سيد عبداللّه شبر ۱ و شرح زيارت عاشورا از ابوالمعالى كلباسى ۲ ، نيز از اين قبيلند .
در ترجمه كتب حديث و اخبار نيز يادگارهاى قابل توجهى برجاى مانده است . نمونه هايى چون : ترجمه تفسير منسوب به امام عسكرى عليه السلام ، ترجمه تهذيب الأحكام ، ترجمه برخى از جلدهاى بحار الأنوار ، ترجمه ثواب الأعمال ، ترجمؤ نهج البلاغه ، صحيفه سجاديه ، عيون الأخبار ۳ و . . . از اين بابند .
اينها پاره اى از مجاهدت هاى علمى در قلمرو اخبار و احاديث بود . در حوزه «علوم الحديث» يعنى رجال و دراية الحديث نيز وارث ميراث هاى گران قدرى هستيم.
در زمينؤ علم رجال ، آثار چاپ شده موجود بيش از پنجاه عنوان است . از « اختيار معرفة الرجال» اثر كشّى (م قرن۴) گرفته تا « قاموس الرجال» اثر علامه محمدتقى شوشترى (م۱۳۷۴ش) و « معجم رجال الحديث» نوشتؤ آية اللّه ابوالقاسم خويى (م۱۴۱۳ق) .
اينها بجز نسخه هاى خطى است كه در كتابخانه ها موجود است يا در كتابنامه ها از آن ياد شده است .
در حوزؤ دراية الحديث نيز نوشته هاى گران قدرى را به ارث برده ايم .
از « دراية الحديث» اثر زين الدين العاملى (م ۹۶۵ق) و «الوجيزه» نوشته شيخ بهايى (م۱۰۱۱ ق) و «الرواشح السماويه» اثر ميرداماد (م۱۰۴۱ق) گرفته تا «سماء المقال » كلباسى (م۱۳۵۶ق) و «جامع المقال » طريحى (م۱۰۸۵) تا «قواعد الحديث » محيى الدين غريفى و «بحوث فى علم الرجال » محمدآصف المحسنى ، بخشى از ماندگارهاى اين بخش است .
اينها پژوهش هايى بود كه از گذشته تاكنون در اين زمينه ادامه داشته است .
1.ر .ك : الذريعة ، ج۳ ، ص۳۰۵ ـ ۳۰۶ . (۹ عنوان شرح)
2.ر .ك : همان ، ج۳ ، ص۳۰۷ ـ ۳۰۸ . (۷ عنوان شرح)
3.ر .ك : همان ، ج۴ ، ص .۹ ـ ۱۴۷ .
