جابر و جبّار، در قرآن و حديث
نام «جبّار»، در قرآن كريم يك بار درباره خدا به كار رفته و نام «جابر»، در آن نيامده است. قرآن كريم ويژگى «جبّاريت» براى غير خداوند والا را نُه بار ذكر كرده و در هشت مورد، آن را نكوهيده است. براى مثال، اين دو آيه : «و هر گردنْ فرازِ بسيارْ روىْ بر تابنده [از حق] ، ناكام گشت» و «آن سان خداوند ، بر هر دل [انسانِ] بزرگىْ فروشِ گردنْ فراز، مُهر مى زند» .
احاديث، اين صفت را از صفات ويژه خدا برشمرده اند: «تو چيره اهل آسمان ها و چيره اهل زمين هستى. در آنها هيچ چيره اى جز تو نيست» .
و دليل حصر اين صفت به خداى سبحان، آن است كه سترگىِ مطلق و قهر و غلبه بر جهان، تنها از آنِ آفريدگار جهان و مالك آن است و براى هيچ آفريده اى، مانند اين صفت نيست. از اين جاست كه اگر كسى خود را در جايگاه خداوند قرار دهد و اراده خود و نه اراده خدا را بر ديگران حاكم سازد و با ايشان با منطق زور و ستم رفتار كند، كار وى ، مصداق ظلم است و سزاوار نكوهش .
راغب در اين زمينه گفته است : جبّار در وصف انسان، به كسى گفته مى شود كه كاستىِ خود را با ادّعاى منزلتى از بلندْ پايگى كه شايسته آن نيست، جبران كند.
در احاديث، آثار و ويژگى هاى متعدّدى براى صفت «جبّار» و «جابر» ياد شده است. از جمله آثار و ويژگى هاى صفت «جبّار» : غلبه، نفى ضدّ، همانند، و وزير است و از جمله امورى كه «جابريت» خداوند والا به آنها تعلّق گرفته، نادارى، بينوايى و بيمارى است.
