فصل سوم : اوّل، آخر
واژه شناسى «اوّل» و «آخِر»
صفت «اوّل» ، در لغت به معناى ابتدا و آغاز يك شى ء ، و صفت «آخِر» ، به معناى انتها و پايان آن است.
ابن فارس براى همزه، واو و لام (أول) دو معناى اصلى ذكر كرده است : يكى ابتدا و ديگرى انتها. ساختارى كه معناى نخست را نشان مى دهد، «أوّل» و ساختارى كه معناى دوم را مى رساند، «أيّل» است. ابن فارس درباره معناى «آخر» نيز مى گويد : «أخر» ، يك معنا دارد كه تمام برگرفته ها به آن برمى گردند و آن ، خلاف تقدّم است.
اوّل و آخر ، در قرآن و حديث
دو واژه «اوّل» و «آخر» در قرآن و حديث، در دو معنا به كار رفته اند :
