271
دانش نامه عقايد اسلامي ج2

۱۲۹۵.امام على عليه السلام :ارزش هر انسان ، [ به] چيزى است كه مى داند .

۱۲۹۶.امام على عليه السلام :هان! مبادا كسى كه نمى داند ، از فرا گرفتن شرم بدارد ؛ چرا كه ارزش هر انسان ، چيزى است كه مى داند .

۱۲۹۷.امام على عليه السلام :ارزش هر انسان ، [ به] چيزى است كه نيك مى داند . ۱

۱۲۹۸.امام على عليه السلام :مردم ، فرزندانِ آن چيزند كه نيك مى دانند و ارزش هر انسان ، [ به ]چيزى است كه نيك مى داند . پس در دانش سخن بگوييد تا ارزش شما آشكار شود .

۱۲۹۹.امام على عليه السلام :به ارزش هر انسان ، دانش و خردش خبر مى دهند .

1.سيّد رضى در نهج البلاغه چنين گفته است : اين ، سخنى است كه نمى توان براى آن ، قيمتى نهاد و حكمتى همسنگ آن و سخنى برابر با آن نيست . و خليل بن احمد فراهيدى در كتاب العين گفته است : «تحريك كننده ترين سخن به دانش آموزى ، سخن امام على عليه السلام است : كه قيمت هر انسانى به چيزى است كه نيك مى داند» ، و ابو عمرو ، مؤلّف كتاب جامع بيان العلم وفضله مى گويد : «اين سخن ، از سخنان شگفت و نفيس است و بسيارى را شيفته خود كرده است و گروهى از شاعران ، آن را از سرِ شگفتى و شيفتگى ، به شعر كشيده اند كه از آن جمله ، ابياتى منسوب به خليل بن احمد است : «والا ، مانند پست نيست و هوشمند ، شبيه كم هوش نيست و زبان آورِ صاحب سخن بُرّان به گاه مقايسه ، مانند گُنگ نيست ارزش هر كس ، همه چيزى است كه نيك مى داند و اين ، حُكمى از امام على عليه السلام است».

دانش نامه عقايد اسلامي ج2
270

۱۲۹۵.الإمام عليّ عليه السلام :قيمَةُ كُلِّ امرِىًءما يَعلَمُهُ. ۱

۱۲۹۶.عنه عليه السلام :ألا لا يَستَحيِيَنَّ مَن لا يَعلَمُ أن يَتَعَلَّمَ ، فَإِنَّ قيمَةَ كُلِّ امرِىًءما يَعلَمُ. ۲

۱۲۹۷.عنه عليه السلام :قيمَةُ كُلِّ امرِىًءما يُحسِنُ ۳ . ۴

۱۲۹۸.عنه عليه السلام :النّاسُ أبناءُ ما يُحسِنونَ ، وقَدرُ كُلِّ امرِىًءما يُحسِنُ ، فَتَكَلَّموا فِي العِلمِ تَبَيَّن أقدارُكُم. ۵

۱۲۹۹.عنه عليه السلام :يُنبِئُ عَن قيمَةِ كُلِّ امرِىًءعِلمُهُ وعَقلُهُ. ۶

1.منية المريد : ص ۱۱۰ ، غرر الحكم : ح ۶۷۵۲ ، المحجّة البيضاء: ج ۱ ص ۲۶ .

2.غرر الحكم : ح ۲۷۸۷ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۱۰۹ ح ۲۳۹۵ .

3.كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ۴ ص ۳۸۹ ح ۵۸۳۴ ، نهج البلاغة : الحكمة ۸۱ ، الخصال : ص ۴۲۰ ح ۱۴ عن عامر الشعبي ، تحف العقول : ص ۲۰۱ ، بحارالأنوار : ج ۱ ص ۱۸۲ ح ۷۷ ؛ كنزالعمّال : ج ۱۶ ص ۲۶۸ ح ۴۴۳۹۰ نقلاً عن ابن النجار .

4.أقول : قال السيّد الرضيّ معلّقا : وهي الكلمة التي لا تُصاب لها قيمة ، ولا توزَن بها حِكمة ، ولا تُقرَن إليها كلمة (نهج البلاغة : ذيل الحكمة ۸۱) . وقال الخليل بن أحمد الفراهيديّ : أحثّ كلمة على طلب علمٍ قول عليّ بن أبي طالب عليه السلام : قَدرُ كُلِّ امرِئٍ ما يُحسِنُ (الأمالي للطوسي : ص ۴۹۴ ح ۱۰۸۳ ، كتاب العين : ص ۲۸ ح ۱۸) . وقال أبو عمرو : قول عليّ رحمه اللّه «قيِمَةُ كُلِّ امرِئٍ ما يُحسِنُ» من الكلام العجيب الخطير ، وقد طار الناس إليه كلّ مطير ، ونظمه جماعة من الشعراء إعجابا به وكلفا بحسنه . فمن ذلك ما يعزى إلى الخليل بن أحمد قوله : لا يكون السريّ مثل الدنيّ لا ولا ذو الذكاء مثل الغبيِّ لا يكون الألدّ ذو المِقْوَلِ المُرْ هفِ عند القياس مثل العَييِّ قيمة المرء كلّ ما يحسن المر ء ، قضاء من الإمام عليِّ (جامع بيان العلم وفضله : ج ۱ ص ۹۹) .

5.الكافي : ج ۱ ص ۵۰ ح ۱۴ ، الاختصاص : ص ۲ ، تحف العقول : ص ۲۰۸ ، بحارالأنوار : ج ۱ ص ۲۰۴ ح ۲۵ .

6.غرر الحكم : ح ۱۱۰۲۷ ، عيون الحكم والمواعظ : ص ۵۴۹ ح ۱۰۱۳۷ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج2
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 70215
صفحه از 618
پرینت  ارسال به