۱۱۸۳.امام على عليه السلامـ در موضوع خصوص عبرت گرفتن از امّت هاى پيشين و هشدار به عصيانگران گردنكش ـ: پس ، از سرنوشت فرزندان اسماعيل و اسحاق و اولاد اسرائيل، عبرت بگيريد ، كه چه بسيار متناسب اند سرگذشت ها، و چه شبيه و نزديك اند داستان ها !
در سرگذشت آنان و چگونگى پراكندگى و جدايى شان از يكديگر، انديشه نماييد ، در شب هايى كه كسراها (پادشاهان عجم) و قيصرها (پادشاهان روم)، سَرور آنان بودند . آنها را از كشتزارها و درياى عراق و سبزه زار جهان ، به جاهايى راندند كه دَرْمَنه مى روييد و
بادهاى تُند مى وزيد و زندگانى ، سخت بود . پس ، آنان را درويش و مستمند و باديه نشين و چراننده شتران پشتْ ريش ، رها كردند ، در حالى كه خوارترينِ امّت ها از جهت جايگاه، و بدبخت ترينِ آنان از جهت آسايشگاه بودند .
[ آنان] به زير بار مِهترى گرد نمى آمدند كه به آن پناه برند، و به زير سايه اُلفتى نمى رفتند كه بر عزّت آن، تكيه كنند . پس با حالات نگران و دست هاى پراكنده مختلف و جمع پريشان ، در رنج و نادانى (از قبيل: زنده به گور كردن دختران و پرستيدن بت ها و دورى جستن از خويشان و حمله هاى غارتگرانه) به سر مى بردند.
پس به فرود آمدن نعمت هاى خداوند بر آنها ـ هنگامى كه بر آنان پيامبرى فرستاد و آنها را فرمانبر شريعت او گردانيد و آنان را بر دعوت او با هم مهربان ساخت ـ بنگريد كه چگونه نعمت [ و آسايش]، بال بزرگوارى خود را به روى
آنها گسترد و نهرهاى نعمت را براى آنان روان كرد و شريعت [او ]آنها را در سودهاى پُربركت خود، گرد آورد ؛ پس ، غرق نعمت او شدند و از خرّمى زندگانى، خشنود گرديدند .
زندگانى آنان ، در سايه دولتى نيرومند، برقرار شد و نيكويىِ حالشان آنان را به عزّت رسانيد و كارها برايشان در سايه دولتى استوار، آسان گرديد. پس آنان، فرمان دهنده جهانيان و حاكم اطراف زمين بودند . بر كسانى كه بر آنها تسلّط داشتند ، مسلّط شدند و بر كسانى كه فرمانده بودند ، فرمان مى راندند . نه نيزه شان مى شكست و نه سنگ سختشان خُرد مى شد (كسى نمى توانست به آنان آسيبى برساند).
آگاه باشيد! شما دست هايتان را از ريسمان طاعت رهانيديد و به وسيله حكم هاى جاهليّت ، در حصار خدا كه به اطراف شما كشيده شده بود ، رخنه كرديد .
