169
دانش نامه عقايد اسلامي ج4

۳۴۹۰.امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به اين سؤال كه : دليل نياز به سازنده داشتن جهان چيست؟ ـ: بهترين دليل در خود من است ، چون من ، آن را از دو حال بيرون نيافتم :
يا من در حالى كه وجود داشتم ، خود را آفريدم كه موجود كردن موجود ، مُحال است و يا من در حالى كه معدوم بودم ، آن را آفريدم كه چگونه عدم ، آفريننده باشد؟ پس چون اين دو [تالى] فاسد را از هر دو جهت ديدم ، دانستم كه من ، سازنده و تدبيركننده اى دارم .

۳۴۹۱.امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به ابو شاكر ديصانى كه از او پرسيد: چه دليلى بر صانع داشتنت دارى ؟ ـ : خود را از دو جهت بيرون نيافتم : يا من خود را ساخته ام و يا ديگرى ساخته است . پس اگر من خود را ساخته ام ، از دو حال بيرون نيستم : يا من موجود بوده ام و خود را ساخته ام يا در حالى كه معدوم بوده ام ، خود را ساخته ام . پس اگر در حالى كه موجود بوده ام ، خود را ساخته باشم ، وجودم از ايجاد و ساختن آن ، بى نياز است و اگر معدوم بوده ام ، تو مى دانى كه معدوم ، چيزى پديد نمى آورد . پس حالت سوم ثابت مى شود كه من ، سازنده اى دارم و او ، همان خدا ، پروردگار جهانيان است . پس ابو شاكر برخاست بى آن كه پاسخى داشته باشد .


دانش نامه عقايد اسلامي ج4
168

۳۴۹۰.الإمام الصادق عليه السلامـ لَمّا سُئِلَ: مَا الدَّليلُ عَلى أنَّ لِلعالَمِ صانِعا ؟ : أَكثَرُ الأَدِلَّةِ في نَفسي ؛ لِأَنّي وَجَدتُها لا تَعدو أَحَدَ أمرَين :
إِمّا أن أَكونَ خَلَقتُها وأنَا مَوجودٌ ، وإِيجادُ المَوجودِ مُحالٌ ، وإِمّا أن أكونَ خَلَقتُها وأنَا مَعدومٌ ؛ فَكَيفَ يَخلُقُ لا شَيءٌ ؟ فَلَمّا رَأَيتُهُما فاسِدَتَينِ مِنَ الجِهَتَينِ جَميعا عَلِمتُ أنَّ لي صانِعا ومُدَبِّرا . ۱

۳۴۹۱.عنه عليه السلامـ لَمّا سَأَلَهُ أَبو شاكِرٍ الدَّيصانِيُّ : مَا الدَّليلُ عَلى أنَّ لَكَ صانِعا ؟ ـ: وَجَدتُ نَفسي لا تَخلو مِن إِحدى جِهَتَينِ : إِمّا أن أَكونَ صَنَعتُها أنَا أو صَنَعَها غَيري ؛ فَإِن كُنتُ صَنَعتُها أنَا فَلا أَخلو مِن أَحَدِ مَعنَيَينِ : إِمّا أن أَكونَ صَنَعتُها وكانَت مَوجودَةً ، أو صَنَعتُها وكانَت مَعدومَةً ؛ فَإِن كُنتُ صَنَعتُها وكانَت مَوجودَةً فَقَدِ استَغنَت بِوُجودِها عَن صَنعَتِها ، وإِن كانَت مَعدومَةً فَإِنَّكَ تَعلَمُ أنَّ المَعدومَ لا يُحدِثُ شَيئا ، فَقَد ثَبَتَ المَعنَى الثّالِثُ أنَّ لي صانِعا ؛ وهُوَ اللّهُ رَبُّ العالَمينَ ، فَقامَ وما أَحارَ جَوابا ۲ . ۳

1.روضة الواعظين : ص ۳۹ .

2.ما أَحارَ جوابا : أي ما ردَّ (القاموس المحيط : ج ۲ ص ۱۶) .

3.التوحيد : ص ۲۹۰ ح ۱۰ عن هشام بن الحكم ، بحار الأنوار : ج ۳ ص ۵۰ ح ۲۳ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج4
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 66707
صفحه از 604
پرینت  ارسال به