177
دانش نامه عقايد اسلامي ج6

۲۷ / ۳

آنچه در توصيف رحمتِ او، به كار نمى رود

۴۶۶۶.امام صادق عليه السلام :همانا رحمت و آنچه براى ما پديد مى آيد، گاهى دلسوزى است و گاهى بخشش و همانا رحمت خدا، پاداش اوست به آفريدگانش و رحمت از جانب بندگان، دو گونه است : گونه اى از آن ، مهرورزى و لطف و دل رحمى اى است كه گرفتارى ها و نيازها و بلاهاى گوناگونِ شخص رحم شده، در دل انسان پديد مى آورَد، و ديگرى آن چيزى است كه پس از مهرورزىِ ما به شخص رحم شده، از ما سر مى زند و رحمت ما، همان چيزى (نيكى اى) است كه به او فرود آمده است.
و گاه گوينده مى گويد : «به رحمتِ فلانى بنگر»، و منظورش كارى است كه از دل رحمىِ آن شخص، پديد آمده و تنها همين نتيجه و فعلى كه ما هم انجام مى دهيم، به خداوند عز و جل نيز نسبت داده مى شود (و نه حالتى كه در دل پديد مى آيد). اما معنايى كه در قلب است (دلسوزى)، از خدا به دور است، همان گونه كه درباره خود وصف كرده است. پس او مهربان است ؛ امّا نه مهربانىِ [ از سرِ ]دلسوزى.


دانش نامه عقايد اسلامي ج6
176

۲۷ / ۳

ما لا يُوصَفُ رَحمَتُهُ بِهِ

۴۶۶۶.الإمام الصادق عليه السلام :إِنَّ الرَّحمَةَ وما يَحدُثُ لَنا مِنها شَفَقَةٌ ومِنها جودٌ ، وإِنَّ رَحمَةَ اللّهِ ثَوابُهُ لِخَلقِهِ ، وَالرَّحمَةُ مِنَ العِبادِ شَيئانِ : أَحَدُهُما يُحدِثُ فِي القَلبِ الرَّأفَةَ وَاللُّطفَ وَالرِّقَّةَ لِما يُرى بِالمَرحومِ مِنَ الضُّرِّ وَالحاجَةِ وضُروب البَلاءِ ، وَالآخَرُ ما يَحدُثُ مِنّا من بَعدِ الرَّأفَةِ عَلَى المَرحومِ وَالرَّحمَةُ مِنّا ما نَزَلَ بِهِ .
وقَد يَقولُ القائِلُ : أُنظُر إِلى رَحمَةِ فُلانٍ ، وإِنَّما يُريدُ الفِعلَ الَّذي حَدَثَ عَنِ الرِّقَّةِ الَّتي في قَلبِ فُلانٍ ، وإِنَّما يُضافُ إِلَى اللّهِ عز و جل مِن فِعلِ ما حَدَثَ عَنّا مِن هذِهِ الأَشياءِ، وأَمَّا المَعنَى الَّذي هُوَ فِي القَلبِ فَهُوَ مَنفِيٌّ عَنِ اللّهِ ، كَما وَصَفَ عَن نَفسِهِ ، فَهُوَ رَحيمٌ لا رَحمَةُ رِقَّةٍ . ۱

1.بحار الأنوار : ج ۳ ص ۱۹۶ ، تفسير نور الثقلين : ج ۱ ص ۱۴ ح ۵۲ كلاهما نقلاً عن كتاب الإهليلجة .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج6
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 44614
صفحه از 593
پرینت  ارسال به