327
مأخذ شناسي رجال شيعه

منصورى ، نزار بن عبد المحسن .

۷۴۲ . «من أعلام الجمع والتفريق فى رواة الحديث» .
علوم الحديث ، ش ۹ (محرّم ـ جمادى الآخرة ۱۴۲۲ ق) ، ص ۲۰۵ ـ ۲۵۴ .
از مهم ترين مباحث و فروع علم رجال ، بحث «توحيد مختلفات» و «تمييز مشتركات» است كه در اين مقاله با عنوان «الجمع و التفريق» معرّفى شده اند . موضوع بحثِ توحيد مختلفات ، اثبات واحد بودن دو يا چند اسم مختلف ، و موضوع بحثِ تمييز مشتركات ، تعيين و تشخيص افراد مختلفى است كه با يك نام معرّفى شده اند .
نويسنده مقاله ، ضمن بيان چند سبب از اسباب تعدّد اسامى براى يك شخص واحد ، اسامى پنجاه نفر از راويانى را كه اسامى آنها داراى چنين مشكلى است ، مشخّص نموده و بر اساس ترتيب حروف الفبا فهرست كرده است .
در ذيل هر عنوان ، شرح حال مختصر آن راوى با ذكر نشانى مصادر مورد مراجعه ، مشخّص شده است .

مهريزى ، مهدى .

۷۴۳ . «كتابشناسى توصيفى كتب تراجم زنان» .
آينه پژوهش ، ش ۵۱ (مرداد و شهريور ۱۳۷۷) ، ص ۸۴ ـ ۹۱ .
نويسنده مقاله ، در نظر دارد با يك بررسى اجمالى ، مشخّص نمايد كه تاريخ گذشته ما در مورد نقش زنان در پيشرفت جامعه ، بسيار كوتاهى كرده است و اين در حالى است كه بيان گذشته درخشان و پر افتخار زنان ، مى تواند فوايد فراوانى را در پى داشته باشد . لذا بر همين اساس ، اقدام به نگارش كتابشناسى تاريخ زنان نموده است .
اين كتابشناسى در چند شاخه صورت گرفته است كه يكى از آنها كتابشناسى كتب تراجم (شرح حال) زنان است . اين قبيل كتاب ها در بردارنده زندگى نامه و فهرست اسامى زنان راوى احاديث و غير راوى است .
به دنبال بيان نام كتاب ، مشخّصات و توصيفى اجمالى از آن كتاب ، ارائه شده است .
۷۴۴ . «نقش زنان در نشر حديث» .
آينه پژوهش ، ش ۴۳ (فروردين و ارديبهشت ۱۳۷۶) ، ص۵۴ ـ ۵۶ .
نويسنده مقاله ، ضمن معرّفى كتاب جامع مسانيد النساء ابراهيم محمّد جمل ، به بررسى و تبيين ارزش و اعتبارى كه اسلام براى بانوان قائل است ، اشاره نموده است و به طور اخص ، نقش بانوان را در نقل احاديث ، مورد بررسى قرار داده است و فهرستى مختصر از زنان راوى و كتاب هايى كه اسامى زنان راوى در آنها گردآورى شده ، مشخّص نموده است .
سپس كتاب جامع مسانيد النساء را كه در بردارنده روايات زنان در كتب اهل سنّت و شرح حال بعضى از آنهاست ، معرّفى كرده و مصادر مورد مراجعه مؤلّف كتاب را بازگو كرده و در آخر ، اشكالات اين كتاب را برشمرده است .


مأخذ شناسي رجال شيعه
326

معارف ، مجيد .

۷۴۰ . «مقايسه ديدگاه هاى رجالى نجاشى و شيخ طوسى» .
مقالات و بررسى ها ، ش ۶۲ (زمستان ۱۳۷۶) ، ص ۳۹ ـ ۵۷ .
روش هاى مختلفى كه علماى رجال در تأليف كتاب هاى خود به كار برده اند ، مشخّص كننده اطّلاعات آنان در اين علم است و از طرف ديگر ، تأثير مستقيم در مقدار اطّلاع رسانى به مخاطب خود دارد .
نويسنده مقاله ، پس از بيان شرح حال مختصرى از زندگى نامه مرحوم نجاشى و شيخ طوسى و معرّفى اجمالى كتاب هاى رجالى آنها ، اقدام بر مقايسه دو كتاب رجال النجاشى و الفهرست شيخ طوسى مى نمايد و با اين مقايسه ، نه تنها قصد دارد كه ديدگاه هاى رجالى و سبك و روش اين دو دانشمند را مشخّص نمايد ؛ بلكه به بررسى و تحليل ريشه هاى اختلاف آنها در روش نگارش كتابشان مى پردازد .
در اين مقاله ، عناوين ذيل مورد بحث واقع شده اند :
ابوالعباس نجاشى ، آثار و ديدگاه هاى رجالى ؛
ابو جعفر شيخ طوسى و آثار رجالى ؛
مقايسه رجال النجاشى با الفهرست شيخ طوسى ؛
وضعيت حوزه درسى بغداد در قرن چهارم و پنجم .

مقيمى ، محسن .

۷۴۱ . «سند به عنوان منبع علم رجال» . قم : مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى ، مجموعه مقالات اوّلين سمينار كامپيوتر و علوم اسلامى ، بهار ۱۳۷۲ ، ۶۳۵ ص (ص ۵۷۱ ـ ۵۹۶) .
نويسنده مقاله ، ضمن برشمردن مشكلاتى چند در اسناد روايات ، به اين مطلب اشاره مى نمايد كه سبك تأليف و هدف مؤلّفان كتب اوّليه رجالى ، رافع اين مشكلات نيستند و كتاب هاى بزرگانى را كه در رفع اين مشكلات تأليف شده اند ، برشمرده است و روش رفع اين مشكلات را تبيين مى نمايد .
مقاله ، مشتمل بر بيان اشكال هاى موجود در اسناد روايات ، شامل : تحريف ، تصحيف ، اِضمار ، تعليق ، تحويل و عناوين مبهم در راويان است . سپس عدم توانايى كتاب هايى همچون رجال النجاشى و الفهرست شيخ طوسى و امثال آنها را
در دفع اين مشكلات ، بيان نموده و به دنبال آن ، تأليف هايى را كه در قرن هاى اخير تأليف شده و در صدد رفع اين گونه مشكلات اند ، معرّفى كرده است .
نويسنده ، منابع مناسب در رفع اين مشكلات را اسناد كتاب هاى روايى ، متون احاديث و اطّلاعات موجود در لابه لاى اسناد و كتب روايى دانسته است و در اين زمينه ، اقدام به معرّفى و ارزيابى كتاب هايى مى نمايد كه در تصحيح و رفع اين مشكلات تأليف شده اند و در نهايت ، اسناد را مهم ترين منبع ، و تشخيص طبقه راويان را بهترين وسيله براى رفع اين مشكلات دانسته و فهرستى از بهترين ضوابط براى تعيين طبقات را برشمرده است .

  • نام منبع :
    مأخذ شناسي رجال شيعه
    سایر پدیدآورندگان :
    رسول طلائيان
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1381
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 3657
صفحه از 368
پرینت  ارسال به