شرحى است كه مؤلف براثر ديگر خود تفصيل وسائل الشيعة نگاشته است . او قبل از شرح ، مقدمه اى در دوازده فائده (۱ ـ فى بيان أنواع مطالب هذا الشرح؛ ۲ ـ فى الكتب المأخوذة منها؛ ۳ ـ فى تعريف الفقه و موضوعه و غايته؛ ۴ ـ فى فضله؛ ۵ ـ فى وجوب طلبه؛ ۶ ـ فى وجوب العمل؛ ۷ ـ فى تصحيح القصد؛ ۸ ـ فى العلوم الموقوف عليه التفقه؛ ۹ ـ فى اصطلاحات الفقها؛ ۱۰ ـ فى تحريم القول بغير علم؛ ۱۱ ـ فى مباحث الألفاظ المذكورة فى الأصول؛ ۱۲ ـ فى الأدلة الشرعية) ذكر نموده و پس از آن به شرح مطالب با عنوانهاى «الأصل ، الشرح ، السند ، القرائن ، اللغة ، المعنى ، مسائل» پرداخته است . تأليف اين شرح ناتمام مانده و گويا بيش از جلد اول آن نوشته نشده است .
[الذريعة: ۳/۳۹۳ و ۱۳/۱۳۰ ؛ التراث العربى: ۱/۴۵۷] آغاز كتاب: الحمد للّه على جزيل نواله ... و بعد فيقول الفقير ... هذا كتاب تحرير وسائل الشيعة و تحبير مسائل الشريعة.
آغاز شرح: الأصل الحمد للّه الذى فطر العقول على معرفته ...الشرح اشتملت الخطبة .

نسخه ها:

۵۵۹۶/۱ . مشهد ، آستان قدس رضوى: ۱۰۱۰۷ ، تا باب دهم از ابواب «الماء المضاف» را دارد ، افتادگى دارد ، نسخ ، محمد بن حسن حر عاملى (مؤلف) ، بدون تاريخ كتابت[فهرست آستان قدس : ۱۴/۱۲۵].
۵۵۹۷/۲ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: مجموعه خويى ۳۶ ، آغاز: برابر آغاز كتاب ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن ۱۱ ق ، «۲۰۲ص»۱۰۱ برگ[فهرست مجلس: ۷/۳۳].
۵۵۹۸/۳ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: ۳۷۷۲ ، شيخ عبدالغنى ، ۹ ربيع الأول ۱۱۱۰ ق ، مقدمه ، «۲۰۴ص»۱۰۲ برگ [فهرست مجلس: ۱۰/۱۷۵۵].
۵۵۹۹/۴ . مشهد ، آستان قدس رضوى: ۶۶۴۲ ، آغاز: برابر آغاز كتاب ، نسخ ، بدون نام كاتب ، تصحيح توسط محمد بن حسين حسينى عاملى در سال ۱۱۱۱ ق ، ۱۱۲ برگ [فهرست آستان قدس : ۵/۳۹].
۵۶۰۰/۵ . زنجان ، امام جمعه زنجان: بدون شماره ، تا باب طهارت سؤر الحائض از كتاب طهارت ، آغاز: برابر آغاز شرح ، نسخ ، محمد رضى بن نبى قزوينى ، ۱۱۲۷ ق ، مشهد ، اين نسخه توسط رضى بن نبى استكتاب شده و صفحه آخر را مولى عبدالنبى بن محمد قزوينى به خط خود تكميل كرده است ، سابقه: دانشگاه تهران: ميكروفيلم ۲۹۷۱ [دليل المخطوطات: ۹۷ ؛ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران: ۱/۲۹۸].
۵۶۰۱/۶ . خوانسار ، فاضل خوانسارى: ۱۵۱ ، نسخ ، محمد شريف قهپايى ، قرن ۱۲ ق ، رساله اول مجموعه ، «۱پ ـ ۶۳ر»۶۳ برگ [فهرست كتاب خانه فاضل خوانسارى: ۱/۱۱۰].
۵۶۰۲/۷ . مشهد ، آستان قدس رضوى: ۸۲۱۰ ، نسخ ، محمد بن فرج اللّه بن اسماعيل بن على نقى تبريزى ، ۲۰ صفر ۱۳۱۳ ق ، ۹۱ برگ [فهرست آستان قدس : ۱۴/۱۲۴].
۵۶۰۳/۸ . قم ، مرعشى: ۴۳۹۸ ، افتادگى دارد ، آغاز: برابر آغاز شرح ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، ۲۲۸ برگ [فهرست مرعشى: ۱۱/۳۹۸].

نسخه ها:

۵۵۹۳/۱ . خوى ، مدرسه نمازى: ۷۴۵ ، عنوان معرفى: منتخب امالى شيخ صدوق ، آغاز: بسمله حمدله... أما بعد وجدت كتاب أمالى الشيخ السعيد ... مشحونا بالأحاديث ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله دوم مجموعه ، سابقه: مركز احياء ميراث اسلامى: عكس ۸۶۱ [فهرست نمازى: ۱/۴۰۱ ؛ فهرست عكسى مركز احياء: ۳/۵۰].
۵۵۹۴/۲ . آران و بيدگل ، امامزاده هلال بن محمد: ۱۰۵ ، جلد اول ، آغاز: برابر نمونه ، نستعليق معرب ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، اين نسخه از روى خط مؤلف تحرير شده و پس از آن مؤلف آن را با نسخه اى از امالى ـ كه شيخ عبدالجبار نقاش رازى در سال ۵۰۷ تحرير نموده و در نزد ابوالحسنا شريفا احمد ابيوردى مقابله كرده بود ـ مقابله و تصحيح نموده است ، «۳۲۵ ص» ۱۶۳ برگ ، ۲۱ سطر ، سابقه: مركز احياء ميراث اسلامى: عكس ۲۴۸[مجله وقف ميراث جاويدان: ۳/۵۸ نسخه شماره ۱۰۴ ؛ فهرست عكسى مركز احياء: ۱/۲۸۲ ؛ فهرست امامزاده هلال].
۵۵۹۵/۳ . قم ، سيد مهدى روحانى: بدون شماره ، از ميانه افتادگى دارد ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، از روى خط مؤلف نوشته شده است ، تصحيح شده ، «۳۷۸ص» ۱۸۹ برگ ، سابقه: مركز احياء ميراث اسلامى: عكس ۹۸[فهرست عكسى مركز احياء: ۱/۱۲۰ ؛ آشنايى با چند نسخه خطى: ۴۴۳].

۸۵۴ . تحرير وسائل الشيعة و تحبير مسائل الشريعة (شرح وسائل الشيعه)(عربى)

از: محمد بن حسن عاملى مشغرى (شيخ حر عاملى) (م ۱۱۰۴ق)