(۶)

احاديث امارت

قرآن، با صراحت تمام، مؤمنان را به اطاعت از «اولو الأمر» فرا خوانده ^۱ و پيروى از آنان را همسنگ اطاعت از خداوند و پيامبر صلى الله عليه و آله دانسته است.
مصداق هاى «اولو الأمر» چه كسانى هستند؟ آيا سزاوار است جبّاران ستم پيشه اى را كه بر اريكه قدرت ، تكيه مى زنند و براى رسيدن به حاكميت، از كشته ها پشته مى سازند، مصداق هاى «اولو الأمر» بدانيم؟
هرگز! بى گمان، اولو الأمر، كسانى هستند كه پيامبرگون، خداجوى، حق پرست و عدالت گستر باشند و على عليه السلام بر اساس احاديث متعدّد نبوى (احاديثى شگفت انگيز و شكوهمند و ارجمند)، در قلّه اين عنوان است.
از اين فراتر، بايد بگوييم كه پيامبر خدا، عنوان «امير مؤمنان» را فقط براى على عليه السلام به رسميت شناخته و از به كار بردن اين عنوان براى شخص ديگرى جز او، نهى كرده است.
اين تصريحات، بسى فراوان اند، بدان سان كه سيّد جليل، راهبر سالكان و اسوه

بود. پيامبر صلى الله عليه و آله نگران از فتنه انگيزى منافقان و كينه توزان در مدّت سفر طولانى خود، على عليه السلام را به عنوان «سرپرست اهل بيت و گروه مهاجر و ...» براى حراست از مدينه، در مدينه گذاشت.
فتنه انگيزان كه تمام نقشه هاى خود را با بودن على عليه السلام در مدينه نقش بر آب مى ديدند، شايعه اى ساختند و پراكندند كه پيامبر صلى الله عليه و آله از همراهى على عليه السلام با او، ناخرسند بوده و از اين رو ، على عليه السلام را به همراه خود نبرده است.
اكنون ، شير بيشه نبرد و قهرمان بى بديل صحنه هاى رزم، آماج اتّهام بود. على عليه السلام به محضر پيامبر خدا شتافت تا پرده از اين توطئه بردارد. پيامبر صلى الله عليه و آله در نهايت صميميّت و با بيانى كه نشانگر عظمت على عليه السلام در نزدش بود، فرمود :
«اِرجِع يا أخي إلى مَكانِكَ؛ فَإِنَّ المَدينَةَ لا تَصلُحُ إلّا بي أو بِكَ ؛ فَأَنتَ خَليفَتي في أهلي ودارِ هِجرَتي وقَومي ، أما تَرضى أن تَكونَ مِنّي بِمَنزِلَةِ هارونَ مِن موسى إلّا أنَّهُ لا نَبِيَّ بَعدي ؟» . اى برادر من! به جاى خود باز گرد كه مدينه، جز با من يا تو، سامان نمى يابد. تو، جانشين من در خاندان و هجرتگاه و قومم هستى. آيا خشنود نمى شوى كه براى من، به منزله هارون براى موسى باشى، جز آن كه پيامبرى پس از من نيست؟
پيامبر صلى الله عليه و آله با صراحت، همه مناصب خود را، جز منصب نبوّت، براى على عليه السلام رقم زد و عملاً على عليه السلام را ادامه دهنده راه و تداوم بخش مسئوليّت والاى خويش در زعامت امّت و مرجعيّت فكرى مردم ، معرّفى نمود.
در برخى از نقل ها آمده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله پيش از اين جمله صريحا فرمود:
«إنَّهُ لابُدَّ مِن إمامٍ وأميرٍ ؛ فَأَنَا الإِمامُ ، وأنتَ الأَميرُ» . مردمان را، امام و اميرى لازم است ؛ من امامم و تو امير . ^۱