441
دانش نامه عقايد اسلامي ج7

۵۵۳۵.امام باقر عليه السلامـ در مورد اين سخن خداى متعال: «اى ابليس! تو را چه باز داشت از سجده كردن در برابر آنچه با دو دستم آفريدم؟» ـ: دست، در سخن عرب، به معناى نيرو و نعمت است. خدا فرمود: «و بنده ما داوود نيرومند را ياد كن» و فرمود: «و آسمان را با نيرو برافراشتيم» ، يعنى با نيرو، و فرمود: «و ايشان را به روحى از نزد خويش، نيرومند گردانيده است» ، يعنى آنان را نيرومند گردانيده است، و گفته مى شود: فلانى نزد من، دستان زيادى دارد، يعنى فزون بخشى ها و نيكى دارد و [گفته مى شود: ]فلانى نزد من، دست تابانى دارد، يعنى نعمت دارد.

۵۵۳۶.امام باقر عليه السلامـ در مورد سخن خداى بزرگ: «از روح خويش در او دميدم» ـ: روحى است كه خدا آن را انتخاب كرده و برگزيده و آفريده و به خودش نسبت داده است و آن را بر همه روح ها برترى بخشيده است. پس از آن، فرمان داده تا از آن در آدم عليه السلام دميده شود.

۵۵۳۷.امام صادق عليه السلام در مورد سخن خداى عز و جل: «خداى رحمتگر بر عرش استوا يافته است» ـ : خدا نسبت به همه چيز، مساوى است [و بر همه چيز به يكسان استيلا دارد]. در نتيجه، چيزى نسبت به چيز ديگر به خدا نزديك تر نيست.

۵۵۳۸.التوحيد از محمّد بن على حلبى و او از امام صادق عليه السلامچنين نقل مى كند ـ در مورد اين سخن خداى بزرگ كه: «روزى كه دامن از ساق برگرفته شود» ـ ۱ ] امام عليه السلام [فرمود: «خداى چيره، والاتر از اين است». پس به ساقش اشاره كرد و دامن از آن برگرفت. ۲
خداوند فرمود: «و آنان به سجود خوانده مى شوند، ولى نمى توانند» . امام عليه السلامفرمود: «مردم (اهل جهنّم) مبهوت مى شوند و زبانشان بند مى آيد، و بيم و ترس در آنان پديد مى آيد و چشم ها خيره مى شود، ارواح به حنجره ها مى رسند ]و مردم در آستانه تهى كردن قالب، قرار مى گيرند]، چشم هايشان ترسان مى گردد، خوارى آنها را فرا مى گيرد و در حالت سلامت، به سجود خوانده مى شوند.

1.كنايه از دشوارى كار در روز قيامت است.

2.يعنى: خدا والاتر از اين نوع ساق است كه من به آن اشاره كردم .


دانش نامه عقايد اسلامي ج7
440

۵۵۳۵.الإمام الباقر عليه السلامـ في قَولِهِ تَعالى : «يَـإِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَىَّ» ۱ ـ: اليَدُ في كَلامِ العَرَبِ القُوَّةُ وَالنِّعمَةُ ؛ قالَ : «وَ اذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُدَ ذَا الْأَيْدِ» ۲ وقالَ : «وَ السَّمَاءَ بَنَيْنَـهَا بِأَيْيْدٍ» ۳ أَي بِقُوَّةٍ ، وقالَ : «وَ أَيَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ» ۴ أَي قَوّاهُم ، ويُقالُ: لِفُلانٍ عِندي أَيادي كثيرةٌ أي فَواضِلُ وإحسانٌ ، وَلَهُ عِندي يَدٌ بَيضاءُ ؛ أَي نِعمَةٌ . ۵

۵۵۳۶.عنه عليه السلامـ في قَولِ اللّهِ عز و جل : «وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِى» ۶ ـ: روحٌ اختارَهُ اللّهُ وَاصطَفاهُ وخَلَقَهُ وأَضافَهُ إِلى نَفسِهِ ، وفَضَّلَهُ عَلى جَميعِ الأَرواحِ ، فَأَمَرَ فَنُفِخَ مِنهُ في آدَمَ . ۷

۵۵۳۷.الإمام الصادق عليه السلامـ في قَولِ اللّهِ عز و جل : «الرَّحْمَـنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى» ۸ ـ: اِستَوى مِن كُلِّ شَيءٍ ، فَلَيسَ شَيءٌ أَقرَبَ إِلَيهِ مِن شَيءٍ . ۹

۵۵۳۸.التوحيد عن محمّد بن عليّ الحلبيّ عن الإمام الصادق عليه السلامـ في قَولِهِ عز و جل : «يَوْمَ يُكْشَفُ عَن سَاقٍ» ۱۰ ـقالَ : تَبارَكَ الجَبّارُ ، ثُمَّ أَشارَ إِلى ساقِهِ فَكَشَفَ عَنَها الإِزارَ . ۱۱ قالَ :
«وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلاَ يَسْتَطِيعُونَ» ۱۲ ، قالَ : أُفحِمَ القَومُ ، ودخَلَتهُمُ الهَيبَةُ ، وشَخَصَتِ الأَبصارُ ، وبَلَغَتِ القُلوبُ الحَناجِرَ ، خاشِعَةً أَبصارُهمُ ، تَرهَقُهُم ذِلَّةٌ ، وقَد كانوا يُدعَونَ إِلَى السُّجودِ وهُم سالِمونَ . ۱۳

1.ص : ۷۵ .

2.ص : ۱۷ .

3.الذاريات : ۴۷ .

4.المجادلة : ۲۲ .

5.التوحيد : ص ۱۵۳ ح ۱ ، معاني الأخبار : ص ۱۶ ح ۸ نحوه وكلاهما عن محمّد بن مسلم ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۴ ح ۵ وراجع عيون أخبار الرضا : ج ۱ ص ۱۲۰ ح ۱۳ .

6.الحِجر : ۲۹ ، ص : ۷۲ .

7.التوحيد : ص ۱۷۰ ح ۱ ، معاني الأخبار : ص ۱۶ ص ۱۱ كلاهما عن محمّد بن مسلم ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۱۱ ح ۲ وراجع التوحيد : ص ۱۷۱ و۱۷۲ .

8.طه : ۵ .

9.معاني الأخبار : ص ۲۹ ح ۱ عن مقاتل بن سليمان ، بحار الأنوار : ج ۳ ص ۳۳۶ ح ۴۶ نقلاً عن تفسير القمّي .

10.القلم : ۴۲ .

11.قالَ الصدوق رحمه الله : قوله عليه السلام : « تبارك الجبّار وأشار إلى ساقه فكشف عنها الإزار » يعني به : تبارك الجبّار أن يوصف بالساق الّذي هذا صفته .

12.التوحيد : ص ۱۵۴ ح ۲ ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۷ ح ۱۵ وراجع التوحيد : ص ۱۵۴ ح ۱ و ص ۱۵۵ ح ۳ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج7
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 23599
صفحه از 507
پرینت  ارسال به