فصل هفتم : بدى ء و بديع
واژه شناسى «بدى ء» و «بديع»
دو صفت «بدى ء (آغازگر) » و «بديع (نوآور) » ، هر دو در لغت ، فعيل به معناى فاعل از مادّه «بدأ» و «بدع»اند و معناى نزديك به هم دارند.
ابن فارس مى گويد : «بدأ» ، از شروع كردن است. گفته مى شود : «بَدَأْتُ بالأمرِ وابْتَدَأتُ مِن الابتداء ؛ آن كار را آغاز كردم » . نيز مى گويد : «بدع» ، آغاز كردن يك چيز و ساختن آن بدون نمونه است.
ابن اثير مى گويد : در اسماى خداوند بلندپايه ، «مُبدئ» ، كسى است كه اشيا را پديد آورده و آنها را براى نخستين بار ، بدون نمونه پيشين ، اختراع كرده است. نيز مى گويد : در اسماى خداوند بلندمرتبه، «بديع»، همان آفريدگار پديد آورنده نمونه پيشين است.
بنا بر آنچه گذشت، «بدى ء» و «بديع» ، در لغت ، به كسى گفته مى شود كه اشيا را نخستين بار و بدون نمونه پيشين ، پديد آورده است.