سخنى درباره به بند كشيده شدن شيطان ها در ماه رمضان

در چند حديث پيشين ، به اين نكته اشاره شده بود كه در ماه رمضان ، شياطين به بند كشيده مى شوند . در اين زمينه پرسش هاى زير قابل طرح است :
شيطان كيست؟ در نظام حكيمانه خلقت ، چرا به شيطان ، اجازه داده شده كه انسان را گم راه سازد؟ مرز تسلّط شيطان بر انسان تا كجاست؟ چرا خداوند ، در ماه رمضان ، شياطين را به بند مى كشد و از تأثير گم راهگرانه آنان جلوگيرى مى كند؛ ولى در ماه هاى ديگر ، آنان را آزاد مى گذارد؟ و سرانجام ، اگر اين گونه احاديثْ درست اند ، چگونه شمارى از روزه داران ، در اين ماه ، مرتكب گناه مى شوند؟
پاسخ تفصيلى و كافى به اين پرسش ها ، مجالى ديگر مى طلبد ؛ ^۱ امّا آنچه به طور اجمال مى توان گفت ، اين است كه : در ديدگاه اسلامى ، شياطين ، موجوداتى نامرئى از جنس جن اند كه از شعور ، آگاهى ، آزادى و قدرتِ انتخاب برخوردارند ؛ ليكن با سوء استفاده از آزادى خود ، با زيبا جلوه دادن زشتى ها و تحريك هوس هاى نامشروع انسان ، به گم راه ساختن و فريب دادن او مى پردازند .
حكمت نقش اغواگرانه اى كه شياطين در نظام آفرينش بازى مى كنند ، شكوفايى استعدادهاى پنهانى انسان ، تربيت شدن در حدّ انسان كامل ، و مقاوم شدن او در برابر مشكلات در سايه مقاومت در برابر اين لغزشگاه ها و فريب هاست . اين ، در حالى است كه مرز سلطه شياطين بر انسان ، از حدّ تحريك و وسوسه فراتر نمى رود . از اين رو ، آنان ، انسان را به زشتى ها دعوت مى كنند؛ ليكن نمى توانند او را به ارتكاب زشتى ها وا دارند . ^۲