209
قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی

نقل‌شده در: فیض، ج۲، ص۲۹۰، مجلسی، ج۵، ص۲۸۲، ج۲۵، ص۹۲، ش۶۸، ج۷۰، ص۳۳۵، نوری، ص۲۸۹، ش۹-۱۰. این آیه را می‌توان چنین ترجمه کرد: ”بر حذر باشید از فتنه‌ای که تنها ظالمان شما را در بر نمی‌گیرد." اما بنا بر قرائت شیعی آن فتنه تنها ظالمان را در بر می‌گیرد. مفسران «الذین ظلموا» را ناظر به کسانی دانسته‌اند که پس از درگذشت پیامبر[[ص]]، حق علی[[ع]] را غصب کردند (عیاشی، ج۲، ص۵۳، ش۴۰، نقل‌شده در: کتکانی، ج۲، ص۷۲، ش۱) یا آنان که در جنگ جمل با او جنگیدند (قمی، ج۱، ص۲۷۱ [طلحه و زبیر]، نقل‌شده در: کتکانی، ج۲، ص۷۲، ش۴؛ عیاشی، ج۲، ص۵۳، ش۴۱، نقل‌شده در: کتکانی، ج۲، ص۷۲، ش۲).

۲۸. (-) وَأَلَّوِ اسْتَقَامُواْ عَلىَ الطَّرِيقَةِ لأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا *لِنَفْتِنَهُمْ* فِیهِ / + لاَ نَفْتِنُهُمْ+ (۷۲[الجن]:۱۶-۱۷ / ۶۰۵ [۶]). طبق این قرائت، تفسیر این آیات چنین می‌شود: ”اگر بر طریق مستقیم بروند (یعنی راه ایمان به امامان) به آنان آبی فراوان خواهیم نوشاند، بدون اینکه آنان را به فتنه بیندازیم."

ج) تغییر ترتیب کلمات

۲۹. أَ فَمَنْ كانَ عَلى‏ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ *وَمِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى‏ إِماماً وَرَحْمَة* / + إمَاماً وَرَحْمَةً وَمِنْ قَبْلِهِ کِتَابُ مُوسَی+ (۱۱[هود]:۱۷ / ۲۳۱، ۵۰۷ [۵، ۶]). ن.ک: سعد، ص۶۱، نقل‌شده در: نوری، ص۲۹۳، ش۲۰-۲۲؛ قمی، ج۱، ص۸، ۳۲۴، (به عنوان مثالی از «تقدیم و تأخیر»)، نقل‌شده در: نجفی، ص۲۲۵، ش۸، فیض، ج۱، ص۴۵، ج۲، ص۴۳۷، کتکانی، ج۲، ص۲۱۲، ش۱، مجلسی، ج۹، ص۲۱۴، ش۹۲، ج۳۵، ص۳۶۷، ش۳؛ نعمانی، تفسیر، ص۲۷، نقل‌شده در: نوری، ص۲۹۳، ش۸-۱۲؛ شیبانی، نهج، ج۱، ص۳۶.

د) افزودن یک یا چند کلمه

۳۰. لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ + بِظُلْمِهِ وَسُوءِ سِیرَتِهِ+ (۲[البقرة]:۲۰۵ / ۵۴


قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی
208

۲-۳-۱-۲. قرائات تلویحا امامی

الف) تغییر اعراب

۲۳. وَنَحنُ لهُ *مُسْلِمُونَ* / + مُسَلِّمُونَ+ (۲[البقره]:۱۳۳، ۱۳۶، ۳[آل عمران]:۸۴ / ۷۴، ۱۲۹ [۶]). قس: ابن شهرآشوب، ج۳، ص۹۵، نقل‌شده در: کتکانی، ج۱، ص۱۵۶، ش۲.

۲۴. أَمَّا مَنِ اسْتَغْنىَ‏ فَأَنتَ لَهُ *تَصَدَّى*‏ وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكىَ‏ وَأَمَّا مَن جَاءَكَ يَسْعَى‏ وَهُوَ يَخشىَ‏ فَأَنتَ عَنْهُ *تَلَهَّى* / + تُصَدَّی+... + تُلَهَّی+ (۸۰[عبس]:۵-۱۰ / ۶۲۳ [۵]). این قرائت را منابع دیگری هم به باقر[[ع]] نسبت داده‌اند: ابن خالویه، ص۱۶۹، زمخشری، ج۴، ص۲۱۸؛ طبرِسی، ج۳۰، ص۳۴، نقل‌شده در: نوری، ص۳۴۱، ش۲-۳. ‏

ب) جایگزینی کلمه یا کلماتی با کلمه یا کلماتی دیگر

۲۵. وَمَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ *الإِسْلام* دِیناً / +التَّسْلِیم+ (۳[آل عمران]: ۸۵ / ۱۰۷ [۶]). قس: ابن شهرآشوب، ج۴، ص۲۸۳ (غَیْرَ التَّسْلِیمِ لِوَلاَیَتِنَا)، نقل‌شده در: مجلسی، ج۲۳، ص۳۵۸، ش۱۲.

۲۶. یَحْکُمُ بِهِ *ذَوَا* عَدْلٍ مِنْکُمْ / + ذُو+ (۵[المائده]:۹۵ / ۸۴ [۶]). این قرائت را اکثریت عالمان شیعی پذیرفته‌اند. این قرائت منسوب به جعفر صادق[[ع]] (جفری، ص۲۷۰، ۳۳۲)، یا باقر و صادق[[ع]] (طبرِسی، ج۷، ص۱۹۳؛ راوندی، فقه، ج۱، ص۳۱۳) است. مفسران توضیح می‌دهند که عبارت «ذُو عَدْلٍ» درباره امام (سعد، ص۶۴)، نبی و پس از او امام (کلینی، ج۴، ص۳۹۶، ش۳، ص۳۹۷، ش۵؛ عیاشی، ج۱، ص۳۴۳-۳۴۴، ش۱۹۷)، یا نبی و پس از او « اولو الأمر» (یعنی امامان) (طبرِسی، ج۷، ص۱۹۴، نقل‌شده در: نوری، ص۲۸۲، ش۱۲-۱۳) است.

۲۷. وَاتَّقُوا فِتْنَةً *لاَ تُصِیبَنَّ* الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنْکُمْ خَاصَّة / + لتُصِیبَنَّ+ (۸[الأنفال]:۲۵ / ۲۱۰ [۵]). ن.ک: جفری، ص۴۴ (ابن مسعود)، ۱۳۳ (اُبَیّ)، ۱۸۷ (علی)، ۲۲۵ (زید بن ثابت)؛ ابن خالویه، ص۴۹؛ طبرِسی، ج۹، ص۱۲۷،

  • نام منبع :
    قرآن‌شناسی امامیه در پژوهش‌های غربی
    سایر پدیدآورندگان :
    سيّد محمد علي طباطبايي
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1395
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 14962
صفحه از 311
پرینت  ارسال به