377
توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1

۶۸۷.امام صادق عليه السلامـ خطاب به مردى ـ: خداى را بپرهيز و نه اسراف كن و نه تنگ بگير ؛ بلكه راه ميانه را در پيش گير ؛ كه ريخت و پاش گونه اى اِسراف است . خداى فرموده است: «و هيچ گونه ريخت و پاش مكن» .

۶۸۸.امام صادق عليه السلامـ درباره سخن خداى كه «به ريخت و پاش روى مياور» ـ: تقواى خداوند را پيشه كن و نه اسراف نماى و نه تنگ گير ؛ بلكه حد ميانه را نگاه دار ؛ زيرا ريخت و پاش از مصاديق اسراف است و خداوند فرموده است : «و به ريخت و پاش روى مياور .» هر آينه خداوند ، ميانه روى را مجازات نمى كند .

۶۸۹.امام صادق عليه السلام :خداوند به پيامبرش عليه السلام آموخت كه چگونه انفاق كند ؛ و آن ، چنين بود : نزد وى قدرى طلا بود و او كراهت داشت كه [با اندوخته طلا ]شب را سپرى كند ؛ پس آن را صدقه داد . صبحگاهان در حالى برخاست كه نزد وى چيزى [براى صدقه دادن] نبود . نيازخواهى به سراغ وى آمد ، امّا پيامبر چيزى نداشت كه به او ببخشد . آن نيازخواه به سرزنش وى پرداخت و پيامبر كه رحم ورز و دل نازك بود ، اندوهگين شد كه چرا چيزى براى بخشيدن ندارد! آن گاه خداوند ـ تعالى ـ پيامبرش را با فرمان خويش ، چنين تأديب فرمود: «و دست خويش به گردنت مبند [= بخل و امساك مكن] و آن را يكسره مگشاى [= به گزاف و زياده روى بخشش مكن] كه نكوهيده و درمانده بنشينى» . [بدين سان ، به وى] مى فرمايد : مردم گاه از تو چيزى مى خواهند و عذرى از تو نمى پذيرند ؛ پس اگر همه مالى را كه دارى از پيش بخشيده باشى ، از مال تهيدست شده اى [و توانِ انفاق نخواهى داشت] .

۶۹۰.امام صادق عليه السلام :هر آينه ميانه روى شيوه اى است كه خداوند آن را دوست مى دارد و زياده روى شيوه اى است كه خداى دشمنش مى شمارد ، حتّى اگر هسته خرمايى را دور افكنى ، زيرا آن هم به كارى مى آيد ؛ و حتّى اگر زياده آبِ آشاميدنى ات را بر زمين ريزى .


توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1
376

۶۸۷.الإمام الصادق عليه السلامـ لِرَجُلٍ ـ: اِتَّقِ اللّهَ ، ولا تُسرِف ولا تَقتُر ، ولكِن بَينَ ذلِكَ قَواما ؛ إنَّ التَّبذيرَ مِنَ الإِسرافِ ، قالَ اللّهُ عز و جل : «وَ لاَ تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا ۱ » . ۲

۶۸۸.عنه عليه السلامـ في قَولِهِ : «وَ لاَ تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا» ـ: اِتَّقِ اللّهَ ، ولا تُسرِف ولا تَقتُر ، وكُن بَينَ ذلِكَ قَواما ؛ إنَّ التَّبذيرَ مِنَ الإِسرافِ ، وقالَ اللّهُ «وَ لاَ تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا» ، إنَّ اللّهَ لا يُعَذِّبُ عَلَى القَصدِ . ۳

۶۸۹.عنه عليه السلام :عَلَّمَ اللّهُ عز و جل نَبِيَّهُ صلى الله عليه و آله كَيفَ يُنفِقُ ، وذلِكَ أنَّهُ كانَت عِندَهُ اُوقِيَّةٌ مِنَ الذَّهَبِ ، فَكَرِهَ أن يَبيتَ فَتَصَدَّقَ بِها ، فَأَصبَحَ ولَيسَ عِندَهُ شَيءٌ ، وجاءَهُ مَن يَسأَلُهُ فَلَم يَكُن عِندَهُ ما يُعطيهِ ، فَلامَهُ السّائِلُ ، وَاغتَمَّ هُوَ حَيثُ لَم يَكُن عِندَهُ ما يُعطيهِ ، وكانَ رَحيما رَقيقا ، فَأَدَّبَ اللّهُ تَعالى نَبِيَّهُ صلى الله عليه و آله بِأَمرِهِ فَقالَ : «وَ لاَ تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقِكَ وَ لاَ تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُومًا مَّحْسُورًا ؛ ۴ » يَقولُ : إنَّ النّاسَ قَد يَسأَلونَكَ ولا يَعذِرونَكَ ، فَإِذا أعطَيتَ جَميعَ ما عِندَكَ مِنَ المالِ كُنتَ قَد حُسِرتَ مِنَ المالِ . ۵

۶۹۰.عنه عليه السلام :إنَّ القَصدَ أمرٌ يُحِبُّهُ اللّهُ عز و جل ، وإنَّ السَّرَفَ أمرٌ يُبغِضُهُ اللّهُ ، حَتّى طَرحَكَ النَّواةَ ؛ فَإِنَّها تَصلُحُ لِلشَّيءِ ، وحَتّى صَبَّكَ فَضلَ شَرابِكَ . ۶

1.الإسراء : ۲۶ .

2.الكافي : ۳ / ۵۰۱ / ۱۴ ، تفسير العيّاشي : ۲ / ۲۸۸ / ۵۶ وفيه «وكن» بدل «ولكن» وكلاهما عن عامر بن جذاعة ، بحار الأنوار : ۷۵ / ۳۰۲ / ۳ .

3.تفسير العيّاشي : ۲ / ۲۸۸ / ۵۵ عن عليّ بن جذاعة ، بحار الأنوار : ۷۵ / ۳۰۲ / ۳ و ۴ .

4.الإسراء : ۲۹ .

5.الكافي : ۵ / ۶۷ / ۱ عن مسعدة بن صدقة ، تحف العقول : ۳۵۱ وفيه «رفيقا» بدل «رقيقا» و«خسرت» بدل «حسرت» ، بحار الأنوار : ۴۷ / ۲۳۵ / ۲۲ وج ۷۰ / ۱۲۵ / ۱۳ .

6.الكافي: ۴/۵۲/۲ ، الخصال : ۱۰ / ۳۶ ، ثواب الأعمال : ۲۲۱/۱ كلّها عن داود الرقّي ، بحار الأنوار: ۷۱ / ۳۴۶ / ۱۰ .

  • نام منبع :
    توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: سیدرضا حسینی
    تعداد جلد :
    2
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1382
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 72087
صفحه از 506
پرینت  ارسال به