ه ـ جامه كعبه
در رواياتى كه ذيل آيات سوره بقره ، درباره داستان هاجر و اسماعيل و مستقر شدنشان در خاك مكّه نقل كرديم، بيان شد كه بعد از تمام شدن كار ساخت كعبه، هاجر ، چادر خود را به درِ خانه آويخت.
و امّا راجع به جامه خودِ كعبه، مى گويند نخستين كسى كه بر كعبه جامه پوشاند، تُبَّع ابو بكر اسعد بود كه با بُردهاى مليله دوزى شده و نخ هاى نقره اى ، آن را پوشاند و بعد از او ، جانشينانش نيز اين كار را ادامه دادند و سپس ، مردم با رَداهاى گوناگون آن را مى پوشاندند و اين رَداها را روى هم قرار مى دادند. هر گاه يكى از آن جامه ها كهنه مى شد، جامه ديگرى روى آن مى پوشاندند. اين كار تا زمان قُصَى بن كِلاب ادامه داشت. او مردم عرب را مأمور كرد، تا سالانه پارچه اى تهيّه كنند و با آن ، كعبه را بپوشانند. اين روش در ميان فرزندان او همچنان ادامه داشت. يك سال ، ابو ربيعة بن مغيره مى پوشاند و يك سال ، قبايل قريش .
پيامبر صلى الله عليه و آله نيز كعبه را با پارچه هاى يمانى پوشاند. اين پوشش ، همچنان باقى بود تا وقتى كه مهدى، خليفه عبّاسى، به حج رفت. خادمان كعبه از تراكم جامه ها و پارچه ها بر روى بام كعبه شكايت كردند و اظهار داشتند كه بيم ريزش سقف مى رود. مهدى دستور داد جامه ها را بردارند و به جاى آنها ، يك پارچه بياويزند و هر سال ، آن را عوض كنند كه اين كار تا به امروز ، ادامه يافته است. كعبه از داخل نيز پوشانده شده است. نخستين كسى كه كعبه را از داخل پوشاند، مادر عبّاس بن عبد المطّلب بود كه به خاطر نذرى كه براى فرزندش عبّاس كرده بود، اين كار را كرد .
و ـ مقام و منزلت كعبه
كعبه نزد اقوام و ملل گوناگون ، مقدّس و باعظمت بوده است. هندى ها با ديده عظمت به آن مى نگريستند و مى گفتند: روح «شيوا»، يعنى سومين اُقنوم از نظر آنان، هنگام ديدار با همسرش از سرزمين حجاز، در حجر الأسود ، حلول كرده است.
صابئيانِ ايران و كلدانيان، كعبه را يكى از هفت خانه بزرگ مى شمردند. ۱ به دليل قدمت و بقاىِ دراز مدّتِ كعبه، گاهى هم مى گفتند: آن جا ، خانه زُحَل است .
ايرانيان نيز به اين دليل كه معتقد بودند روح هرمز در كعبه حلول كرده است، به آن احترام مى گذاشتند و گاهى هم به زيارت آن مى رفتند.
يهوديان هم براى آن ، عظمت قائل بودند و در آن جا، مطابق دين ابراهيم عليه السلام ، به عبادت خدا مى پرداختند. در كعبه تصويرها و تمثال هايى وجود داشت ، از جمله تمثال ابراهيم و اسماعيل عليهماالسلام ، در حالى كه تيرهاى قرعه به دست داشتند ، و نيز تمثال مريم عَذرا و مسيح عليهماالسلام و اين ، نشان مى دهد كه مسيحيان نيز همچون يهود، كعبه را بزرگ مى شمرده اند.
عرب هم بزرگ ترين احترام و عظمت را براى اين خانه قائل بودند و آن را خانه خداوند متعال به شمار مى آوردند و از هر سو به زيارت آن مى رفتند. آنان ، خانه را ساخته دست ابراهيم عليه السلام مى دانستند و حج را از آيين هاى دين او مى دانستند كه نسل به نسل در ميانشان باقى مانده بود .
