35
دانش نامه اميرالمؤمنين علیه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاريخ ج12

۵۷۷۹.البداية و النهايةـ به نقل از حبيب بن اوس ۱ ـ:

خورشيد بر ما بازگشت و شب ، رخت بربست
با خورشيدى كه از سَمت تاريكى برايشان طلوع كرد .

نورش رنگ تاريكى را كنار زد و با طراوت آن
نورِ رفته ، دوباره آسمان را فرا گرفت .

به خدا سوگند ، نفهميدم آيا على پيش روى ما بود كه
خورشيد برايش برگشت ، يا آن كه در بين جمع ، يوشع بود؟!

۵۷۸۰.الروضة المختارةـ به نقل از ابن ابى الحديد ـ:

اى كسى كه خورشيد برايش برگشت ، در حالى كه
پيش تر ، جز يوشع ، به چنين سعادتى نايل نشده بود! ۲

۲ / ۶

مسجد ردّ الشمس

۵۷۸۱.الكافىـ به نقل از عمّار بن موسى ـ: من و امام صادق عليه السلام وارد مسجد فضيخ ۳ شديم .امام عليه السلام فرمود : «اى عمّار! اين سكّو را مى بينى؟» .
گفتم : آرى .
فرمود : «زن جعفر ـ كه بعدها امير مؤمنان ، وى را به همسرى گرفت ـ در اين جانشسته بود و پسرانش از جعفر ، همراهش بودند . زن گريست . پسرانش گفتند :براى چه گريه مى كنى ، مادر؟
گفت : براى امير مؤمنان .
گفتند : براى امير مؤمنانْ گريه مى كنى و براى پدر ما گريه نمى كنى؟!
گفت : اين ، از آن گونه [ گريه ها] نيست ؛ بلكه به ياد حديثى افتادم كه امير مؤمنان ،آن را در اين جا به من فرمود و همين ، مرا به گريه انداخته است .
گفتند : آن حديث چيست؟
گفت : من و امير مؤمنان در اين مسجد بوديم كه به من فرمود : «اين سكّو را مى بينى؟» .
گفتم : آرى .
[ امير مؤمنان] فرمود : «من و پيامبر خدا در اين جا نشسته بوديم كه پيامبر صلى الله عليه و آله سرش را در دامن من گذاشت . آن گاه ، چُرتش برد و كم كم ، خوابش عميق شد .وقت نماز عصر رسيد . دلم نيامد سرش را از روى دامنم بردارم و او را اذيّت كنم ، تا آن كه وقت گذشت و نماز عصر من فوت شد . سپس پيامبر خدا بيدارشد و فرمود : اى على! نماز خوانده اى؟ . گفتم : نه . فرمود : چرا؟ . گفتم :دوست نداشتم تو را اذيّت كنم .
پيامبر خدا برخاست و رو به قبله ايستاد و دو دستش را بلند كرد و گفت : خداوندا! خورشيد را به وقت قبلى آن برگردان تا على نماز بخواند .
خورشيد به وقت نماز برگشت تا آن كه من نماز خواندم . آن گاه ، چون ستاره اى[كم نور] غروب كرد» .

1.ابو تمام ، حبيب بن اوس بن حارث بن قيس طايى ، در ايّام هارون الرشيد عبّاسى به دنيا آمد . ابتدا مسيحى بود و سپس اسلام آورد و در روزگار خويش در خوش كلامى و فصاحت شعرى ، يگانه بود . در تاريخ درگذشت وى ، بين سال هاى ۲۲۸ ، ۲۳۱ و ۲۳۲ق ، اختلاف است (ر . ك : سير أعلام النبلاء : (ج ۱ ص ۶۳ ش ۲۶) .

2.ر . ك : ج ۹ ص ۸۷ (ابن ابى الحديد) .

3.مسجدى است در مدينه كه در منطقه مشروب سازان زمان جاهليّت ساخته شده بود و «فضيخ» ، نوعى شراب انگور است . (م)


دانش نامه اميرالمؤمنين علیه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاريخ ج12
34

۵۷۷۹.البداية والنهاية عن حبيب بن أوس ۱ :البداية والنهاية عن حبيب بن أوس ۲ :

فَرُدَّت عَلَينَا الشَّمسُ وَاللَّيلُ راغِمٌ
بِشَمسٍ لَهُم مِن جانِبِ الخِدرِ تطلُعُ

نَضا ۳ ضَوءُها صِبغَ الدُّجُنَّةِ ۴ وَانطَوى
لِبَهجَتِها نورُ السَّماءِ المُرَجَّعُ

فَوَاللّهِ ما أدري عَلِيٌّ بَدا لَنا فَرُدَّت
لَهُ أم كانَ فِي القَومِ يُوشَعُ ۵

۵۷۸۰.الروضة المختارة عن ابن أبي الحديد :
يا مَن لَهُ رُدَّت ذُكاءُ ۶ ولَم يَفُز
بِنَظيرِها مِن قَبلُ إلّا يوشَعُ ۷

۲ / ۶

مَسجِدُ رَدِّ الشَّمسِ

۵۷۸۱.الكافي عن عمّار بن موسى :دَخَلتُ أنَا وأبو عَبدِ اللّهِ عليه السلام مَسجِدَ الفَضيخِ فَقالَ : يا عَمّارُ ، تَرى هذِهِ الوَهدَةَ ؟ قُلتُ : نَعَم . قالَ : كانَتِ امرَأَةُ جَعفَرٍ الَّتي خَلَفَ عَلَيها أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام قاعِدَةً في هذَا المَوضِعِ ومَعَهَا ابناها مِن جَعفَرٍ ، فَبَكَت ، فَقالَ لَهَا ابناها : ما يُبكيكِ يا اُمَّه ؟ قالَت : بَكَيتُ لِأَميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام . فَقالا لَها : تَبكينَ لِأَميرِ المُؤمِنينَ ولا تَبكينَ لِأَبينا ؟ قالَت : لَيسَ هذا هكَذا ، ولكِنَ ذَكَرتُ حَديثا حَدَّثَني بِهِ أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام في هذَا المَوضِعِ فَأَبكاني . قالا : وما هُوَ ؟ قالَت :
كُنتُ أنَا وأميرُ المُؤمِنينَ في هذَا المَسجِدِ فَقالَ لي : تَرَينَ هذِهِ الوَهدَةَ ؟ قُلتُ : نَعَم .
قالَ : كُنتُ أنَا ورَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله قاعِدَينِ فيها إذ وَضَعَ رَأسَهُ في حِجري ثُمَّ خَفَقَ حَتّى غَطَّ ، وحَضَرَت صَلاةُ العَصرِ فَكَرِهتُ أن اُحَرِّكَ رَأسَهُ عَن فَخِذي فَأَكونَ قَد آذَيتُ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله ، حَتّى ذَهَبَ الوَقتُ وفاتَت ، فَانتَبَهَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله فَقالَ : يا عَلِيُّ ، صَلَّيتَ ؟ قُلتُ : لا . قالَ : ولِمَ ذلك ؟ قُلتُ : كَرِهتُ أن اُوذيكَ .
قالَ : فَقامَ وَاستَقبَلَ القِبلَةَ ومَدَّ يَدَيهِ كِلتَيهِما وقالَ : اللّهُمَّ رُدَّ الشَّمسَ إلى وَقتِها حَتّى يُصلِّيَ عَلِيٌّ » ، فَرَجَعَتِ الشَّمسُ إلى وَقتِ الصَّلاةِ حَتّى صَلَّيتُ العَصرَ ، ثُمَّ انقَضَّتِ انقِضاضَ الكَوكَبِ ۸ .

1.أبو تمّام حبيب بن أوس بن الحارث بن قيس الطائي : ولد أيّام الرشيد . أسلم وكان نصرانيّا ، كان واحد عصره في ديباجة لفظه وفصاحة شعره ، وفي تاريخ وفاته خلاف بين سنة ۲۲۸ و۲۳۱ و ۲۳۲ه (راجع سير أعلام النبلاء : ج ۱۱ ص ۶۳ الرقم ۲۶) .

2.نَضا الثوبُ الصِّبغَ عن نفسهِ : إذا ألقاهُ (لسان العرب : ج ۱۵ ص ۳۲۹ «نضا») .

3.الدُّجُنَّة : الظُّلْمَة (لسان العرب : ج ۱۳ ص ۱۴۷ «دجن») .

4.البداية والنهاية : ج ۶ ص ۸۷ .

5.ذُكاء ـ بالضمّ ـ : اسم الشمس (لسان العرب : ج ۱۴ ص ۲۸۷ «ذكا») .

6.الروضة المختارة : ص ۱۴۰ ، إثبات الهداة : ج ۲ ص ۵۳۳ .

7.الكافي : ج ۴ ص ۵۶۲ ح ۷ ، قصص الأنبياء : ص ۲۹۱ ح ۳۵۹ نحوه .

  • نام منبع :
    دانش نامه اميرالمؤمنين علیه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاريخ ج12
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدی ریشهری، با همکاری: سیّد محمّدکاظم طباطبایی و سیّد محمود طباطبایی‏نژاد، ترجمه: عبدالهادی مسعودی، محمّد علی سلطانی، مهدی مهریزی، سیّد ابوالقاسم حسینی(ژرفا)، و جواد محدّثی
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 46314
صفحه از 591
پرینت  ارسال به