65
دانش نامه عقايد اسلامي ج6

«كار او جز اين نيست كه هر گاه [آفرينش] چيزى را بخواهد ، به آن گويد «باش!» ، پس [بى درنگ] به وجود مى آيد» .

«سخن ما به چيزى ـ هر گاه آن را بخواهيم ـ تنها آن است كه بدان بگوييم : «باش!»، پس [بى درنگ ]موجود مى گردد» .

حديث

۴۵۰۳.امام على عليه السلام :و امّا [دليل] توانايى [خدا]، اين سخن خداى متعال است : «سخن ما به چيزى ـ هر گاه آن را بخواهيم ـ تنها آن است كه بدان گوييم باش «پس!» ، [بى درنگ ]موجود مى گردد» . پس اين توانايى كامل است كه دارنده آن به دست يازيدن به اشيا نياز ندارد ؛ بلكه [خداى ]سبحان آن گونه كه بخواهد ، اختراع مى كند و در آفرينش شى ء نيازمند انديشيدن نيست ؛ بلكه هر گاه آن را بخواهد ، همان اراده كاملاً حكيمانه اش مى شود و تدبير براى او با يك گفتار و توانايى چيره اى كه بدان از آفريده هاى خود جداست، استوار مى گردد.

۴۵۰۴.امام رضا عليه السلام :همانا كار او ، چون چشم بر هم زدن يا كمتر از آن است. هر گاه چيزى را بخواهد، تنها به آن مى گويد : «باش!» ، پس با خواست و اراده او به وجود مى آيد. از آفريده هايش چيزى از چيزى [ديگر به او ]نزديك تر نيست و چيزى از آنها دورتر از چيزى [نسبت به او] نيست (همه اشيا از نظر نزديكى و دورى براى او يكسان اند).

ر . ك : ص ۷۵ (انديشه) و ۷۷ (چاره انديشى) و ۸۱ (رنج بردن) و۸۹ (كليّاتى درباره آنچه در آغاز آفرينش نبوده است).

۲۲ / ۲ ـ ۶

آفرينش تدريجى

قرآن

«همانا پروردگارِ شما ، كسى است كه آسمان ها و زمين را در شش روز آفريد، آن گاه بر عرش استيلا يافت. روز را به شب فرو مى پوشاند ، در حالى كه با شتاب ، جوياى آن است و خورشيد و ماه و ستارگان را رام شده به فرمان خود [آفريد]. هان! آفرينش و فرمان ، از آنِ اوست. برتر و والاتر است خدا، پروردگارِ جهانيان» .


دانش نامه عقايد اسلامي ج6
64

«إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْـئا أَن يَقُولَ لَهُ كُن فَيَكُونُ » . ۱

«إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَىْ ءٍ إِذَا أَرَدْنَـهُ أَن نَّقُولَ لَهُ كُن فَيَكُونُ » . ۲

الحديث

۴۵۰۳.الإمام عليّ عليه السلام :فَأَمَّا القُدرَةُ فَقَولُهُ تَعالى : «إِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَىْ ءٍ إِذَا أَرَدْنَـهُ أَن نَّقُولَ لَهُ كُن فَيَكُونُ » فَهذِهِ القُدرَةُ التّامَّةُ الَّتي لا يَحتاجُ صاحِبُها إِلى مُباشَرَةِ الأَشياءِ، بَل يَختَرِعُها كَما يَشاءُ سُبحانَهُ ، ولا يَحتاجُ إِلَى التَّرَوّي في خَلقِ الشَّيءِ ، بَل إِذا أَرادَهُ صارَ عَلى ما يُريدُهُ مِن تَمامِ الحِكمَةِ ، وَاستَقامَ التَّدبيرُ لَهُ بِكَلِمَةٍ واحِدَةٍ ، وقُدرَةٍ قاهِرَةٍ بانَ بِها مِن خَلقِهِ . ۳

۴۵۰۴.الإمام الرضا عليه السلام :إِنَّما أَمُرهُ كَلَمحِ البَصَرِ أَو هُوَ أَقرَبُ ، إِذا شاءَ شَيئا فَإِنَّما يَقولُ لَهُ : «كُن» ، فَيَكونُ بِمَشيئَتِهِ وإِرادَتِهِ ، ولَيسَ شَيءٌ مِن خَلقِهِ أَقرَبَ إِلَيهِ مِن شَيءٍ ، ولا شَيءٌ مِنهُ هُوَ أَبعَدَ مِنهُ مِن شَيءٍ . ۴

راجع : ص ۷۴ (الرّويّة) و۷۶ (الإحتيال) و۸۰ (النّصب) و ۸۸ (جوامع ما لم يكن في مبادِئ الخلقة) .

۲۲ / ۲ ـ ۶

الخَلقُ التَّدريجِيُّ

الكتاب

«إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِى خَلَقَ السَّمَـوَ تِ وَالأَْرْضَ فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْـلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَ تِ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَْمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَــلَمِينَ » . ۵

1.يس : ۸۲ .

2.النحل : ۴۰ .

3.بحار الأنوار : ج ۹۳ ص ۴۲ نقلاً عن النعماني في كتابه في تفسير القرآن .

4.التوحيد : ص ۴۴۰ ح ۱ ، عيون أخبار الرضا : ج ۱ ص ۱۷۷ ح ۱ ، الاحتجاج : ج ۲ ص ۴۲۱ ح ۳۰۷ كلّها عن الحسن بن محمّد النوفلي .

5.الأعراف : ۵۴ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج6
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 44030
صفحه از 593
پرینت  ارسال به