61
حديث پژوهي

۷. ابوهريره را يكى از جاعلان حديث مى شمرد؛ ۱
۸. به نقد محتوايى متن احاديثْ تأكيد مى ورزد؛ ۲
۹. درباره خبر واحد، بحث انتقادى مطرح مى سازد. ۳
اين دو كتاب ، سبب شد كه وى را به فسق و خدمت گزارى خاورشناسان و برخى نسبت هاى عقيدتى ، متّهم سازند.
بر كتاب هاى وى ، نقدهاى فراوانى نوشته شده كه مى توان از اينها ياد كرد:
ـ دفاع عن السنّة المحمّدية، محمّد محمّد أبو شهبه، ۱۹۶۰م؛
ـ السنّة فى مكانتها وفى تاريخها، عبدالحليم محمود، ۱۹۶۷م؛ ۴
ـ السنّة ومكانتها فى التشريع الإسلامى، مصطفى السباعى، ۱۳۷۹ق/۱۹۶۰م؛
ـ الأنوار الكاشفة، لما فى كتاب أضواء على السنّة من الزلل والتضليل والمجازفة ، عبدالرحمن المعلّمى، ۱۳۷۸ق.

چهار . محمّد غزالى (۱۳۳۷ ـ ۱۴۱۶ق / ۱۹۱۷ ـ ۱۹۹۶م)

وى در دو اثر خود ، به مباحث حديثى پرداخته است : يكى كتاب السنّة النبويّة بين أهل الفقه و أهل الحديث (۱۴۰۹ق/ ۱۹۸۹م) و ديگرى كتاب السيرة النبويّة .
وى در كتاب اوّل خود ، از اين نظريه دفاع مى كند كه احاديث را بايد مجتهدان و فقيهان تفسير كنند و تفسيرهاى جمودگرايانه اهل حديث ، مورد قبول نيست. نويسنده در اين اثر ، تلاش مى كند تا به نقد تفكّر سلفى گرى معاصر ـ كه همگان را به صورت مستقيم، به كتاب و سنّت ارجاع مى دهد ـ بپردازد. ۵

1.ر . ك : همان، ص ۱۶۷ ـ ۱۹۷.

2.ر . ك : همان، ۳۵۹ ـ ۳۸۲.

3.ر . ك : همان، ص ۳۳۶ ـ ۳۵۸.

4.اين رساله ، در سال ۱۹۹۰م، در كتاب القرآن والنبى ، از سوى دارالمعارف قاهره نيز به چاپ رسيده است.

5.ر . ك : السنّة النبويّة، ص ۱۵ ـ ۱۶ و ۲۴ ـ ۲۵.


حديث پژوهي
60

على السنّة النبويّة أو دفاع عن الحديث (۱۹۵۷م /۱۳۷۷ق) و ديگرى كتاب أبو هريرة شيخ المضيرة (۱۹۶۳م/ ۱۳۸۳ق) . ۱
وى ، آرايى نو در اين دو اثر ، ارائه كرد كه بازتاب هاى بسيارى داشت و مورد انتقادهاى علمى و هجمه هاى اعتقادى قرار گرفت. برخى از آراى وى چنين است:
۱. او براى حديث در امور دنيايى ، جايگاهى قائل نيست ۲ و حتّى در امور دينى نيز جايگاه حديث را پس از قرآن و سنّت عملى مى داند؛ ۳
۲. وى ، به تأخير در كتابت حديث ، اعتقاد داشته، آن را زمينه ساز بسيارى از مشكلات در احاديث مى داند؛ ۴
۳. وى ، بر اين باور است كه بسيارى از احاديث ، به صورت نقل به معنا ، به ما رسيده اند؛ ۵
۴. وى ، معتقد است كه جعل و وضع از سوى اُمويان و عباسيان و نيز ورود اسرائيليات و مسيحيات، روايت ها را آسيب پذير ساخته اند؛ ۶
۵. به اعتقاد وى ، كتاب هاى صحيح البخارى و صحيح مسلم ، داراى روايت هاى ضعيف اند و اين دو كتاب را قابل انتقاد مى داند؛ ۷
۶. وى ، معتقد است كه روايات صحابه نيز بايد مورد نقّادى و سنجش قرار گيرند و نمى توان از عدالت و وثاقت همه آنان دفاع كرد؛ ۸

1.اين كتاب با نام: بازرگان حديث، توسط آقاى محمّد وحيد گلپايگانى ، به فارسى ترجمه شده و در سال ۱۳۴۳ش، از سوى كتاب فروشى محمّدى ، منتشر شده است.

2.اضواء على السنّة النبويّة ، ص ۱۲.

3.همان، ص۱۵.

4.ر . ك : همان، ص ۹ و ۲۳۱.

5.ر . ك : همان، ص ۸ و ۵۰ ـ ۷۰.

6.همان، ص۹۱.

7.ر . ك : همان، ص ۲۷۲ ـ ۲۸۹.

8.ر . ك : همان، ص ۳۱۲ ـ ۳۳۲.

  • نام منبع :
    حديث پژوهي
    سایر پدیدآورندگان :
    مهدی مهریزی
    تعداد جلد :
    3
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5690
صفحه از 400
پرینت  ارسال به