نكته اى لطيف
سيّد بن طاووس رحمه الله مى گويد :
شبى ارجمند از ماه رمضان ، پس از گذشت مدّتى از تأليف اين كتاب (الإقبال) ، در سحرگاه ، مشغول دعا براى كسى بودم كه لازم و نيكوست كه پيش از همه ، دعا براى او انجام بگيرد و [نيز] براى خودم و براى هر كه لياقت اين توفيق را داشت كه دعايش كنم .
به خاطرم گذشت كه ابتدا سزاوار است به آنانى دعا كنم كه مُنكر خدايند و نعمت هاى او را ناسپاسى مى كنند و حرمت او را سبُك مى شمارند و حكم او را درباره بندگان و مخلوقاتش عوض مى كنند ، كه خداوند از اين گم راهى ، هدايتشان كند؛ چرا كه جنايت آنان بر ساحت ربوبى و حكمت الهى و جلالت نبوى ، سخت تر از جنايت عارفان به خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله است .
بزرگداشت و تكريم جلالت خداوند و بزرگداشت پيامبر خدا و حقّ هدايت پيامبر صلى الله عليه و آله با سخنان و رفتار خويش ، ايجاب مى كند كه ابتدا براى هدايت كسى دعا شود كه ضررش بزرگ تر و خطرش شديدتر است ، كه ايشان نتوانست با جهاد ، آن را بزُدايد و آنان را از كفر و فساد ، باز دارد .
دعا كردم كه هر گم راه از خدا ، به سوى خدا هدايت شود و هر گم راه از پيامبر صلى الله عليه و آله ، به سوى او باز گردد و هر گم راه از حق ، حق را بپذيرد و بر آن ، تكيه كند .
سپس براى اهل توفيق و پيروان حق ، دعا كردم كه توفيقشان بپايد و حقجويى شان افزون شود. نيز براى خودم و كسانى كه كارشان به من مربوط است ، بر اساس اميدى كه داشتم و به ترتيبى كه به خدا و به خواسته پيامبرش نزديك تر باشد ، دعا كردم و مهم ترين حاجت ها را طبق اميدى كه داشتم به اجابتْ نزديك تر است ، مقدّم داشتم.
آيا نمى بينى كه قرآن مقدّس ، وساطت ابراهيم عليه السلام براى ناسپاسان را بيان كرده است؟ خداوند مى فرمايد:
« يُجَـدِلُنَا فِى قَوْمِ لُوطٍ *إِنَ إِبْرَ هِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّ هٌ مُّنِيبٌ ؛ ۱ درباره قوم لوط با ما مجادله مى كند . همانا ابراهيم ، بردبار و نرم دل و بازگشت كننده[ به سوى خدا ]است» . خداوند ، بردبارى و شفاعت و مجادله وى را درباره قوم لوط ، كه كفر (ناسپاسى) آنان به آن جا رسيده بود كه كيفرشان زود فرا رسيد ، ستوده است.
آيا نديده اى كه در ميان روايات مربوط به پيامبر صلى الله عليه و آله ـ كه پيشواى اهل جلالت است ـ ، چنين آمده كه هر گاه قوم كافر ، ايشان را آزار مى داد و آزار را به نهايت مى رساند ، پيامبر صلى الله عليه و آله مى گفت: «خدايا! قوم مرا ببخشاى. آنان ، نادان اند»؟
آيا حديث عيسى عليه السلام را نديده اى كه: «همچون خورشيد باش كه بر نيك و بد ، يكسان مى تابد»؟ و سخن پيامبرمان را نديده اى كه: «نيكى را ، هم براى اهلش ، و هم براى غير اهل آن ، انجام بده . اگر او اهل خير نيست ، تو اهل خير باش»؟
اين آيه شريف ، مقام آنان را كه به بدكاران نيكى مى كنند ، برتر مى داند:
« لَا يَنْهَـكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَـتِلُوكُمْ فِى الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُواْ إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ؛ ۲ خداوند ، شما را نهى نمى كند از اين كه به آنان كه بر سرِ دين با شما نجنگيدند و شما را از سرزمين خودتان بيرون نكردند ، نيكى كنيد و با عدالت ، رفتار كنيد . همانا خداوند ، دادگران را دوست مى دارد» .
و همين بس كه محمّد صلى الله عليه و آله ، به عنوان «رحمت براى جهانيان» برانگيخته شده است. ۳
