۴۸۹۵.امام رضا عليه السلام :خداى متعال ، دانا ناميده شده است ، بدون دانش نوپديدى كه به وسيله آن ، به اشيا علم يافته باشد و [ يا ] از آن بر نگهدارى آنچه از امرش رو خواهد آورد و [ يا در ] انديشيدن به آنچه از آفريده هايش كه مى آفريند ، يارى جسته باشد و [ يا] آنچه از آفريده هايش را كه در گذشته نابود گردانْد ، [ به وسيله آن ، ]نابوده كرده باشد ؛ چرا كه اگر آن علم ، نزد او حاضر نباشد و از او نهان گردد، نادانِ ناتوان خواهد بود، همچنان كه هر گاه انسان هاى دانشمند را ديده ايم كه دانشمند ناميده شده اند، به سببِ دانشى نوپديد بوده است كه در آن ( / پيش از آن) ، نادان بودند و چه بسا علم به اشيا ، از ايشان جدا شود و به نادانى بازگردند.
۴۱ / ۱ ـ ۶
براى او دانشى فراگير و دانشى ويژه است
۴۸۹۶.امام باقر عليه السلامـ به حمران بن اعين ، درباره سخن خداى متعال : «داناى نهان (غيب) است كه كسى را بر نهانش آگاه نمى سازد ، مگر آن كس از فرستادگانش را كه بپسندد» ـ: امّا سخن او «داناى نهان» ، خداوند عز و جلداناست به هر چيزى كه مقدّر مى كند و از آفريدگانش نهان است و به آن در دانش خود ، حكم مى كند، پيش از آن كه آن را بيافريند و پيش از آن كه به فرشتگان برساند. پس آن ـ اى حمران ـ دانشى موقوف (باز داشته شده) ، نزد اوست . در آن مشيّت با اوست (به خواست او تغيير پذير است). هر گاه بخواهد ، به آن حكم مى كند و [يا] براى او در آن ، بَداء مى شود و آن را نمى گذرانَد؛ و امّا دانشى كه خدا عز و جل آن را تقدير مى كند و بر آن حكم مى راند و آن را مى گذراند، دانشى است كه به پيامبر خدا و سپس به ما رسيده است.
۴۸۹۷.امام باقر عليه السلام :دانش، دو دانش است : دانشى نزد خدا نهان است كه كسى از آفريده هايش را از آن آگاه نساخته است، و دانشى كه آن را به فرشتگان و فرستادگانش آموخته است . پس آنچه به فرشتگان و فرستادگانش آموخته است ، [واقع ]خواهد شد و خويشتن ، فرشتگان و فرستادگانش را تكذيب نمى كند و دانشى اندوخته نزد اوست . از آن ، آنچه بخواهد ، مقدّم مى دارد و از آن ، آنچه بخواهد ، به تأخير مى اندازد و هر چه را بخواهد ، اثبات مى كند.
