كتاب مناقب رواة الحديث ومثالبهم ، سعد بن عبداللّه اشعرى (م۲۹۹ق) .
كتاب الممدوحين والمذمومين ، احمد بن عمّار كوفى (م۳۴۶ق) .
كتاب الممدوحين والمذمومين ، احمد بن احمد قمى (م۳۶۸ق) .
در اهل سنّت :
آثار جرح و تعديلى مولفانى چون : يحيى بن مَعين (م۲۳۳ق) ، احمد بن حنبل (م۲۴۱ق) ، ابن سعد (م۲۳۰ق) ، ابو خَيثمه (م۲۳۴ق) ، ابن المدينى (۲۳۴ق) و . . . .

۳ . علم مختلَف الحديث ^۱

در شيعه :
كتاب اختلاف الحديث ، محمد بن ابى عُمير (م۲۱۷ق) .
كتاب اختلاف الحديث ، يونس بن عبدالرحمان (ق۳) .
كتاب اختلاف الحديث ، احمد بن خالد بَرقى (۲۸۰ق) .
كتاب الحديثين المختلفين ، عبداللّه بن جعفر حِمْيَرى (م۲۹۰ق) .
در اهل سنّت :
كتاب اختلاف الحديث ، ابن ادريس شافعى (م۲۰۴ق) .
تأويل مختلف الحديث ، ابن قُتيبه دينَوَرى (م۲۷۶ق) .
تهذيب الآثار ، محمد بن جَرير طبرى (م۳۱۰ق) .
شرح معانى الآثار ، ابو جعفر طحاوى (م۳۲۱ق) .
المو?لَف و المختلَف ، ابن بِشر آمِدى (م۳۷۰ق) .

با شروع قرن سوم ، دانش هاى حديثى تدوين گشت و هر يك از آنها به صورت مستقل و جدا از ديگرى ، پديدار شد ؛ دانش هايى مانند علم ناسخ و منسوخ ، علم جرح و تعديل ، و . . . .
براى هر يك از اين علوم ، كتاب هايى ويژه تأليف گشت . ^۱
مراجعه به فهرستْ نامه ها اين رأى را تأييد مى كند . در اين جا براى هر يك از پنج دانشِ پيش گفته ، نمونه هايى از كتب شيعه و اهل سنّتْ ياد مى كنيم :

۱ . علم رجال الحديث ^۲

در شيعه :
كتاب الرجال ، عبداللّه بن جبلة الكنانى (م۲۱۹ق) .
كتاب الرجال ، حسن بن فضّال (م۲۲۴ق) .
كتاب الرجال ، احمد بن حسن بن فضّال (و۲۰۶ق) .
كتاب الرجال ، احمد بن محمد بن خالد بَرقى (م۲۸۰ق) .
كتاب الرجال ، ابن عُقده (۲۴۹ـ۳۳۳ق) .
در اهل سنّت :
آثار رجالى نويسندگانى چون : محمد بن اسماعيل بخارى (م۲۵۶ق) ، يعقوب بن سفيان (م۲۷۷ق) ، ابوبكر بن خَيثمه (م۲۷۹ق) ، حافظ بَغَوى (م۳۳۰ق) و . . . .

۲ . علم جرح و تعديل ^۳

در شيعه :
كتاب معرفة رواة الأخبار ، حسن بن محبوب (۱۴۹ـ۲۲۴ق) .