . چهل و هفت اثر مهمّ حديثى شيعه
نسخهها :
۲۴۲۰ . قم، مدرسه حجازيها : ۷۰/۵۹/۸۸۵۰، از اول تا باب چهاردهم (در ذكر طلب مال از حلال)، از آغاز و انجام افتادگى دارد، آغاز : به امامت ائمه اثنى عشر صلوات اللّه عليهم اجمعين و بدون آن ثمرى نمى بخشد، نسخ، بدون نام كاتب، بدون تاريخ كتابت، ۱۸۰ برگ، ۱۷سطر [فهرست مدرسه حجازيها].
با تدوين اين فهرستگان و احصاى آثار حديثى شيعه، زمينه براى تحقيقاتى جديد در اين عرصه فراهم آمده است . يكى از اين زمينهها، امكان شناسايى آثار حديثى مورد توجه دانمشندان گذشته است؛ زيرا يكى از شاخصههاى مورد توجه بودن كتابى در گذشته ، تعدّد نُسَخ خطّى آن اثر است . اين امكان در فهرستگان ، فراهم آمده است و در اينجا ۴۷ اثر حديثى كه بيشترين نسخه را داشتهاند ، ذكر مىشوند تا محقّقان و فعّالان در عرصههاى حديث بدانند كه اين آثار ، بيشتر از ديگر اثرها مورد توجه بودهاند و شايد لازم باشد كه امروزه نيز در عرصه حديثى جايگاه ويژه اين آثار ، حفظ گردد و اولويت اوّل در نشر ترويج آثار حديثى با اين آثار باشد .
عنوان اين آثار ـ كه تفصيل اطلاعات كتابشناختى و نسخهشناختىِ آنها در متن كتاب حاضر مندرج است ـ و تعداد نُسَخ معرفى شده از هر كدام به قرار زير است:
كتب اربعه حديثى
۴۸۸ . آداب و سنن(فارسى)
از : مؤلف ناشناخته
۱ . الكافى ، كلينى ۱۱۰۰ نسخه
۲ . كتاب من لا يحضره الفقيه ، شيخ صدوق ۸۴۵ نسخه
۳ . تهذيب الأحكام ، شيخ طوسى ۷۲۳ نسخه
۴ . الاستبصار ، شيخ طوسى ۳۶۲ نسخه
كتب محمّدون ثلاث
بخشى از رسالهاى است در آداب و سنن كه احاديثى را در اين موضوع، بدون نظم و ترتيب خاصى به فارسى آورده است. همچنين مطالب اخلاقى و داستانهايى از ائمه اطهار عليهمالسلام و بزرگان در آن ذكر شده است.
آغاز : گفتند دستورى داد تا خانه از براى او بسازند چون بدان خانه.
۵ . بحارالأنوار ، علاّمه مجلسى ۷۴۸نسخه
۶ . الوافى ، فيض كاشانى ۵۲۳ نسخه
۷ . وسايل الشيعة ، شيخ حُرّ عاملى ۲۹۳ نسخه
ديگر كتابهاى حديثى
۸ . شرح اربعين حديث ، شيخ بهايى ۳۳۹ نسخه
۹ . صافى در شرح كافى ، ملا خليل قزوينى ۳۲۸ نسخه
۱۰ . نهج البلاغة ، سيد رضى ۲۸۷ نسخه
۱۱ . عيون أخبار الرضا عليهالسلام ، شيخ صدوق ۲۱۳ نسخه
۱۲ . شرح أصول الكافى ، ملا صالح مازندرانى ۱۸۸ نسخه
۱۳ . جامع الأخبار ، محمّد بن محمّد شعيرى ۱۸۴ نسخه
۱۴ . عوالم العلوم ، بحرانى ۱۶۷ نسخه
۱۵ . مصباحالشريعة ومفتاحالحقيقة، منسوب به امام صادق عليهالسلام ۱۶۵ نسخه
۱۶ . ترجمه اربعين شيخبهايى (ترجمه قطب شاهى)، خاتون آبادى ۱۶۴ نسخه
۱۷ . مجمع البحرين و مطلع النيرين ، فخر الدين طريحى ۱۴۰ نسخه
۱۸ . الاحتجاج على أهل اللجاج ، طبرسى ۱۲۷ نسخه
۱۹ . أنوار العقول فى أشعار وصى الرسول (ديوان على عليهالسلام)، كيدرى ۱۲۶ نسخه
۲۰ . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ۱۱۹ نسخه
۲۱ . كمال الدين و تمام النعمة ، شيخ صدوق ۱۱۵ نسخه
۲۲ . نثر اللئالى ، طبرسى ۱۱۱ نسخه
۲۳ . اللوامع القدسية ، محمّد تقى مجلسى ۱۰۷ نسخه
۲۴ . الأمالى (المجالس) ، شيخ طوسى ۱۰۶ صفحه
۲۵ . عين الحياة (شرح وصاياى پيامبر به ابوذر) ، علاّمه مجلسى ۱۰۰ نسخه
۲۶ . غرر الحكم و درر الكلم ، آمدى ۹۸ نسخه
۲۷ . مصابيح القلوب ، شيعى سبزوارى ۹۷ نسخه
۲۸ . صحيفة الرضا عليهالسلام ۹۶ نسخه
۲۹ . التوحيد ، شيخ صدوق ۹۵ نسخه
۳۰ . علل الشرايع ، شيخ صدوق ۹۰ نسخه
۳۱ . شرح ديوان امام على عليهالسلام ، ميبدى ۸۹ نسخه
۳۲ . الذهبية (طب الرضا عليهالسلام) ۸۸ نسخه
۳۳ . حلية المتقين ، علاّمه مجلسى ۸۸ نسخه
۳۴ . شرح أصول الكافى ، ملا صدرا ۸۴ نسخه
۳۵ . ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ، شيخ صدوق ۸۲ نسخه
۳۶ . الخصال ، شيخ صدوق ۷۶ نسخه
۳۷ . معانى الأخبار ، شيخ صدوق ۶۹ نسخه
۳۸ . تفسير امام حسن عسكرى عليهالسلام ۶۵ نسخه
۳۹ . تفسير القرآن ، على بن ابراهيم قمى ۶۲ نسخه
۴۰ . مصباح السالكين (شرح نهج البلاغه) ، ابن ميثم بحرانى ۶۱ نسخه
۴۱ . روضهالتقين(شرحكتاب من لايحضرهالفقيه)، محمّدتقىمجلسى ۶۱ نسخه
۴۲ . حاشية الكافى ، ملا رفيعا نائينى ۶۰ نسخه
۴۳ . رساله در رجعت ، علاّمه مجلسى ۵۹ نسخه
۴۴ . شرح حديث حقيقت ، عبدالرزاق كاشانى ۵۳ نسخه
۴۵ . مكارم الأخلاق ، طبرِسى ۵۳ نسخه
۴۶ . مرآة العقول ، علاّمه مجلسى ۵۱ نسخه
۴۷ . شرح توحيد الصدوق ، قاضى سعيد قمى ۵۰ نسخه