از مؤمناني اشاره داشته باشد که پيش از مسلماناني مي‏زيسته‏اند که روي سخن مفسران با آنان است، يعني همان مؤمنان نسل اول؛ ۴ ـ همة جوامع مذهبي پيشين که پيامبران، يعني آدم، نوح، ابراهيم، موسي و مسيح آنها را بنا نهادند ـ چون سراسر تاريخ بشر گذشته براي يک مفسر موحد کارساز است.
ابو‌هريره: عاشورا يادآور روزي است که کشتي نوح سرانجام آرام گرفت. روزه عاشورا را نوح براي شکرگزاري مرسوم کرد.^۱
همة اين تفاسير محصول ترکيبي از حدسيّات و پيش‏داوري‏هاست. مشخص است که اين آميزه تا چه اندازه بر تحصيل نتايج فوق کارگر بوده است.

دسته‏اي از احاديث، صرفاً بدين جهت مطرح شده‏اند که وجود هر گونه پيوند بين اين ادعا که حضرت محمّد صلي الله عليه و آله در سنّت خود روزه‏اي را مقرر کرد، و عمل يهود مدينه به چنين روزه‏اي را نفي کنند. امروزه، طبق باور سنّتي مسلمانان، از بين دو مرکزي که پيامبر رسالتش را در آنها به انجام رساند، مدينه صحنة تجلي نقش «تشريعي» پيامبر و قرآن، و مکّه عرصة تبليغ «توحيد» آخرت گراي قرآن بوده است. از اين رو «تشريع» اسلامي به طور خودکار با دوران فعاليت پيامبر صلي الله عليه و آله در مدينه پيوند خورده است. ذکر نام مدينه، دانشمندان اعم از مسلمان و غير مسلمان را به ياد يهود مي‏اندازد و آنها را بر آن مي‏دارد که يهود را مصداق «الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ» و روزه‏اي را که در آية «کُتِبَ عَلَيْکمُ الصِّيَامُ کمَا کُتِبَ عَلَي الَّذِينَ مِن قَبْلِکمْ» آمده است، روزه عاشورا تعيين کنند.
اشاره آيه به وجوب، يعني تشريع يک روزه، مشخص مي‏کند مکان نزول آيه در مدينه بوده است. در عين حال، چنين پنداشته شده که عبارت «الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ» به گروهي قابل شناسايي اشاره دارد. از ميان حدسيات متعدد، يکي هم، عبارت را به يهود بازگردانده است. اين حدس‏ها متقابلاً مؤيد يکديگر بوده و پرسش‏هايي در زمينة آداب روزه يهود و در نتيجه ذکر نام عاشورا در احاديث تفسيري را در پي داشته‏اند.

عائشة: روزه عاشورا در دوران جاهليّت مرسوم بود. آنگاه که اسلام آمد، اين روزه اختياري شد.^۱
در جاهليّت رسم قريش بر روزه عاشورا بود، و پيامبر صلي الله عليه و آله [همراه با افراد قبيله‏اش] آن را روزه مي‏گرفت. زماني که به مدينه نقل مکان کرد به روزه‏داري عاشورا ادامه داد و پيروانش را نيز به آن فرمان داد. هنگامي که روزه ماه رمضان واجب شد، پيامبر اعلام کرد: «هر کس مايل است همچنان عاشورا را روزه بدارد و هر کس نمي‏خواهد آن را ترک کند».^۲
ابن‌عمر: پيامبر صلي الله عليه و آله خود فرمود: «مردم در جاهليت عاشورا را روزه مي‏گرفتند. هر يک از شما که مايل است، مي‏تواند آن را انجام دهد، و هر که انجام آن را ناخوش مي‏دارد، لازم نيست چنين کند».^۳
عبداللّه‏ بن عمر مراقب بود هرگز عاشورا را روزه نگيرد، مگر اينکه با روزي مصادف مي‏شد که او اتفاقاً [به مناسبتي که با روز عاشورا مرتبط نبود] روزه‏دار بود.^۴
تعيين روزه «الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ» در روز عاشورا، صرفاً يکي از احتمالات جايگزين درباره معناي اين عبارت قرآني بود. معرفي يهود به عنوان مصداق «الَّذِينَ مِنْ قَبْلِکُمْ»، تنها يکي از تفاسير متعدد جايگزين بود. «الَّذِينَ مِنْ قَبْل»، يعني جاهليت پيش از اسلام، مي‏تواند گروههاي زير را در برگيرد: ۱ ـ يهوديان، مسيحيان و نيز بت‏پرستان؛ ۲ ـ اهل کتاب ـ به نحو مبهم شامل مسيحيان و يهوديان؛ ۳ ـ آنان که [اندکي] قبل از اسلام مي‏زيستند ـ که اين نيز مبهم است. علاوه بر مسيحيان که [از نظر زماني] آيين وحياني پيش از اسلام بودند، و يهوديان که [از نظر مکاني] نظامِ بلافاصله ماقبل [در مدينه] بودند، اين تعبير همچنان که ديديم، مي‏تواند به آن دسته