فصل ششم : باقى
واژه شناسى «باقى»
صفت «باقى (پايدار) » ، اسم فاعل از مادّه «بقى» است كه همان دوام است. خليل مى گويد : گفته مى شود : «بقى الشى ء ، يبقى ، بقاءً ؛ آن چيز ، پايدار ماند » و آن ، ضدّ فناست.
ابن اثير مى گويد : در نام هاى خداى متعال، باقى ، به معناى كسى است كه اندازه وجود او ، در آينده به پايانى منتهى نمى شود و از او به «أبدىّ الوجود (وجود جاودان) » تعبير مى شود.
بنا بر اين ، «باقى» از نظر واژه شناسى ، كسى است كه فناناپذير است و پايان و فرجامى ندارد و بر كرانه جاودانگى است.
باقى ، در قرآن و حديث
در قرآن كريم ، برگرفته ها از مادّه «بقى» در ارتباط با خداوند ، شش بار با اين تعابير به كار رفته اند : «و خداوند ، بهتر و پايدارتر است » ، «و وجه ۱ شكوهمند و گرامى پروردگار تو ، پايدار مى ماند» ، «و آنچه نزد خداست، پايدار است» ، «و آنچه نزد خداست، بهتر و پايدارتر است» و «و روزىِ پروردگار تو ، بهتر و پايدارتر است» .
در احاديث ، ويژگى هاى زير براى اين صفت وارد شده اند : «پايدارِ بى سرآمد»، «پايدارِ بدون مدّت»، «پايدارِ هميشگىِ بدون پايان و نابودى»، «پايدار پس از نابودى آفريدگان»، «پايدار پس از هر چيزى» و «پايدارى كه از ميان نمى رود».
در حقيقت ، اين ويژگى ها، بيانگر همان معناى لغوى «باقى»اند و تأكيدى بر اين نكته اند كه كاربرد حقيقى و مطلق اين واژه ، تنها براى خداست. بدين سان ، بقاى (پايدارىِ) خداوند ، مشروط به هيچ شرطى نيست و او عز و جل پس از نابودى همه جهان نيز پايدار خواهد بود.
