327
توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1

۵۹۴.امام على عليه السلام :براى دو درهمت چانه بزن [تا فريفته نشوى] ؛ زيرا فريفته شده نه ستوده است و نه پاداش مى يابد .

۵۹۵.امام باقر عليه السلام :با خريدار چانه بزن [تا فريفته نشوى] كه اين كار براى انسان نيكوتر است هر چند وى مبلغى گزاف دهد ـ ؛ زيرا آن كه در فروش و خريدش فريفته شده ، نه ستودنى است و نه پاداش دادنى .

۵۹۶.روضة الواعظين از اصبغ بن نباته :اميرالمؤمنين عليه السلام ، همراهِ قنبر ، به سراى پارچه فروشان آمد و با مردى براى خريد دو جامه مذاكره كرد . فرمود : «مرا دو جامه بفروش» . مرد گفت: «اى اميرالمؤمنين! آن چه مى خواهى نزد من است» . چون آن مرد حضرت را شناخت [معامله سر نگرفت و] حضرت رفت تا به پسركى رسيد و گفت: «مرا دو جامه بفروش» . پسرك با او چانه زد تا بر هفت درهم توافق كردند ؛ جامه اى به چهار درهم و جامه ديگر به سه درهم . سپس به خدمتكارش ، قنبر ، فرمود: «يكى از دو جامه را برگزين» . قنبر آن يك را برگزيد كه چهار درهم بود و امام ، خود ، آن جامه را پوشيد كه سه درهم بود و فرمود: «سپاس خداى را كه به من جامه اى عطا فرمود تا شرمگاه خود را با آن بپوشانم و در ميان آفريدگانش به زيبايى درآيم» .
سپس راهىِ مسجد شد و پشته اى سنگريزه فراهم آورد و بر آن آرميد . در اين حال ، پدر آن پسرك در رسيد و گفت: «پسر من ، شما را نشناخته بود . اين دو درهم ، سود آن دو جامه است ؛ باز ستان!» امام فرمود : «من كسى نيستم كه چنين كنم . من چانه زدم و او چانه زد و با خشنودى به توافق رسيديم» .

۵۹۷.تاريخ بغداد از ابوهشام قنّاد بصرى :من از بصره براى حسين بن علىّ بن ابى طالب عليه السلامكالا مى آوردم . بسا كه وى با من چانه مى زد و هنوز برنخاسته بودم كه همه آن [مقدار تخفيف گرفته] را به من مى بخشيد . گفتم: «اى پسر رسول خدا! از بصره برايت كالا مى آورم ؛ با من چانه مى زنى ؛ و هنوز برنخاسته ام كه همه آن را به من مى بخشى!» فرمود: «پدرم روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله برايم خواند كه فريفته شده نه ستودنى است و نه پاداش دادنى» .


توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1
326

۵۹۴.الإمام عليّ عليه السلام :ماكِس عَن دِرهَمَيكَ ؛ فَإِنَّ المَغبونَ لا مَحمودٌ ولا مَأجورٌ . ۱

۵۹۵.الإمام الباقر عليه السلام :ماكِسِ المُشتَرِيَ ؛ فَإِنَّهُ أطيَبُ لِلنَّفسِ وإن أعطَى الجَزيلَ ؛ فَإِنَّ المَغبونَ في بَيعِهِ وشِرائِهِ غَيرُ مَحمودٍ ولا مَأجورٍ . ۲

۵۹۶.روضة الواعظين عن الأصبغ بن نباتة :أتى أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام ـ ومَعَهُ قَنبَرٌ ـ البَزّازينَ ، فَساوَمَ رَجُلاً بِثَوبَينِ ، فَقالَ : بِعني ثَوبَينِ ، فَقالَ الرَّجُلُ : يا أميرَ المُؤمِنينَ ، عِندي حاجَتُكَ ، فَلَمّا عَرَفَهُ انصَرَفَ حَتّى أتى غُلاما ، فَقالَ : بِعني ثَوبَينِ ، فَماكَسَهُ الغُلامُ حَتَّى اتَّفَقا عَلى سَبعَةِ دَراهِمَ ؛ ثَوبا بِأَربَعَةِ دَراهِمَ وثَوبا بِثَلاثَةِ دَراهِمَ ، وقالَ لِغُلامِهِ قَنبَرٍ : اِختَرِ الثَّوبَينِ ، فَاختارَ الَّذي بِأَربَعَةٍ ، ولَبِسَ الَّذي بِثَلاثَةٍ وقالَ : الحَمدُ للّهِِ الَّذي رَزَقَني ما اُواري بِهِ عَورَتي ، وأتَجَمَّلُ بِهِ في خَلقِهِ .
ثُمَّ أتَى المَسجِدَ ، فَكَوَّمَ كومَةً مِن حَصىً فَاستَلقى عَلَيها ، فَجاءَ أبُو الغُلامِ فَقالَ : إنَّ ابني لَم يَعرِفكَ ، وهذانِ الدِّرهَمانِ رِبحُهُما فَخُذهُما ، فَقالَ عليه السلام : ما كُنتُ لِأَفعَلَ ؛ فَقَد ماكَستُهُ وماكَسَني وَاتَّفَقنا عَلى رِضا . ۳

۵۹۷.تاريخ بغداد عن أبو هشام القنّاد البصريّ :كُنتُ أحمِلُ المَتاعَ مِنَ البَصرَةِ إلَى الحُسَينِ بنِ عَلِيِّ ابنِ أبي طالِبٍ عليهماالسلام ، فَكانَ رُبَّما يُماكِسُني فيهِ فَلَعَلّي لا أقومُ مِن عِندِهِ حَتّى يَهَبَ عامَّتَهُ ! قُلتُ : يَابنَ رَسولِ اللّهِ ، أجيؤُكَ بِالمَتاعِ مِنَ البَصرَةِ تُماكِسُني فيهِ فَلَعَلّي لا أقومُ حَتّى تَهَبَ عامَّتَهُ!؟ فَقالَ : إنَّ أبي حَدَّثَني يَرفَعُ الحَديثَ إلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله أنَّهُ قالَ : المَغبونُ لا مَحمودٌ ولا مَأجورٌ . ۴

1.ربيع الأبرار : ۴ / ۱۳۹ .

2.من لا يحضره الفقيه : ۳ / ۱۹۷ / ۳۷۴۲ .

3.روضة الواعظين : ۱۲۱ .

4.تاريخ بغداد : ۴ / ۱۸۰ / ۱۸۶۳ ، تاريخ دمشق : ۱۴ / ۱۱۲ / ۳۴۰۳ .

  • نام منبع :
    توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: سیدرضا حسینی
    تعداد جلد :
    2
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1382
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 71992
صفحه از 506
پرینت  ارسال به