249
دانش نامه عقايد اسلامي ج5

۴۱۱۳.امام كاظم عليه السلام :در خداشناسى ، از آنچه خداوندِ والا در كتاب خود ياد كرده ، فراتر نرو كه تباه مى گردى.

۴۱۱۴.امام كاظم عليه السلام :خداوند ، والاتر و شكوهمندتر و بزرگ تر از آن است كه به كُنه صفت او دست يابند . از اين رو ، او را به آنچه خود را به آن وصف كرده، توصيف كنيد و از غير آن ، خوددارى ورزيد .

۴۱۱۵.امام كاظم عليه السلامـ هنگامى كه از چيزى در باب خداشناسى از ايشان سؤال كردند ـ: سرآغاز باور به او، شناخت اوست ، و كمال شناخت او، يگانه دانستن اوست ، و كمال يكتاپرستى او، نفى صفات از اوست، به گواهىِ اين كه هر وصفى ، غير از موصوف است و به گواهىِ اين كه هر موصوفى ، غير از وصف است و [ نيز به ]گواهىِ آن دو به دوگانگى ، و دوگانگى ، براى وجود ازلى ، ممتنع (ناممكن) است.
پس ، هر كه خدا را وصف كند ، او را محدود ساخته است و هر كه او را محدود سازد ، او را به شمارش آورده است و هر كه او را به شمارش آورد، ديرينگىِ او را باطل ساخته است . و هر كه بگويد : «چگونه است؟» ، به توصيف او برخاسته است و هر كه بگويد : «در چيست؟» ، او را درون چيز ديگرى نهاده است و هر كه بگويد : «بر روى چيست؟» ، او را نشناخته است و هر كه بگويد : «كجاست؟» ، مكانى را از او خالى پنداشته است و هر كه بگويد : «او چيست؟» ، [حقيقتِ] او را توصيف كرده است و هر كه بگويد : «تا كجاست؟» ، براى او غايتى نهاده است.
داناست ، حتّى هنگامى كه دانسته اى نباشد ، و آفريدگار است، آن گاه كه آفريده اى نباشد، و خداوندگار است، آن گاه كه بنده اى نباشد. خداوندگار ما ، اين گونه وصف مى شود و بالاتر از وصف وصف كنندگان است.


دانش نامه عقايد اسلامي ج5
248

۴۱۱۳.عنه عليه السلام :لا تَتَجاوَز فِي التَّوحيدِ ما ذَكَرَهُ اللّهُ تَعالى في كِتابِهِ فَتَهلِكَ . ۱

۴۱۱۴.عنه عليه السلام :إِنَّ اللّهَ أَعلى وأَجَلُّ وأَعظَمُ مِن أَن يُبلَغَ كُنهُ صِفَتِهِ ، فَصِفوهُ بِما وَصَفَ بِهِ نَفسَهُ ، وكُفّوا عَمّا سِوى ذلِكَ . ۲

۴۱۱۵.عنه عليه السلامـ لَمّا سُئِلَ عَن شَيءٍ مِنَ التَّوحيدِ ـ: أَوَّلُ الدِّيانَةِ بِهِ مَعرِفَتُهُ ، وكَمالُ مَعرِفَتِهِ تَوحيدُهُ ، وكَمالُ تَوحيدِهِ نَفيُ الصِّفاتِ عَنهُ ؛ بِشَهادَةِ كُلِّ صِفَةٍ أَنَّها غَيرُ المَوصوفِ ، وشَهادَةِ المَوصوفِ أَنَّهُ غَيرُ الصِّفَةِ ، وشَهادَتِهِما جَميعا بِالتَّثنِيَةِ المُمتَنِعِ مِنهُ الأَزَلُ .
فَمَن وَصَفَ اللّهَ فَقَد حَدَّهُ ، ومَن حَدَّهُ فَقَد عَدَّهُ ، ومَن عَدَّهُ فَقَد أَبطَلَ أَزَلَهُ ، ومَن قالَ : كَيفَ ؟ فَقَدِ استَوصَفَهُ ، ومَن قالَ : فيمَ ؟ فَقَد ضَمَّنَهُ ، ومَن قالَ : عَلامَ ؟ فَقَد جَهِلَهُ ، ومَن قالَ : أَينَ ؟ فَقَد أَخلى مِنهُ ، ومَن قالَ : ما هُوَ ؟ فَقَد نَعَتَهُ ، ومَن قالَ : إِلامَ ؟ فَقَد غاياهُ .
عالِمٌ إِذ لا مَعلومَ ، وخالِقٌ إِذ لا مَخلوقَ ، ورَبٌّ إِذ لا مَربوبَ ، وكَذلِكَ يوصَفُ رَبُّنا ، وفَوقَ ما يَصِفُهُ الواصِفونَ . ۳

1.التوحيد : ص ۷۶ ح ۳۲ ، روضة الواعظين : ص ۴۳ كلاهما عن محمّد بن أبي عمير ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۲۹۶ ح ۲۳ .

2.الكافي : ج ۱ ص ۱۰۲ ح ۶ عن محمّد بن حكيم ، رجال الكشّي : ج ۲ ص ۵۶۴ ح ۵۰۰ عن جعفر بن محمّد بن حكيم ، بحار الأنوار : ج ۳ ص ۲۶۶ ح ۳۱ .

3.الكافي : ج ۱ ص ۱۴۰ ح ۶ عن فتح بن عبد اللّه مولى بني هاشم ، التوحيد : ص ۵۷ ح ۱۴ عن فتح بن يزيد الجرجاني عن الإمام الرضا عليه السلام نحوه ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۲۸۵ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج5
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 40757
صفحه از 511
پرینت  ارسال به