۳ . گروه سوم از روايات فصل ششم ، چند معيار را در ارزيابى فقر و توانگرى به دست مى دهند كه مى توان آن ها را چنين دسته بندى كرد:
أ . ثروت براى انسان ثروتمند خير است و فقر براى انسان فقير ، شر ؛ امّا نه به طور مطلق ، بلكه با توجّه به نقشى كه در زندگى انسان ايفا مى كنند . با اين معيار ، ثروت براى همگان خير نيست ، همان گونه كه فقر براى همه شر به شمار نمى آيد ^۱ .
ب . از جهت استفاده نيازمندان اجتماع از ثروت ، توانگرى ارزشمند و مثبت است ^۲ .
ج . در جامعه اى كه فقر در آن رواج دارد ، انتخاب فقر به منظور خدمت به نيازمندان ، يك ارزش پسنديده به شمار مى رود ^۳ .
د . هر گاه فقر با حفظ ارزش ها و پايبندى به مواضع درست همراه گردد ، برتر از ثروتى است كه با اعمال نادرست و ضدّ ارزش درآميزد ^۴ .
ه . براى گروهى كه در مسير اوج و دستيابى به كمال گام نهاده اند ، فقر و توانگرى يكسان است ^۵ ؛ زيرا اينان مى توانند از هر گونه فضا و وضعيّتى ، براى رسيدن به ترقّى و كمال بهره ببرند .
۴ . در اصطلاح قرآن و حديث ، فقر داراى معانى متفاوت است ؛ گاه به معناى نياز در اصل وجود است ، چنان كه خداوند سبحان مى فرمايد:
«يَـأَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَآءُ إِلَى اللَّهِ ، ^۶ »
«اى مردم! شماييد نيازمندان به خدا» ؛

داراى ارزش و نوعى نعمت شمرده مى شود ، همانند دانش در برابر نادانى . امّا آن گاه كه ثروت از زاويه ارتباطش با انسان ثروتمند ارزيابى گردد ، اين معادله شكلى ديگر مى پذيرد . همان گونه كه دانش براى هر دانشمندى سودمند و نادانى براى هر جاهلى زيانمند نيست ^۱ ، ثروت هم چنين است . هر توانگرى از ثروت سود نمى برد ، همان گونه كه هر فقيرى از فقر زيان نمى بيند ؛ بلكه به تعبير حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام : «بسا توانگرى اى كه فقرِ جاويدان بر جاى نهد» ^۲ و «بسا فقرى كه به توانگرىِ هميشگى بينجامد» ^۳ و «بسا كاسته كه سودمند است و بسا افزوده كه زيان بخش» . ^۴
بر اين پايه ، آن گاه كه ثروت از جهتِ نوع ارتباطش با ثروتمند ، و فقر از ناحيه چگونگى پيوندش با فقير ارزيابى گردد ، نمى توانيم با قاطعيّت بگوييم كه ثروت مطلقا ارزش يا ضدّ ارزش است . در اين حال ، سزاوار است كه ارزيابى را از رهگذر نتايج به دست آوريم ؛ اگر ثروتمند از ثروتش به شكل مطلوب بهره برده باشد ، ثروت ارزش است ؛ وگرنه ، نه! درباره فقر نيز چنين است ؛ اگر فقر به خوارى و ويرانى بينجامد ، عاملى منفى است ؛ امّا اگر موضع گيرى هاى صحيحِ فقير او را از فقر به غناى حقيقى برساند و راه كمال او را هموار كند ، چنين فقرى ارزشمند است .
به طور كلّى ، فصول پنجگانه نخست اين كتاب ، موضوع توسعه اقتصادى را از دريچه نگاه نخست ، بررسى كرده و آيات و روايات فصل ششم ، آن را از نظرگاه دوم نگريسته ؛ پس تعارضى ميان اين دو دسته نيست .