نسخه ها:

۱۰۰۹۷ . قم ، مرعشى: ۲۹۳۵ ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ و نستعليق ، ابو طالب بن محمد تقى (ميرزا آقا) ، ۱۲۷۳ق ، رساله هفتم مجموعه ، «۲۲۵پ ـ ۲۵۸پ» ۳۴ برگ [فهرست مرعشى: ۸/۱۳۲].

۱۷۷۰ . شرح حديث عمران صابى(عربى)

از: خليل بن محمد اشرف قائينى اصفهانى قزوينى ( ۱۱۳۶ ق)

شارح مى نويسد: اين شرح را به امر كسى كه اطاعتش بر من واجب بود نگاشته و رموز ، مشكلات و غوامض آن را توضيح داده و آشكار ساختم. تاريخ پايان تأليف چهارشنبه ۲۱ محرم ۱۱۲۳ ق است.
[الذريعة: ۱۳/۲۰۳ و ۳/۵۴] آغاز: الحمد للّه الذى هو نور كل شى ء و حيوة كل شى ء المتفرد الأحد.
انجام: لا فى صفة الذات تعالى عن ذلك هذا ما تيسر لى من تنقيح هذا المطلب العظيم ... لئلا يورث الكلال لاُولى الأرباب و الحمد للّه رب العالمين .

نسخه ها:

۱۰۰۹۸/۱ . تهران ، ملك: ۱۲۰۳ ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ ، محمد خليل بن اشرف قاينى (مؤلف) ، قرن ۱۱ق ، ۷۰ برگ [فهرست ملك: ۱/۲۸۷].
۱۰۰۹۹/۲ . مشهد ، آستان قدس رضوى: ۹۰۹۴ ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ ، محمد مهدى بن حسن على خراسانى محولاتى ، ۱۱۳۲ق ، با حواشى «منه مد ظله العالى» ، ۴۹ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۴/۲۸۸].
۱۰۱۰۰/۳ . تهران ، دانشگاه تهران: ۶۹۰۵ ، آغاز: برابر نمونه ، نسخ و نستعليق ، محمد تقى بن محمد باقر قاضى زاده ، محرم ۱۱۳۳ق ، رساله ششم مجموعه ، «۱۲۹رـ۱۷۴ر»۴۶ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۱۶/۳۹۲].
۱۰۱۰۱/۴ . قم ، دار الحديث: ۳۶۰ ، از آغاز افتادگى دارد ، آغاز: القول ليس إلا أن المهية مجردة عن الوجود العينى متحققة فى الجملة بنوع من الإيجاد ، انجام: برابر نمونه نسخ ، بدون نام كاتب ، اواخر رمضان ۱۱۳۷ق ، ۱۲۷ برگ ، ۱۰ سطر ، ۱۱×۱۵ [فهرست دار الحديث].

فيما خلق زيادة و لا نقصانا ، تعقل هذا يا عمران . قال: نعم و اللّه يا سيدى . قال عليه السلام: و اعلم يا عمران أنه لو كان خلق ما خلق لحاجة لم يخلق إلا من يستعين به على حاجته و لكان ينبغى أن يخلق أضعاف ما خلق لان الاعوان كلما كثروا كان صاحبهم أقوى ، و الحاجة يا عمران لا يسعها لانه لم يحدث من الخلق شيئا إلا حدثت فيه حاجة اخرى و لذلك أقول: لم يخلق الخلق لحاجة ، و لكن نقل بالخلق الحوائج بعضهم إلى بعض و فضل بعضهم على بعض بلا حاجة منه إلى من فضل و لا نقمة منه على من أذل ، فلهذا خلق . قال عمران : يا سيدى هل كان الكائن معلوما فى نفسه عند نفسه قال الرضا عليه السلام: إنما تكون المعلمة بالشى ء لنفى خلافه و ليكون الشى ء نفسه بما نفى عنه موجودا . . . الحديث» . ^۱
علامه مجلسى در باره حديث عمران صابى مى گويد: اين سؤال و جواب ، بسيار مبهم و پيچيده است و چهار وجه در حل آن به نظر مى رسد كه هيچ يك خالى از اشكال نيست ^۲ . مختارى در شرح حاضر به وجوه بيان شده توسط مجلسى ايراد گرفته و به آنها مشروحا پاسخ مى دهد.
چاپ: ميراث حديث شيعه ، دفتر هفتم ، با تصحيح آقاى عليرضا هزار .
آغاز: بسمله فى حديث طويل فى باب مناظرة الرضا عليه السلام مع أرباب الملل.

نسخه ها:

۱۰۰۹۶ . مشهد ، آستان قدس رضوى: ۷۹۳۴ ، آغاز: برابر نمونه ، نستعليق ، بهاء الدين محمد حسينى (مؤلف) ، ۱۱۰۹ق ، «۳ص»۲ برگ [فهرست آستان قدس: ۱۴/۲۸۷].

۱۷۶۹ . شرح حديث عمران صابى(فارسى)

از: محمد جعفر بن محمد تقى برغانى ( ۱۳۰۶ ق)

شرح عباراتى از حديث عمران صابى است آنجا كه امام رضا عليه السلام مى فرمايد: «العبارات كلها من اللّه » . در اين رساله ، سخن از سكون ارض و ركن رابع ، مفصلاً به ميان آمده و روز جمعه سلخ ماه شوال ۱۲۸۲ق به پايان رسيده است.
آغاز: الحمد للّه خالق البريات و مبدع الذوات و الصفات.