۲ . عدم اتّفاق امّت بر خلافت امامان شيعه

اشكال دوم ، اين است كه در برخى از گزارش هاى حديث «خلفاى دوازده گانه» ، اين عبارت آمده است :
كُلُّهُم تَجتَمِعُ عَلَيهِ الاُمَّةُ . ^۱
همه آنها مورد اتّفاق امّت اند .
بديهى است كه هيچ يك از امامان شيعه ، مورد اتّفاق امت نبوده اند . بنا بر اين ، چگونه مى توان حديث ياد شده را بر آنان منطبق دانست ؟
پاسخ ، اين است كه : اوّلاً بيشتر رواياتى كه «خلفاى دوازده گانه» را گزارش كرده اند ، فاقد تعبير ياد شده هستند و گزارشى كه به اتّفاق امّت بر آنها اشاره كرده ، از اعتبار لازم برخوردار نيست .
ثانيا بر فرض كه سند گزارش ياد شده ، صحيح هم باشد ، مدلول ظاهرى آن را نمى توان به پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت داد ؛ زيرا واقعيت ندارد ؛ چون اكثر قريب به اتّفاق زمامداران پس از پيامبر صلى الله عليه و آله مورد اتّفاق امّت نبودند . بنا بر اين ، براى تصحيح نسبت اين گزارش به پيامبر صلى الله عليه و آله بايد گفت كه مقصود از آن ، اِخبار از آينده نيست ؛ بلكه توصيه امّت به اتّفاق بر پيروى از آنهاست كه در اين صورت ، باز هم بر مذهب اماميه اثنا عشريه ، منطبق خواهد شد .