149
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دوّم

۱۰۵۱.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :از خصوصيات مؤمن ، آن است كه : در دين ، نيرومند است و در عين نرمى ، قاطع . ايمانش توأم با يقين است و در علم ، آزمند . دلسوز و با محبّت است و در عين دانايى ، بردبار . در هنگام توانگرى ، ميانه رو است و در وقت نادارى ، خود را آراسته نشان مى دهد . از طمع ، دورى مى كند و در پىِ كسب حلال است . در نيكوكارى ، پايدار و در پيمودن راه راست ، كوشا و بانشاط است . از شهوت ، خوددار است و به رنجورِ خسته ، ترحّم مى ورزد .
بنده مؤمن خدا ، به كسى كه دشمن مى دارد ، ستم روا نمى دارد و به خاطر دوست داشتنِ كسى ، مرتكب گناه نمى شود . آنچه را به او [امانت] سپرده شده ، تباه نمى كند . حسادت نمى ورزد . بدگويى نمى كند . لعنت نمى كند . به حق اعتراف مى كند ؛ هر چند شهادتى بر ضدّ او داده نشده باشد . ۱ به لقب بد و زشت ، كسى را نمى خواند . در نماز ، خاكسار است و در دادن زكات مى شتابد . در حوادث تكان دهنده ، استوار است و در هنگام آسايش و برخوردارى ، سپاس گزار . به آنچه دارد ، قانع است و آنچه را مال او نيست ، ادّعا نمى كند . در حال خشم ، تصميم نمى گيرد ۲ و در كار خيرى كه مى خواهد انجام دهد ، بخل بر او چيره نمى آيد . با مردم مى آميزد براى آن كه بياموزد و با مردم هم سخن مى شود براى آن كه بفهمد ، و اگر به او ستم و تعدّى شود ، شكيبايى مى كند تا اين كه خداوند مهربان ، خود ، انتقام او را بگيرد .

۱۰۵۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :بنده ، چنان كه بايد ، سزامند ايمان ناب نمى شود ، مگر آن گاه كه مهر و كين ورزىِ او ، از بهر خداوند متعال باشد . پس هر گاه از بهر خداوند ـ تبارك و تعالى ـ مهر و كين ورزد ، آن گاه ، سزامند دوستى از جانب خداست .

1. يعنى : در محكمه اى كه حق به زيان اوست ، بى آن كه شاهدى در كار باشد ، خودش اعتراف مى كند .

2. يا: «در وقت خشم، افسار گسيخته نمى شود»؛ اگر ـ چنان كه در برخى منابع آمده است ـ «لا يجمح»باشد.


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دوّم
148

۱۰۵۱.عنه صلى الله عليه و آله :إنَّ مِن أخلاقِ المُؤمِنِ : قُوَّةً في دينٍ ، وحَزما في لينٍ ، وإيمانا في يَقينٍ ، وحِرصا في عِلمٍ ، وشَفَقَةً في مِقَةٍ، وحِلما في عِلمٍ ، وقَصدا في غِنىً ، وتَجَمُّلاً في فاقَةٍ ، وتَحَرُّجا عَن طَمَعٍ ، وكَسبا في حَلالٍ ، وبِرّا في استِقامَةٍ ، ونَشاطا في هُدىً ، ونَهيا عَن شَهوَةٍ ، ورَحمَةً لِلمَجهودِ .
وإنَّ المُؤمِنَ مِن عِبادِ اللّه ِ لا يَحيفُ عَلى مَن يُبغِضُ ، ولا يَأثَمُ فيمَن يُحِبُّ ، ولا يُضَيِّعُ مَا استَودِعَ ، ولا يَحسُدُ ، ولا يَطعَنُ ، ولا يَلعَنُ ، ويَعتَرِفُ بِالحَقِّ وإن لَم يُشهَد عَلَيهِ ، ولا يَتَنابَزُ بِالأَلقابِ ، فِي الصَّلاةِ مُتَخَشِّعا ، إلَى الزَّكاةِ مُسرِعا ، فِي الزَّلازِلِ وَقورا ، فِي الرَّخاءِ شَكورا ، قانِعا بَالَّذي لَهُ ، لا يَدَّعي ما لَيسَ لَهُ ، ولا يَجمَعُ فِي الغَيظِ ، ولا يَغلِبُهُ الشُّحُّ عَن مَعروفٍ يُريدُهُ ، يُخالِطُ النّاسَ كَي يَعلَمَ ، ويُناطِقُ النّاسَ كَي يَفهَمَ ، وإن ظُلِمَ وبُغِيَ عَلَيهِ صَبَرَ حَتّى يَكونَ الرَّحمنُ هُوَ الَّذي يَنتَصِرُ لَهُ . ۱

۱۰۵۲.عنه صلى الله عليه و آله :لا يَحِقُّ العَبدُ حَقَّ صَريحَ الإِيمانِ حَتّى يُحِبَّ للّه ِِ تَعالى ويُبغِضَ للّه ِِ ، فَإِذا أحَبَّ للّه ِِ تَبارَكَ وتَعالى وأبغَضَ للّه ِِ تَبارَكَ وتَعالى فَقَدِ استَحَقَّ الوِلاءَ مِنَ اللّه ِ . ۲

1. نوادر الاُصول : ج ۲ ص ۲۶۲ عن جندب بن عبداللّه .

2. مسند ابن حنبل : ج ۵ ص ۲۹۳ ح ۱۵۵۴۹ عن عمرو بن الجموح .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دوّم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5090
صفحه از 566
پرینت  ارسال به