221
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد یازدهم

۸ / ۳۳

دعاى جوشن كبير

۸۷۲۹.امام زين العابدين عليه السلامـ به نقل از پدرش ، از جدّش عليهماالسلام ـ: در يكى از جنگ ها كه پيامبر صلى الله عليه و آله زِره سنگينى بر تن داشت و سنگينىِ آن آزارش مى داد ، جبرئيل عليه السلام بر ايشان نازل شد و گفت: اى محمّد! پروردگارت به تو سلام مى رساند و مى فرمايد: «اين زره را بر كن و اين دعا را بخوان ، كه براى تو و امّت تو ، مايه ايمنى است.
هر كس آن را در هنگام بيرون آمدن از خانه بخواند يا با خود داشته باشد ، خداوندْ او را حفظ مى كند و حقّ او را بر خود لازم مى سازد و او را به كارهاى شايسته موفّق مى دارد ... .
و هر كس با نيّت خالص ، آن را در آغاز ماه رمضان بخواند ، خداوند متعال ، شب قدر را روزىِ او مى كند و برايش هفتاد هزار فرشته مى آفريند كه خدا را تسبيح مى گويند و تقديس مى كنند و پاداش آنان را براى او قرار مى دهد.
اى محمّد! هر كس اين دعا را بخواند ، ميان او و خداى متعال ، حجابى نمى ماند و از خداوند ، چيزى درخواست نمى كند ، مگر آن كه [خدا] آن را به وى عطا مى كند ... .
و هر كس آن را در ماه رمضانْ سه بار ۱ (يا : يك بار) بخواند ، خداوندْ بدن او را بر آتش ، حرام مى كند و بهشت را برايش حتمى مى سازد و دو فرشته بر او مى گمارد كه از گناهانْ نگاهش بدارند و تا زنده است ، در امان خدا خواهد بود. اى محمّد! آن را جز به مؤمن پرهيزگار ، نياموز».
[پدرم] حسين عليه السلام فرمود: «پدرم على بن ابى طالب عليه السلام ، مرا به حفظ و بزرگداشت اين دعا توصيه نمود و اين كه آن را بر كفن او بنويسم و آن را به خانواده ام بياموزم و بر خواندنش تشويق كنم. اين دعا ، هزار نام است و اسم اعظم ، در آن است».

1. به نظر مى رسد كه اين دعا ، مخصوص ماه رمضان نيست؛ ليكن بر خواندن آن در اوّل ماه رمضان ، همچنين سه بار خواندنش در اين ماه ، تأكيد شده است. از اين رو ، دليلى بر قرار دادن اين دعا در اعمال شب هاى قدر نيست. البتّه علّامه مجلسى در زاد المعاد (ص ۱۷۶) چنين گفته است: «در برخى احاديث ، خواندن دعاى جوشن كبير در هر يك از اين سه شب ، آمده است» . گفتنى است كه شيخ عبّاس قمى رحمه الله در مفاتيح الجنان مى گويد : «در احاديث ، چيزى نيست كه به استحبابِ خواندن اين دعا در شب هاى قدر ، اشاره كند ؛ ليكن سخن علّامه مجلسى در زاد المعاد در اين زمينه كافى است» . نگارنده مى گويد : بعيد است كه علّامه مجلسى در اين باره به حديث ديگرى دست يافته باشد و به نظر مى رسد كه ايشان ، جمله : «هر كس آن را در ماه رمضان ، سه بار بخواند» را بر شب هاى قدر ، تطبيق كرده است . روشن است كه خواندن اين دعا در شب هاى قدر ، به قصد قربت مطلق ، كارى پسنديده است ، همان گونه كه در ايران ، معمول است .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد یازدهم
220

۸ / ۳۳

دُعاءُ الجَوشَنِ الكَبيرِ

۸۷۲۹.الإمام زين العابدين عن أبيه عن جدّه عليهم السلام: نَزَلَ جَبرَئيلُ عليه السلام عَلَى النَّبِيِ صلى الله عليه و آله وهُوَ في بَعضِ غَزَواتِهِ وعَلَيهِ جَوشَنٌ ثَقيلٌ آلَمَهُ ثِقلُهُ ، وقالَ : «يا مُحَمَّدُ رَبُّكَ يُقرِئُكَ السَّلامَ ويَقولُ لَكَ : اِخلَع هذَا الجَوشَنَ وَاقرَأ هذَا الدُّعاءَ ، فَهُوَ أمانٌ لَكَ ولِاُمَّتِكَ ؛ فَمَن قَرَأَهُ عِندَ خُروجِهِ مِن مَنزِلِهِ أو حَمَلَهُ ، حَفِظَهُ اللّه ُ وأوجَبَ حَقَّهُ عَلَيهِ ، ووَفَّقَهُ اللّه ُ تَعالى لِصالِحِ الأَعمالِ ... .
ومَن دَعا بِهِ بِنِيَّةٍ خالِصَةٍ في أوَّلِ شَهرِ رَمَضانَ رَزَقَهُ اللّه ُ تَعالى لَيلَةَ القَدرِ ، وخَلَقَ لَهُ سَبعينَ ألفَ مَلَكٍ يُسَبِّحونَ اللّه َ ويُقَدِّسونَهُ ، وجَعَلَ ثَوابَهُم لَهُ . [ يا مُحَمَّدُ ، مَن دَعا بِهِ لَم يَبقَ بَينَهُ وبَينَ اللّه ِ تَعالى حِجابٌ ، ولَم يَطلُب مِنَ اللّه ِ تَعالى شَيئا إلّا أعطاهُ] ۱ ... . ۲
ومَن دَعا بِهِ في شَهرِ رَمَضانَ ثَلاثَ مَرّاتٍ [ أو مَرَّةً واحِدَةً] ۳ حَرَّمَ اللّه ُ تَعالى جَسَدَهُ عَلَى النّارِ ، وأوجَبَ لَهُ الجَنَّةَ ، وَوَكَّلَ اللّه ُ بِهِ مَلَكَينِ يَحفَظانِهِ مِنَ المَعاصي ، وكانَ في أمانِ اللّه ِ طولَ حَياتِهِ ، يا مُحَمَّدُ ، ولا تُعَلِّمهُ إلّالِمُؤمِنٍ تَقِيٍ» .
قالَ الحُسَينُ عليه السلام : أوصاني أبي عَلِيُ بنُ أبي طالِبٍ عليه السلام بِحِفظِ هذَا الدُّعاءِ وتَعظيمِهِ ، وأن أكتُبَهُ عَلى كَفَنِهِ ، وأن اُعَلِّمَهُ أهلي وأحُثَّهُم عَلَيهِ ، وهُوَ ألفُ اسمٍ وفيهِ الِاسمُ الأَعظَمُ . ۴

1. ما بين المعقوفين أثبتناه من بحار الأنوار .

2. يظهر أنّه لا اختصاص لهذا الدعاء بشهر رمضان . لكن تمّ التركيز على قراءته أوّل شهر رمضان ، وكذلك ثلاث مرّات خلال هذا الشهر ، وبذلك ليس هناك دليل على وضع الدعاء في جملة أعمال ليالي القدر . أجل ، ذكر العلّامة المجلسي في « زاد المعاد » ص ۱۷۶ ما نصّه : « جاء في بعض الروايات ، قراءة دعاء الجوشن الكبير في كلّ ليلة من هذه الليالي الثلاث » . ومع أنَّ المحدّث الشيخ عبّاس القمّي قدس سره ، ذكر في كتابه « مفاتيح الجنان » بأنه ليس في الرواية ما يشير إلى استحباب قراءة هذا الدعاء في ليالي القدر ، إلّا أنّه عدّ ما ذكره العلّامة المجلسي في « زاد المعاد » كافيا في هذا المجال ، ولكن من المستبعد جدّا أن يكون قد عثر على رواية اُخرى في هذا المضمار . وما يبدو ظاهرا أنّه طبّق جملة : « من دعا به في شهر رمضان ثلاث مرّات » على ليالي القدر ، ولا يخفى ما فيه . بديهي أنَّ قراءة هذا الدعاء في ليالي القدر بقصد القربة المطلقة هو أمر حسن ، كما هو المألوف في إيران .

3. ما بين المعقوفين أثبتناه من بحار الأنوار .

4. المصباح للكفعمي في هامشه : ص ۳۳۲ ، بحار الأنوار : ج ۹۴ ص ۳۸۲ وج ۸۱ ص ۳۳۱ ح ۳۲ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد یازدهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 5190
صفحه از 549
پرینت  ارسال به