271
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دوّم

۱ / ۹

حقيقت و مرز معرفت خدا

قرآن

«چشم ها او را درنمى يابند و اوست كه ديدگان را درمى يابد ؛ و او ريزبين آگاه است» .

«اهل كتاب از تو مى خواهند كه كتابى از آسمان [ يكباره ]بر آنان فرود آورى. البتّه از موسى بزرگ تر از اين را خواستند و گفتند: «خدا را آشكارا به ما بنماى» . پس به سزاى ظلمشان صاعقه آنان را فرو گرفت. سپس، بعد از آن كه دلايل آشكار برايشان آمد، گوساله را [ به پرستش ]گرفتند، و ما از آن هم درگذشتيم و به موسى ، برهانى روشن عطا كرديم» .

«و چون موسى به ميعاد ما آمد و پروردگارش با او سخن گفت، گفت : «پروردگارا! خود را به من بنماى تا بر تو بنگرم». فرمود: «هرگز مرا نخواهى ديد . ليكن به كوه بنگر . پس اگر بر جاى خود قرار گرفت ، به زودى مرا خواهى ديد». پس چون پروردگارش به كوه جلوه نمود، آن را ريز ريز ساخت و موسى ، بيهوش بر زمين افتاد . و چون به خود آمد، گفت: «تو منزهى! به درگاهت توبه كردم و من ، نخستين مؤمنانم»» .

حديث

۱۱۴۸.التوحيدـ به نقل از ابن عبّاس ـ: باديه نشينى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت : اى پيامبر خدا ! به من از علوم غريبه بياموز .
فرمود : «تو با رأس علم چه كرده اى كه از غرائب آن مى پرسى؟» .
مرد گفت : رأس علم چيست ، اى پيامبر خدا؟
فرمود : «معرفت حقيقى خدا» .
باديه نشين پرسيد : معرفت حقيقى خدا ، چگونه است؟
فرمود : «او را بى مانند و شبيه و شريك بدانى و اين كه يگانه و يكتاست ، برون و درون ، و آغاز و انجام است و همتا و نظيرى ندارد . اين است معرفت حقيقى او» .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دوّم
270

۱ / ۹

حَقُّ مَعرِفَةِ اللّه ِ وحَدُّها

الكتاب

« لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَـرُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَـرَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ » . ۱

«يَسْئالُكَ أَهْلُ الْكِتَـبِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَـبًا مِّنَ السَّمَاءِ فَقَدْ سَأَلُواْ مُوسَى أَكْبَرَ مِن ذَ لِكَ فَقَالُواْ أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّـعِقَةُ بِظُـلْمِهِمْ ثُمَّ اتَّخَذُواْ الْعِجْلَ مِن بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَـتُ فَعَفَوْنَا عَن ذَ لِكَ وَءَاتَيْنَا مُوسَى سُلْطَـنًا مُّبِينًا» . ۲

« وَلَمَّا جَاءَ مُوسَى لِمِيقَـتِنَا وَكَلَّمَهُ رَبُّهُ قَالَ رَبِّ أَرِنِى أَنظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَن تَرَانِى وَلَـكِنِ انظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِى فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسَى صَعِقًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ سُبْحَـنَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ » . ۳

الحديث

۱۱۴۸.التوحيد عن ابن عبّاس :جاءَ أَعرابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله ، فَقالَ : يا رَسولَ اللّه ِ عَلِّمني مِن غَرائِبِ العِلمِ .
قالَ : ما صَنَعتَ في رَأسِ العِلمِ حَتّى تَسأَلَ عَن غَرائِبِهِ ؟!
قالَ الرَّجُلُ : ما رَأسُ العِلمِ يا رَسولَ اللّه ِ ؟
قالَ : مَعرِفَةُ اللّه ِ حَقَّ مَعرِفَتِهِ .
قالَ الأَعرابِيُّ : وما مَعرِفَةُ اللّه ِ حَقَّ مَعرِفَتِهِ ؟
قالَ : تَعرِفُهُ بِلا مِثلٍ ولا شِبهٍ ولا نِدٍّ ، وأَنَّهُ واحِدٌ أَحَدٌ ، ظاهِرٌ باطِنٌ ، أَوَّلٌ آخِرٌ ، لا كُفوَ لَهُ ولا نَظيرَ ، فَذلِكَ حَقُّ مَعرِفَتِهِ . ۴

1. الأنعام : ۱۰۳.

2. النساء : ۱۵۳.

3. الأعراف : ۱۴۳.

4. التوحيد : ص ۲۸۴ ح ۵ ، بحار الأنوار : ج ۳ ص ۲۶۹ ح ۴ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دوّم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5017
صفحه از 566
پرینت  ارسال به