123
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم

۶ / ۱۰

مَثَل مؤمن و برادرش

۵۰۶۹.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :حكايت مؤمن و برادرش، حكايت دو كفِ دست است كه يكى از آنها ديگرى را تميز مى كند.

۵۰۷۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :حكايت مؤمنان در دوستى و مهربانى با يكديگر و دلسوزى براى يكديگر، حكايت پيكر [آدمى] است كه هر گاه عضوى از آن به درد آيد، ساير اعضاى بدن با شب نخوابيدن و تبدار شدن، با آن همدردى مى كنند.

۵۰۷۱.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مَثَل مؤمنى كه حقوق برادران مؤمن خويش را رعايت نمى كند، مَثَل كسى است كه تمام حواسّ او سالم است؛ امّا با عقلش نمى انديشد، با چشمش نمى بيند، با گوشش نمى شنود، با زبانش مشكل خود را نمى گويد، با بيان دلايلش گزندها را از خود دور نمى كند، با دست خود به چيزى حمله نمى كند، و با پاى خود به طرف چيزى نمى شتابد. چنين كسى يك تكّه گوشت بى خاصيت است و آماج هر گونه گزندى.
همچنين است مؤمن، كه هر گاه حقوق برادران خود را ناديده بگيرد، ثواب [رعايت] حقوق آنان را از دست مى دهد و مانند تشنه اى خواهد بود كه در برابرش آب خنكى است و از آن ننوشد تا از بين برود... . هر نعمتى از او سلب مى شود و به هر آفتى مبتلا مى گردد.

۶ / ۱۱

مَثَلِ به پا دارنده حدود خدا و مسامحه گر در آن

۵۰۷۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :حكايت به پادارنده حدود خدا و مسامحه گر در آن، حكايت قومى است كه بر سر تقسيم جا در كشتى قرعه بزنند و قسمت بالاى كشتى(عرشه آن) به نام عدّه اى در آيد و پايين آن به نام عدّه اى ديگر و افراد طبقه زيرين، هر گاه بخواهند آب بردارند، بايد از كنار بالايى ها بگذرند. پس، سرنشينان عرشه كشتى بگويند: «ما به آنها اجازه نمى دهيم بالا بيايند و موجب اذيّت ما بشوند» و سرنشينان طبقه پايين بگويند: «بهتر است در قسمت خودمان سوراخى ايجاد كنيم و بالايى هايمان را اذيّت نكنيم». در اين صورت، اگر سرنشينان عرشه بگذارند كه اين عدّه كار خودشان را انجام دهند، همگى از بين مى روند و اگر جلوى آنها را بگيرند، هم آنان و هم خودشان، همگى نجات مى يابند.


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
122

۶ / ۱۰

مَثَلُ المؤمنِ وأخيهِ

۵۰۶۹.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :مَثَلُ المؤمنِ وأخيهِ كمَثَلِ الكَفَّينِ تُنَقّي أحَدُهُما ۱ الاُخْرى . ۲

۵۰۷۰.عنه صلى الله عليه و آله :مَثَلُ المؤمنِينَ في تَوادِّهِم وتَراحُمِهِم وتَعاطُفِهِم مَثَلُ الجَسَدِ ؛ إذا اشتَكى مِنهُ عُضوٌ تَداعى لَهُ سائرُ الجَسَدِ بالسَّهَرِ والحُمّى . ۳

۵۰۷۱.عنه صلى الله عليه و آله :مَثَلُ مؤمنٍ لا يَرعى حُقوقَ إخوانِهِ المؤمِنينَ كمَثَلِ مَن حَواسُّهُ كُلُّها صَحيحَةٌ ، فهُوَ لا يَتأمَّلُ بعَقلِهِ ، ولايُبصِرُ بعَينِهِ ، ولا يَسمَعُ باُذُنِهِ ، ولا يُعَبِّرُ بلِسانِهِ عَن حاجَتِهِ ، ولايَدفَعُ المَكارِهَ عَن نَفْسِهِ بالإدلاءِ بحُجَجِهِ ، ولا يَبطِشُ لشَيءٍ بيَدَيهِ ، ولا يَنهَضُ إلى شَيءٍ برِجْلَيهِ ، فذلكَ قِطعَةُ لَحمٍ قد فاتَتهُ المَنافِعُ ، وصارَ غَرَضا لكُلِّ المَكارِهِ ، فكذلكَ المؤمنُ إذا جَهِلَ حُقوقَ إخوانِهِ فاتَهُ ثَوابُ حُقوقِهِم ، فكانَ كالعَطشانِ بحَضرَةِ الماءِ الباردِ فلَم يَشرَبْ حتّى طَفى ... فإذا هُو سَليبُ كُلِّ نِعمَةٍ ، مُبتلىً بكُلِّ آفَةٍ . ۴

۶ / ۱۱

مَثَلُ القائمِ على حُدودِ اللّهِ والمُداهِنِ فيها

۵۰۷۲.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :مَثَلُ القائمِ على حُدودِ اللّهِ والمُداهِنِ فيها كمَثَلِ قَومٍ استَهَموا على سَفينَةٍ في البَحرِ ، فأصابَ بَعضُهُم أعلاها وأصابَ بَعضُهُم أسْفَلَها ، فكانَ الّذينَ في أسفَلِها إذا استَقَوا مِن الماءِ مَرُّوا على مَن فَوقَهُم ، فقالَ الّذينَ في أعلاها: لانَدَعُهُم يَصعَدونَ فيُؤذونا ، فقالوا : لو أنّا خَرَقنا في نَصيبِنا خَرقا ولَم نُؤذِ مَن فَوقَنا! فإن يَترُكوهُم وما أرادُوا هَلَكوا جَميعا ، وإن أخَذوا على أيديهِم نَجَوا ونَجَوا جَميعا . ۵

1.كذا في المصدر ، والصحيح : «إحداهما» .

2.كنز العمّال : ج ۱ ص ۱۵۴ ح ۷۶۵ نقلاً عن ابن شاهين عن أنس .

3.كنز العمّال : ج ۱ ص ۱۴۹ ح ۷۳۷ عن النعمان بن بشير .

4.التفسير المنسوب إلى الإمام العسكري عليه السلام : ص ۳۲۰ ح ۱۶۲، بحارالأنوار : ج ۷۴ ص ۲۲۹ ح ۳۵ .

5.كنز العمّال : ج ۳ ص ۶۹ ح ۵۵۳۳ عن النعمان بن بشير .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد هفتم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5246
صفحه از 524
پرینت  ارسال به