۳۷۹.امام صادق عليه السلام :جُستنِ روزى حلال را رها مكن ؛ كه آن ، ياريگر دين تو است . اُشتر خويش را مهار بربند و آن گاه توكّل كن!

۳۸۰.الأمالي للمفيد از ابو اسماعيل از فضيل بن يسار : امام صادق عليه السلامفرمود:«به چه مشغولى؟» گفتم: «امروز به چيزى مشغول نيستم» . فرمود: «چنين است كه اموالتان از ميان مى رود» ؛ و بر اين نكته تأكيد ورزيد .

۳۸۱.امام صادق عليه السلامـ به مفضّل بن عُمَر ـ: اى مفضّل! انديشه كن در چيزهايى كه براى [تأمين] نيازهاى انسان آفريده شده اند و تدبيرى كه در آن ها به كار رفته است . پس هر آينه دانه براى او آفريده شد [تا خوراكش تأمين شود] و به آرد كردن و خمير زدن و نان پختن واداشته شده ؛ و برايش پشم پديد آمده تا خود را بپوشاند ، پس به حلاّجى و ريسيدن و بافتنش مكلّف گشته ؛ و برايش درخت پديدار آمده ، پس به كاشتن و آبيارى و مراقبت از آن وظيفه يافته ؛ و برايش ريشه هاى گياهى آفريده شده تا با آن ها درمان كند ، پس به برگرفتن و آميختن و ساختن آن تكليف يافته است . و بر همين قياس ، ديگر چيزها را مى توانى يافت .
پس بنگر كه چگونه از آن چه وى را در آن چاره و راهى نيست ، معاف و بى نياز گشته ؛ و در هر چيز برايش جاى تلاش و حركتى قرار داده شده ، به گونه اى كه سامان كار او در آن است ؛ زيرا هر آينه اگر از اين هم به گونه اى بى نياز مى شد كه ديگر در هيچ چيز نيازمند پيشه و كارى نبود ، آن گاه چنان مغرور و سرمست مى شد كه زمين نمى توانست او را بكَشد و غرور او را به جايى مى رساند كه دست به كارهايى زند كه هلاكتش در آن است . و اگر مردم از همه آن چه بدان احتياج دارند [بدون كار و تلاش] بى نياز مى شدند ، ديگر گوارايىِ زندگى را نمى چشيدند و از آن لذّتى برنمى گرفتند . آيا نمى نگرى كه اگر كسى بر گروهى وارد شود و زمانى بماند و به هر آن چه از خوراك و نوشيدنى و خدمات نياز دارد ، دست يابد ، از آسايش ملول مى گردد و مى خواهد به كارى مشغول شود؟ پس اگر در همه عمر ، به هيچ چيز نياز نداشته باشد ، حالش چگونه خواهد بود؟ از نشانه هاى تدبير درست در اين چيزهاى آفريده شده براى انسان ، همين است كه در آن ها جايى براى مشغوليّت نهاده شده تا بيكارى انسان را ملول نكند و [ضمنا] از آن چه نمى تواند به آن دست يابد يا اگر دست يابد ، خيرى در آن نيست ، بى نيازش كند .

۳۷۹.عنه عليه السلام :لا تَدَع طَلَبَ الرِّزقِ مِن حِلِّهِ ؛ فَإِنَّهُ عَونٌ لَكَ عَلى دينِكَ ، وَاعقِل راحِلَتَكَ وتَوَكَّل . ^۱

۳۸۰.الأمالي للمفيد أبو إسماعيل عن فضيل بن يسار :قالَ أبو عَبدِ اللّهِ عليه السلام : أيُّ شَيءٍ تُعالِجُ؟ قُلتُ : ما اُعالِجُ اليَومَ شَيئا . فَقالَ : كَذلِكَ تَذهَبُ أموالُكُم . وَاشتَدَّ عَلَيهِ . ^۲

۳۸۱.الإمام الصادق عليه السلامـ لِلمُفَضَّلِ بنِ عُمَرَ ـ: اِعتَبِر يا مُفَضَّلُ بِأَشياءَ خُلِقَت لِمَآرِبِ الإِنسانِ وما فيها مِنَ التَّدبيرِ ، فَإِنَّهُ خُلِقَ لَهُ الحَبُّ لِطَعامِهِ وكُلِّفَ طَحنَهُ وعَجنَهُ وخَبزَهُ ، وخُلِقَ لَهُ الوَبَرُ لِكِسوَتِهِ فَكُلِّفَ نَدفَهُ وغَزلَهُ ونَسجَهُ ، وخُلِقَ لَهُ الشَّجَرُ فَكُلِّفَ غَرسَها وسَقيَها وَالقِيامَ عَلَيها ، وخُلِقَت لَهُ العَقاقيرُ لِأَدوِيَتِهِ فَكُلِّفَ لَقطَها وخَلطَها وصُنعَها ، وكَذلِكَ تَجِدُ سائِرَ الأَشياءِ عَلى هذَا المِثالِ .
فَانظُر كَيفَ كُفِيَ الخِلقَةَ الَّتي لَم يَكُن عِندَهُ فيها حيلَةٌ ، وتُرِكَ عَلَيهِ في كُلِّ شَيءٍ مِنَ الأَشياءِ مَوضِعُ عَمَلٍ وحَرَكَةٍ لِما لَهُ في ذلِكَ مِنَ الصَّلاحِ! لِأَنَّهُ لَو كُفِيَ هذا كُلَّهُ حَتّى لا يَكونَ لَهُ فِي الأَشياءِ مَوضِعُ شُغلٍ وعَمَلٍ لَما حَمَلَتهُ الأَرضُ أشَرا وبَطَرا ، ولَبَلَغَ بِهِ كَذلِكَ إلى أن يَتَعاطى اُمورا فيها تَلَفُ نَفسِهِ ، ولَو كُفِيَ النّاسُ كُلَّ ما يَحتاجونَ إلَيهِ لَما تَهَنَّؤوا بِالعَيشِ ، ولا وَجَدوا لَهُ لَذَّةً ؛ ألا تَرى لَو أنَّ امرَأً نَزَلَ بِقَومٍ فَأَقامَ حينا بَلَغَ جَميعَ ما يَحتاجُ إلَيهِ مِن مَطعَمٍ ومَشرَبٍ وخِدمَةٍ لَتَبَرَّمَ بِالفَراغِ ، ونازَعَتهُ نَفسُهُ إلَى التَّشاغُلِ بِشَيءٍ ؟! فَكَيفَ لَو كانَ طولَ عُمُرِهِ مَكفِيّا لا يَحتاجُ إلى شَيءٍ ؟! وكانَ مِن صَوابِ التَّدبيرِ في هذِهِ الأَشياءِ الَّتي خُلِقَت لِلإِنسانِ أن جُعِلَ لَهُ فيها مَوضِعُ شُغلٍ لِكَي لا تُبرِمَهُ البَطالَةُ ، ولِتَكُفَّهُ عَن تَعاطي ما لا يَنالُهُ ولا خَيرَ فيهِ إن نالَهُ . ^۳