123
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دهم

نفرين مى كند ، يا انجام شدن كارى نامشروع (مانند قطع رحم) را از خدا مى خواهد، يا درخواستى غيرمنطقى دارد ـ مانند اين كه از خدا ، نابودىِ خود و يا نيستىِ آسمان و زمين را مى طلبد ـ ، در واقع، از حدود دعا تجاوز كرده است .
با اين حال، بايد توجّه داشت كه تجاوز از حدّ دعا، به معناى نفى بلندْ همّتى در دعا و داشتن خواست هاى بزرگ و معقول نيست . بلندْ همّتى در دعا، نه تنها نكوهيده نيست ، بلكه ممدوح نيز هست.
بر اين اساس ، آنچه در دو روايت اخير از سعد و عبداللّه بن مغفّل در تبيين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله درباره تفسير تجاوز در دعا آمده ، قابل قبول نيست .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دهم
122

توضيحى درباره از حدْ گذشتن در دعا

يكى از كارهايى كه انجام دادن آن ، براى نيايشگر، شايسته نيست، «اعتداء» (يعنى تجاوز از حد) در دعاست . قرآن ، تصريح مى كند كه :
«ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ . ۱ پروردگارتان را با زارى و در حال پنهانى بخوانيد، [چرا] كه او از حدْگذرندگان را دوست ندارد» .
اين آيه به مؤمنان توصيه مى كند كه پروردگار خود را بخوانند و خواسته هاى خود را از او بخواهند؛ اما در دعا و خواستن از خداوند متعال، از حد ، تجاوز نكنند . در اين جا، اين پرسشْ مطرح مى شود كه حدّ دعا چيست كه تجاوز از آن، نكوهيده است و متجاوز از آن، محبوب خدا نيست ؟
اكتفا به خواسته هاى منطقى و مشروع و رعايت ادب در بيان آنها در محضر خداوند متعال ، حدّ دعاست . از اين رو، طرح خواسته هاى نامعقول يا نامشروع و بى ادبى در گفتار و هر عملى كه از نيايشگر نكوهيده است ، تجاوز از حدّ دعا شمرده مى شود .
بنا بر اين، كسى كه گستاخانه در محضر خداوند متعال، با فريادْ چيزى را مى خواهد ، يا كسى را نفرين مى كند كه مستحقّ نفرين نيست يا بيش از استحقاقْ

1.اعراف : آيه ۵۵ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد دهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6351
صفحه از 547
پرینت  ارسال به