1. . حَروريّه: درباره علّت نام گذارى ايشان به حَروريه ، مبرّد در الكامل چنين آورده است : ايشان را از آن روى «حروريه» ناميدند كه على ـ خداوند ، از او خشنود باد ـ پس از آن كه گفتگوى آنان را با ابن عبّاس ديد ، به ايشان فرمود : آيا هنگامى كه آن قوم ، قرآن ها را بر افراشتند ، به شما نگفتم : «همانا اين كار ، نيرنگ و عجز است و ايشان ، اگر خواهان حكم قرآن بودند ، به جنگ من نمى آمدند . سپس از من خواستار داورى شدند ؟ آيا به ياد نداريد كه اين كار ، براى من بيش از همه شما ناخوشايند بود؟» . گفتند : به خداى ، آرى! ... پس همراه وى دو هزار تن از حروراء بازگشتند ، كه پيش تر در آن جا گرد آمده بودند . سپس على عليه السلام به ايشان فرمود : «شما را چه بناميم؟» . آن گاه گفت : «شما حروريّه هستيد ، زيرا در حرورا ، گرد آمديد» .

1. اما سبب تسميتهم بالحروريّة فقد أورد المبرّد في كتابه «الكامل» ما يلي: وكان سبب تسميتهم الحروريّة أنّ عليّاً رضوان اللّه عليه لمّا ناظرهم ـ بعد مناظرة ابن عبّاس إيّاهم ـ كان فيما قال لهم : «ألا تَعلَمونَ أنَّ هؤُلاءِ القَومَ لَمّا رَفَعُوا المَصاحِفَ قُلتُ لَكُم: إنَّ هذِهِ مَكيدَةٌ ووَهنٌ ، وأنَّهُم لَو قَصَدوا إلى حُكمِ المَصاحِفِ لَم يَأتوني . ثُمَ سَأَلونِي التَّحكيمَ، أفَعَلِمتُم أنَّهُ ما كانَ مِنكُم أحَدٌ أكرَهَ لِذلِكَ مِنّي؟ قالوا: اللّهُمَّ نَعَم... فَرَجَعَ مَعَهُ مِنهُم ألفانِ مِن حَرَوُراء، وقَد كانوا تَجَمَّعوا بِها . فَقالَ لَهُم عَلِيٌّ صَلَواتُ اللّه ِ عَلَيهِ : ما نُسَمّيكُم؟ ثُمَّ قالَ: أنتُمُ الحَرَورِيَّةُ؛ لِاجتِماعِكُم بِحَرَوراءَ» (الكامل للمبرّد : ج ۳ ص ۱۰۹۹ ، شرح نهج البلاغة : ج۲ ص۲۷۴ ؛ بحار الأنوار : ج۳۳ ص۳۵۰ وراجع مروج الذهب : ج ۲ ص ۴۰۵) .

2. صحيح البخاري : ج ۶ ص ۲۵۴۰ ح ۶۵۳۳ عن عبد اللّه بن عمر ؛ العمدة : ص ۴۶۴ ح ۹۷۳ عن سهل بن حنيف.

3. كنز العمّال : ج ۱ ص ۱۸۱ ح ۹۱۵ عن أبي هريرة .

4. كنز العمّال : ج ۱ ص ۲۰۹ ح ۱۰۴۸ نقلاً عن أبي نعيم عن جابر .

5. كنز العمّال : ج ۱ ص ۲۰۹ ح ۱۰۵۱ نقلاً عن الديلمي عن أنس .