191
دانش نامه عقايد اسلامي ج5

غير اوست . پس او مالك حقيقىِ اسم هاست؛ ولى غير او، تنها آنچه را از اين ميان دارد كه خدا به او داده باشد ، و با اين همه، آنچه را خدا به غير خود داده، از مِلك او بيرون نمى رود . براى مثال ، حقيقت علم، از آنِ خداى سبحان است، و غير خدا، بهره اى از آن ندارد، مگر علمى را كه خدا به او بخشيده باشد، و با اين همه، علم، از آنِ خداست و از مِلك و سلطنت خدا بيرون نمى رود .
امّا آنچه كه هر دو فرقه[ى شيعه و اهل سنّت] ، به طور مستفيض ۱ از پيامبر صلى الله عليه و آلهنقل كرده اند كه : «خداوند، ۹۹ نام دارد ؛ صد نام منهاى يكى . هر كه آنها را به شمار آورَد ، به بهشت درمى آيد» يا شبيه به اين كلمات، هيچ دلالتى بر توقيفى بودن [ اسماى الهى ]ندارد . اين، از نگاه بحث تفسيرى است ؛ امّا حكم شرعى آن ، مربوط به علم فقه است و احتياط در دين، اقتضا مى كند كه در نام بردن، به همان نام هايى بسنده شود كه از طريق نقل رسيده اند . البته جارى كردن [ديگر نام ها بر زبان] و اطلاق نمودن [ آنها بر خداوند] ، بدون اين كه آنها را «نام» بشمريم ، آسان [و بى اشكال] است . ۲

1.«مستفيض»، به روايتى مى گويند كه از چندين طريق نقل شده است ؛ ولى به حدّ تواتر نمى رسد .

2.الميزان فى تفسير القرآن : ج ۸ ص ۳۵۶ ـ ۳۵۹ .


دانش نامه عقايد اسلامي ج5
190

ط ـ فالق الإصباح (شكافنده سپيده) ، فالق الحَبّ و النوى (شكافنده دانه و هسته) ، فاطر (پديدآورنده) ، فتّاح (گشايشگر) ؛
ظ ـ قوىّ (نيرومند) ، قُدّوس (منزّه) ، قيّوم (برپادارنده) ، قاهر (چيره) ، قهّار (بسيار چيره) ، قريب (نزديك) ، قادر (توانا) ، قدير (هميشه پُرتوان) ، قابل التّوب (توبه پذيرنده) ، القائم على كُلّ نفسٍ بما كَسَبَت (چيره بر هر آنچه انسان به دست مى آورد) ؛
ع ـ كبير (بزرگ) ، كريم ، كافى (كفايت كننده) ؛
غ ـ لطيف (ريزبين) ؛
ف ـ مَلِك (فرمان روا) ، مؤمن (پناه دهنده) ، مُهَيمِن (پُرهيمنه) ، متكبّر (بس سترگ) ، مصوِّر (تصويرگر) ، مجيد (باشكوه) ، مُجيب (اجابت كننده) ، مُبين (آشكار) ، مولى (اختياردار) ، محيط (فراگير) ، مُقيت (نگه دارنده) ، متعالى (والا) ، مُحيى (زنده كننده) ، متين (استوار) ، مقتدر ، مستعان (آن كه از وى كمك خواهند) ، مُبدى (آغازگر) ، مالك المُلك (صاحب حقّ فرمان روايى) ؛
ق ـ نصير (ياور) ، نور ؛
ل ـ وهّاب (بخشنده) ، واحد (يكتا) ، ولى ، والى ، واسع (وسعت دهنده) ، وكيل ، ودود (مهرورز) ؛
م ـ هادى (راهنما) .
گذشت كه گفته قرآن : «وَلِلَّهِ الأَْسْمَاءُ الْحُسْنَى ؛ و نام هاى زيبا، از آنِ خداست» ، «ولَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى ؛ ونام هاى زيبا، براى اوست» ، ظاهرش اين است كه معانى اين نام ها، به طور حقيقى و اصيل، از آنِ خداست و به تَبَع ، از آنِ

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج5
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 41084
صفحه از 511
پرینت  ارسال به