غفّار ، عبد الرسول .
۷۳۵ . «معايير الجرح والتعديل» .
الفكر الإسلامى ، ش ۶ (ربيع الثانى ـ جمادى الثانية ۱۴۱۵ ق) ، ص ۱۱۵ ـ ۱۲۶ .
يكى از شاخه هاى مهم علم رجال ، شرح احوال راويان حديث است و يكى از مباحث مطرح شده در شرح احوال راويان ، جرح و تعديل وارد شده در مورد آنهاست و علم به جرح و تعديل راويان ، نقش بسيار مهمّى در توثيق و تضعيف آنها دارد .
نويسنده مقاله ، با بيان معيارهايى كه در مورد جرح و تعديل وارد شده است ، ديدگاه هاى علما در زمينه اقسام جرح و تعديل را بيان مى نمايد . در ابتدا ، جرح و تعديل را به دو قسمت كلّى مجرّد از ذكر سبب ، و جرح و تعديل با ذكر سبب تقسيم مى نمايد . سپس اقوال ذكر شده در تعارض جرح و تعديل را مورد بررسى قرار مى دهد .
مباحث مطرح شده در اين مقاله عبارت اند از :
ذكر سبب در جرح و تعديل ؛
تعارض جرح و تعديل ، شامل :
۱ . جمع بين نصّين يا بين ظاهر و نص ؛
۲ . قول به تقديم جارح ، مطلقا ؛
۳ . قول به تقديم جارح ، با ذكر سبب ؛
۴ . استفاده از مرجّحات .
غفّارى ، على اكبر .
۷۳۶ . «علم رجال» .
كيهان انديشه ، ش ۱۴ (مهر و آبان ۱۳۶۶) ، ص ۳۵ ـ ۵۴ .
از ديرباز ، علم و معرفت به اخبار صحيح براى عمل به آن ، و شناخت اخبار ساختگى براى عدم قبول و اجتناب از آن ، موضوع و محور بحث علماى اسلام بوده است . به اين دانش كه بحث از راويان اسناد روايات را در بردارد ، «علم رجال» مى گويند .
نويسنده مقاله ، ضمن بيان جايگاه علم رجال در علوم اسلامى ، چند مورد از
مباحث محورى اين علم را مطرح مى كند و به طور مختصر ، توضيح مى دهد .
مباحث اين مقاله ، شامل مطالب ذيل است :
علماى معروف در جرح و تعديل و رجاليان اماميه ؛
علماى معروف رجال اهل سنّت ؛
كتب معروف رجالى شيعه و اهل سنّت ؛
اقسام حديث به اعتبار تحمّل آن ؛
توضيح و بيان الفاظ جرح و تعديل ؛
اصحاب اجماع ؛
فرقه ها و اقليت هاى مذهبى ؛
معناى مولى ؛
معناى نوادر ؛
كنيه ها و القاب و تاريخ تولّد و وفات ائمه عليهم السلام ؛
سفراى محمودين يا «نوّاب اربعه» ؛
تقسيم خبر به اعتبار سند يا متن يا راوى .